Olimpiada qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar
Bürclər - 6 İYUN
İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
İTV-də yeni təyinat

Ctrl + A

Bölmə :
Köşə
Yazar :
Gülnarə Rəfiq
Yayım tarixi :
15/9/2016 [15:00]
Baxılıb :
dəfə
Yəni kompüter dilində desək hər şey

“Mən özümü sevməyi öyrənəndə kədər və əzabın yalnız xəbərdaredici siqnal olduğunu anladım.
 Sən demə, mən öz həqiqətimə qarşı çıxırammış. 
Bu gün mən “Özün olmağ”ın nə olduğunu artıq bilirəm”

Çarli Çaplinin 70 illik yubileyində söylədiyi məşhur nitqindən

Hərdən mənə elə gəlir ki, Google mənim nə düşündüyümü də bilir. Halımın kəmşirin vaxtında axtarış verəndə sətirarası bir romantik qığılcım keçirir. Məsələn, heç dəxli olmayan mövzuda axtarsam da sevdiyim mahnını dinləməyi təklif edir. Az qalırsan əlindəki işi atıb quqlcasına xoşbət olmağa baş vurasan. Yəqin axtarış robotları da insanın durumuna qiymət verməyi artıq öyrəniblər.  
Yəqin ki, bu Google sahibləri necəsə bu nəhəng sehirli çubuğa xoşbəxtliyin nə olduğunu anlada biliblər. Xoşbəxtliyi anlatdınsa bəsbəxtıik, məyusluq və bu arada olan minlərlə emosiya çalarını da izah etməlisən, aralarında fərqi göstərməlisən. Google üçün bu təxminən belə olmalıdır yəqin: əgər insan həzin musiqi axtarırsa bəlkə vurulub? Sosial şəbəkədə körpələrin və məzəli heyvanların şəklinə çox baxırsa ola bilər tənhadır. Siyasi-ictimai xəbərləri vecinə almırsa həyatdan küsüb yəqin. Bu mövzuda düşündükcə Google-nin mənə qarşı niyə mərhəmətli olduğunun səbəbini anlamağa başlayıram. Bu axtarış robotu anlaya bilmir ki, insan necə psixoloji durumda olmalıdır ki, cəmiyyətin problemləri ilə maraqlanmasın. Cəmiyyətdən kənarda insan həyatının olmağını başa düşənlərin özü də “BİZ” sözünü işlətməyi tərgizibsə vəziyyət kritik sayıla bilər. Məsələn, hamı özünü öldürməyə cumsa kim axtarış sistemlərinə müraciət edəcək? Özü də iki gündən bir yeni proqram təminatı çıxıb bazarı öldürürsə.

Odur ki, Google-nın də başını qaşımağa vaxtı yoxdu. Yubileylər qeyd edir, tədbirlər qoşur, gəzdirir, güldürür, maraqlandırır, təklif edir. Sonuncu ad günümdə məni şəxsən təbrik elədi. Gülümsədim. Sonra bu təbrik banerinin bir günlük olduğunu gözümün qabağına gətirib panikaya düşdüm. Nədənsə bu vintaj tortun təəssüratını saxlamaq istədim. Skrinşot eləyib bir fayla saldım, yaddaşa verdim (əlbəttə ki, kompüterin yaddaşına). İndi yubiley şamları mənim kompüterimdə “nailiyyət” adlı qovluqda “dalğalanır”. Amma mənim ömür-gün yoldaşım, kompüterimdə xoşbəxtlik adlı qovluq yoxdu. Müdriklik, əminlik, xeyirxahlıq da eləcə. Sevgidən heç danışmıram. 

