Gündəm Cəmiyyət Hadisə Siyasət Dünya İdman Sağlamlıq Sosial-İqtisadi
Xərçəngin müalicəsinə başlanılıb: Vaksinlər artıq Bakıya gətirilib
Milli Onkologiya Mərkəzi

"Gardasil 4" vaksini təkcə qadınları uşaqlıq boynu xərçəngindən qorumur. Kişilər üçün də bu vaksindən istifadə vacibdir

Bizimyol.info xəbər verir ki, Azərbaycanda uşaqlıq boynu xərçənginə qarşı peyvəndin tətbiqinə başlanılıb. Sputnik Azərbaycan-ın əməkdaşı etibarlı mənbələrdən əldə etdiyi məlumatı dəqiqləşdirmək üçün peyvəndin tətbiq edildiyi Səhiyyə Nazirliyinin Milli Onkologiya Mərkəzinə yollanıb. Burada peyvəndi tətbiq edən həkimlə görüşərək vaksin barədə, eləcə də onun hansı pasiyentlərə vurulduğuna aydınlıq gətirib.

Qeyd edək ki, hər il dünyada 528 min yeni uşaqlıq boynu xərçəngi xəstəsi və bu xəstəlikdən ölən 266 min insan qeydə alınır.

Bizimyol.info Milli Onkologiya Mərkəzinin mama-ginekoloqu Nərgiz Zeynalın Sputnik Azərbaycan-a müsahibəsini təqdim edir.

Milli Onkologiya Mərkəzinin mama-ginekoloqu Nərgiz Zeynal Milli Onkologiya Mərkəzinin mama-ginekoloqu Nərgiz Zeynal

- Nərgiz xanım, əldə etdiyimiz məlumatlara görə, hazırda Milli Onkologiya Mərkəzində uşaqlıq boynu xərçənginə qarşı vaksin tətbiq edilir. Öncə gəlin bu vaksin, onun tətbiqi barədə oxucularımıza məlumat verək.

- Bəli, artıq Milli Onkologiya Mərkəzində (MOM)İnsanın Papilloma Virusu (Human Papilloma Virus, İPV) vaksinin tətbiqinə başlanılıbdır. Uşaqlıq boynu xərçəngi İPV-nin müəyyən tipləri nəticəsində inkişaf edir. İPV-nin iki növü - 16 və 18 uşaqlıq boynunun xərçənginə səbəb olur. Bəzən xərçəngə qarşı vaksin insanların təəcübünə səbəb olur. Amma qeyd edim ki, bizim tətbiq etdiyimiz vaksin xərçəngin bütün növlərinə qarşı olan peyvənd deyildir. İPV-nin dörd növünə qarşı vaksinlər bir çox ölkələrdə istifadə üçün təsdiq edilibdir. Artıq qardaş Türkiyədə də uşaqlıq boynu xərçənginə qarşı peyvənd vurulur. Məlumdur ki, onkoloji xəstəliklərin müayinəsi və müalicəsi ilə bağlı Milli Onkologiya Mərkəzində geniş imkanlar var. MOM həm müasir tibbi avadanlıq, həmçinin də peşəkar kadrlar baxımından regionda ən keyfiyyətli onkoloji tibbi xidmət göstərən səhiyyə müəssisələrindən biridir. Biz də bu imkanlardan bəhrələnərək İPV-ə qarşı peyvəndin ölkəmizdə tətbiqinə başlamağa qərar verdik. Qeyd edim ki, süd vəzi xərçəngindən sonra dünyada qadınlar arasında ən çox rast gəlinən uşaqlıq boynu xərçəngidir. Uşaqlıq boynu xərçəngi qadınlar arasında 4-cü ən çox rast gəlinən xərçəng növü sayılır. Hər il dünyada bu xərçəngdən yüz minlərlə qadın həyatını itirir.

- Uşaqlıq boynu xərçənginə qarşı peyvəndin tətbiqi Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) tərəfindən də tövsiyyə edilir. Bir sıra ölkələr kimi, Azərbaycanda da hələki İPV peyvəndi peyvənd təqviminə daxil deyil. Bu peyvəndin Azərbaycana gətirilərək tətbiqi demək olar ki, yenilikdir. Ölkəmizdə ilk dəfədir tətbiq edilir. Peyvənd hansı yaş kateqoriyasında insanlara tətbiq edilir?

- Bu peyvənd əvvəllər 11-12 yaşlı uşaqlara və 26 yaşa qədər qadınlara tövsiyə edilirdi. Hazırda isə peyvənd 9 yaşdan 46 yaşa qədər effektli sayılır. Bir çox inkişaf etmiş ölkələrdə papillomavirusa qarşı vaksinasiya artıq uzun müddətdir ki istifadə olunur və çox yaxşı nəticələr verir. Alimlərin araşdırmaları təsdiqləyir ki, dünyada İPV-a qarşı vaksinasiya kütləvi şəkildə tətbiq olunduğu halda 25-30 ildən sonra uşaqlıq boynu xərçəngi kəskin azala bilər. Bu vaksin 70 faizə qədər insanı İPV virusuna yoluxmaqdan qoruyur. Yüksək riskli İPV viruslarına daxil olan 16 və 18-ci növlər 70%-dən daha çox uşaqlıq yolu xərçənginə səbəb olur.

- Peyvəndi vurdurmaq istəyən pasiyentlər sizə müraciət etdikdə hansı müayinələrdən keçməlidirlər?

- Biz müraciət edən xəstələri "pap smear" testindən keçiririk. Bu testi ildə 1 dəfə 40 yaşını adlamış hər qadının elətdirməsi məsləhət görülür. Kiçik çubuq vasitəsilə uşaqlıq boynundan yaxma götürülür, sonra müayinə aparılır. Bu test "pap smear" adlanır.

- Bir qədər də peyvənd barədə məumat verərdiniz...

- Bizim istifadə etdiyimiz "Gardasil 4" vaksinidir. Azərbaycanda yalniz ekskluziv olaraq bizdə təşkil olunub. Vaksindən istifadədə 9-45 yaş ən effektiv dövr sayılır. HPV 16.11.9.18 novlərinə garsi permanent immunitet 10 ildən çox yaradır. Anal, kondiloma ( papilloma), vulvada, vaginada və uşaqlıq boynunda yaranan xərcəngönü xəstəliklərdən goruyur.

- Demək olar ki, bu peyvəndi vurduran pasiyent uşaqlıq boynu xərçəngindən sığortalanıb?

- Bu vaksin 10 il müddətində İPV-nin dörd növünə qarşı immuntet yaradır. Amma pasiyenti illik rutin olan "pap smear" skriningdən sıgortalamır. Mutləq pasiyent illik "pap smear" muayinəsindən keçməlidir.

- Oxucularımız üçün də yəqin ki, maraqlı olar… Bu peyvəndi qadınların subay vaxtı vurdurması məsləhətdir, yoxsa ailə qurduqdan sonra?

- Subay vaxtı vurulması daha effektlidir. Amma ilk cinsi əlaqədən sonra da vurdurula bilər.

- Dediklərinizdən belə başa düşdüm ki, "Gardasil 4" vaksini təkcə qadınları uşaqlıq boynu xərçəngindən qorumur. Kişilər üçün də bu vaksindən istifadə vacibdir…

- Bəli, İPV-nin dörd növünə qarşı olan bu peyvən cinsi orqanın xərçəndindən də qoruyur. Ona görə də, qadınlarla yanaşı, kişilər də bu peyvəndi vurdurmalıdır.

- İPV peyvəndindən söz düşmüşkən, uşaqlıq boynu xərçəngi hansı əlamətlərlə özünü biruzə verir?

- Xərçəngin digər növləri ilə müqayisədə uşaqlıq boynu xərçəngi, özünü gizli formada aparır. Ağrı olmadığından, xəstə narahatlıq keçirmir. Özünü birdən-birə biruzə verir. Ona görə də, qadınlarımızın vataşırı müayinədən keçməsi vacibdir. Erkən aşkarlandıqda xəstəliyin qarşısını almaq daha asan olur.

- Bu peyvənd İPV aşkarlandıqda effekt verirmi?

- Xəstəliyin erkən mərhələsində müəyyən qədər kömək edir. Çalışmaq lazımdır ki, peyvənd İPV-ə yaxalanmamış vurulsun. Bu zaman kondiloma (papilloma), vulvada, vaginada və uşaqlıq boynunda yaranan xərcəng riski kəskin azalır…

- İPV vaksini peyvənd təqviminə daxil edilmədiyindən, yəqin ki, ödənişlidir.

- Bəli, vaksin Türkiyədən pulla alındığından, pasiyentlər "pap smear" skrininqinin və vaksinin pulunu ödəməlidirlər...

Bizimyol.info

Paylaş »
››› Vəzifədən çıxarılan nazirlər indi nə işlə məşğuldur?
››› Ən çox hansı bürcdən olanlar yaşayır...
››› Deputat kürkünü geyinib küçəni süpürdü, tənqid edildi
››› Prokuror: "Almaniyada saxlanılanları 10 ilə qədər həbs cəzası gözləyir"
››› Məktəb direktoru ilə müəllim arasında konflikt – Müəllimə şiddətli töhmət verilib
Son xəbərlər
Bütün xəbərlər »