Sağ olsun Google başda olmaqla bütün virtual köməkçilərimiz, paylaşım sistemləri və sair ağıllı bələdçilərimiz.  Olmasaydılar xəbərlər hələ də ən qədim üsullarla, qeybət və simsiz teleqraf üsulu ilə yerinə çatdırılacaqdı. Sosial şəbəkələr olmasaydı mən həqiqi xoşbəxtliyin nə olduğunu gözümlə görə biləməyəcəkdim. Hansısa bir alım, hansısa bir ölkədə xoşbəxtliyi mikroskop altında tədqiq edib və həmin çəkdiyi videonu paylaşmışdı. Videoya baxanda əvvəl heç nə anlamaq olmurdu. Uzun nazik bir saplaq addım-addım, özü də çətinliklə irəiləyərək iri bir hüceyrəni dalıyca sürütləyirdi. Kadr arxasında deyilirdi ki, bu zəmətkeş, cansız varlıq (onun da necəsə qəşəng bir adı vardı, unutdum) xoşbəxtlik harmonunu dar borucuq ilə beynin lazım olan yerinə daşıyır. Mənzərəni tam anlamaqçün təsəvvür edin: elə bil 3 ay aclıq çəkib zəifləmiş zürafə canını dişinə alıb beşmərtəbəli bina boyda şarı darta-darta harasa aparır. Baxdım, baxdım, ürəyim ağradı. Gör insanın xoşbəxt olması üçün mikroskopik canlılar nə cür zülmlər çəkirmiş. Ola bilər minlərlə qızılı saplaqlar yeyib doyub özündən razı endorfinləri, dofomin və serotoninləri (bizi xoşbəxt və razı edə biləcək təmbəl əclafları) daşıyır, sürütləyir, dişinə tutub dartışdırır amma aparıb yerinə çıxarda bilmir. İnsan xoşbəxt və razı olmur ki, olmur. Odur virtual maşınlara güc düşür. Onlar bizimçün dinlənəcək musiqilər, baxılacaq filmlər, oxunacaq xəbərlər, gülümsəyəcək, ya ağlayacaq videolar, kitablar, rəsmlər tapıb təklif edir ki, bəlkə qırışığımız bir az açıla. Bəs necə olur ki, 0 və 1-dən başqa heç nə bilməyən binar sistemlə işləyən maşın insan adlanan mürəkkəb, unikal və ən vacibi canlı sistemə yol göstərir?
Məşhur aktyor Çarli Çaplin özünün 70 illik yubileyində “Mən özümü sevəndən sonra” adlı məşhur bir nitq söylədi. Bu nitq hələ də dillər əzbəridir: “Mən özümü sevəndən sonra anladım ki, ağlım mənə mane ola bilər, hətta onun ucbatından xəstələnə bilərəm. Mən ağlımı ürəyimlə birləşdirəndə o, mənə dayaq oldu. Mən bunu ürəyin müdrikliyi adlandırıram. Biz mübahisə və qarşıdurmalardan, özünlə və başqaları ilə problemlərdən qorxmamalıyıq. Ulduzlar da toqquşur və bu toqquşmadan yeni dünyalar doğulur. Mən bu gün artıq bilirəm ki, bunun adı Həyatdır!”. Bu sözləri deyəndə dünyanın yaxılıb qalxmağı ilə güldürən, məsum təbəssümü ilə ürəyinə yol tapan və azyaşlı qızlara meylliyindən əziyyət çəkən (Lolita romanı Çarli Çaplinin həyatından bəhs edir) aktyorun gözlərində göz yaşı damcılanmışdı.

P. S. Heç kim düşünməsin ki, Google hər şeyi bilir. Google-nin də insanlara etibar etmək kimi bir zəifliyi var. İnanmırsız, google tərcüməçisinə müraciət edib sol pəncərədə inciliscə “cougar” (vəhşi pişik), ya da rusca “пума” yazın. Dilimizə tərcümədə “yanıx xalaşka” (özü də yanıq yox a, yanıx) sözü çıxacaq. Azərbaycanlılara tərcümə məsələlərində belə azadlıq vermək yaramır. 

Paylaş:
17/5/2018 [14:05]: Olimpiada qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar
6/6/2017 [00:50]: Bürclər - 6 İYUN
5/6/2017 [22:06]: İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
5/6/2017 [10:36]: İTV-də yeni təyinat
5/6/2017 [10:33]: Ağır vəziyyətdə olan azərbaycanlı nazir Türkiyəyə aparıldı
5/6/2017 [10:29]: Bakıda dəhşətli hadisə: Bardan evə gətirdiyi qadını...
5/6/2017 [10:20]: 26 yaşlı milyarderdən qeyri-adi Ramazan hədiyyəsi - VİDEO
5/6/2017 [10:17]: “Maşın”da növbəti insident
5/6/2017 [10:04]: Azərbaycan elminə ağır itki üz verib - FOTO
5/6/2017 [08:49]: İlanlar həyət və evlərə daraşıb - FOTO
5/6/2017 [08:37]: Saatlı və Qubada ev yanıb
5/6/2017 [08:33]: Putin: “ABŞ bütün dünyada siyasi proseslərə müdaxilə edir”
5/6/2017 [08:28]: Qonşu qadınlar arasında dava
5/6/2017 [08:21]: İki xalaoğlu bıçaqlandı
5/6/2017 [08:18]: Dörd ölkə Qətərlə diplomatik münasibətləri kəsdi
5/6/2017 [01:19]: Dərmandan daha təsirli olan gilas haqqında BİLMƏDİKLƏRİNİZ
5/6/2017 [00:07]: Bürclər - 5 İYUN
4/6/2017 [23:33]: Azərbaycanda qeyri-adi toy karvanı - VİDEO
4/6/2017 [23:10]: Məşhurların siması olduğu şirkət fırıldaqçı çıxarsa...
4/6/2017 [22:54]: Belə uşaqların 86%-ini valideynlər özü “yetim” edir
4/6/2017 [22:42]: Toyda dava düşdü - yaralananlar var
4/6/2017 [22:18]: Azərbaycanda ağır yol qəzası - 6 nəfər yaralandı
4/6/2017 [21:51]: Ağız, tər və sidik qoxuları bu xəstəliklərin XƏBƏRÇİSİDİR
4/6/2017 [21:47]: Qardaş bacısını internetdə satışa çıxardı -Londonda
4/6/2017 [21:41]: Ramazanın 10-cu gününün duası, imsak və iftar vaxtı
4/6/2017 [21:38]: 16 yaşlı qız intihara cəhd etdi
4/6/2017 [20:49]: Sürücülərin nəzərinə: bu yerlərdə parklanma ödənişli olacaq
4/6/2017 [20:14]: Araz Ağalarov: “Biz qənaət etməyi yaxşı bacarırıq”
4/6/2017 [19:53]: Səbəbsiz gülüş bu 4 XƏSTƏLİYİN simptomu ola bilər
4/6/2017 [19:37]: Məhəmməd peyğəmbərdən bəhs edən qalmaqallı film 2 gün sonra televiziyada göstəriləcək
4/6/2017 [19:32]: Bakıda qəribə olay: Xalası ilə xəstəxanaya gedən uşaq yoxa çıxdı
4/6/2017 [19:22]: Hökumət “Tanrıların qızılları”na göz dikdi: Trilyon dollarlıq xəzinə uğrunda MÜHARİBƏ
4/6/2017 [19:03]: Vahid Mustafayevin adı hallanan hadisəylə bağlı Rəsmi açıqlama
4/6/2017 [18:44]: Bakı aeroportunda kuryoz hadisə - Başqasının pasportuyla DSX-dən keçdi
4/6/2017 [18:32]: Göygöldə əcnəbi turistin başına iş gəldi
4/6/2017 [18:28]: Azərbaycanda DƏHŞƏT: Mühərrikin pəri sürücünün qarnını parçaladı
4/6/2017 [16:43]: Polis Vahid Mustafayevin motosiklet karvanını saxladı - FOTOLAR
4/6/2017 [16:11]: Londonun şərqində xüsusi əməliyyat keçirilir
4/6/2017 [15:18]: Natiq Əliyevin vəziyyəti ilə bağlı xəstəxanadan AÇIQLAMA
4/6/2017 [15:00]: Polisin otellərdə nikahsız vətəndaşlara qarşı reydləri barədə yazılara DİN-dən AÇIQLAMA
4/6/2017 [14:41]: “İntihar etməyə gedirəm” yazan uşağın meyiti tapıldı
4/6/2017 [14:35]: Azərbaycan prezidenti Böyük Britaniya baş nazirinə başsağlığı verib
4/6/2017 [14:02]: ABŞ PKK-nın Suriya qolu ilə Rakka əməliyyatına başlayıb
4/6/2017 [13:26]: Çempionlar Liqasının final oyunu zamanı İtaliyada 1000-dən çox insan xəsarət aldı - VİDEO
4/6/2017 [13:07]: Londonda terror aktları nəticəsində ölənlərin sayı artır - VİDEO
4/6/2017 [12:34]: Rusiyanın güllələnərək öldürülənlərin sayı 9 nəfərə çatıb
4/6/2017 [12:09]: İyunun 5-ə HAVA PROQNOZU
4/6/2017 [11:58]: Nazir xəstəxanaya yerləşdirildi
4/6/2017 [11:24]: Dolların iyunun 5-nə olan məzənnəsi
4/6/2017 [11:20]: Sərxoş sürücü ağır qəza törətdi: ÖLƏN VAR
4/6/2017 [10:11]: "Zidan ömrü boyu "Real"da qala bilər"
4/6/2017 [10:00]: London polisi terrorçu olduğu ehtimal edilən üç nəfəri məhv etdi
4/6/2017 [09:53]: Rusiyada 8 nəfər güllələnərək öldürüldü
4/6/2017 [09:48]: Cəbhə xəbərləri
4/6/2017 [09:40]: Tramp Londona yardım təklif etdi
4/6/2017 [09:29]: Manilada kazinoya silahlı basqın: 36 nəfər öldü - VİDEO
4/6/2017 [09:10]: Gürcüstan, Azərbaycan və Türkiyə birgə hərbi təlim
4/6/2017 [09:05]: Göygöl sakini körpüdən yıxıldı
4/6/2017 [09:02]: Magistraturaya qəbul imtahanının ikinci mərhələsi keçirilir
4/6/2017 [08:57]: Londonda terror aktları: 6 nəfər öldü, 30 nəfər yaralandı
4/6/2017 [00:43]: Qeyri-adi hadisə: Göyərçin Putinə "hərbi salam" verdi -VİDEO
4/6/2017 [00:23]: Putin: "NATO-da müttəfiq yoxdur, yalnız vassallar var"
4/6/2017 [00:08]: Bürclər - 4 İYUN
3/6/2017 [23:37]: Pulun yoldan çıxardığı milyarderlər
3/6/2017 [23:15]: İnanılmaz - Körpə qocalıq sindromu ilə doğuldu
3/6/2017 [22:24]: Bakıda onlarla sakin tülkülərin hücumuna məruz qalıb
3/6/2017 [22:15]: 19 yaşlı qızını bıçaqlayıb Azərbaycandan qaçmaq istədi
3/6/2017 [22:09]: Əfqanıstanda qəbiristanlıqda partlayış: 20 ölü
3/6/2017 [21:51]: Sankt-Peterburq sakini iyun ayında donub öldü
3/6/2017 [21:43]: ABŞ-da homoseksual ata "ana" olmağa hazırlaşır
BÜTÜN ARXIV BIR SIRADA

Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi


www.bizimyol.info
saytı "Bizim Yol" qəzetinin
internet ünvanıdır
Təsisçi və baş redaktor:
Bahəddin Həziyev
Veb-redaktor:
Müşfiq Hüseynov
Ünvan: AZ1100, Bakı şəh.,
Mirəli Seyidov küçəsi, 51,
"Arqus" binası
Tel: (+99455) 911 85 15
e-mail: [email protected]