Olimpiada qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar
Bürclər - 6 İYUN
İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
İTV-də yeni təyinat

Tənhalıqdan ölməyənlərə

Bölmə :
Köşə
Yazar :
Gülnarə Rəfiq
Yayım tarixi :
16/4/2016 [01:21]
Baxılıb :
2267 dəfə
“Gözəllik - həqiqət simvoludur” - Andrey Tarkovski

Hər səhər minlərlə adam öz həyatından qopub ümumi axara düşüb harasa sürüklənir. Yorucu prosesin adını müxtəlif variantlarda qoymaqla fərqli yaşadığımızı, bir-birimizə bənzəmədiyimizi düşünürük. Kimsə ailə sahibi, çörək ağacı rolunda komfortlu yaşayır, kimsə özünü ailə hanbalı kimi, təhkimçi qadın, ya kişi kimi hiss edir. Kimsə ulu Yaradan, Xalıq uğrunda, kimsə Vətən uğrunda çarpışır. Yalnız kiçik bir zümrə hamıdakı kimi mənasız prosesin adını həqiqət axtarışı qoyur. Bu formatda aldanmaq daha gözəl tərtibat sayılır. Zikr eləməkdən başı qısa zaman kəsiyində ayılan mistiklərsə gülümsəyib "Biz heç yoxuq" deyir. Gəl yaşa da bundan sonra...

Qalın-qalın cildlərin müəllifləri də, iri kətan lövhələri boyayan rəssam da, hətta printerdən kağız çıxaran katibə də əslində öz həyatını materiala köçürür. Hər şey avtobioqrafikdir. Bəlkə ona görə məşhur rejissorun filminə baxanda onu sanki özün çəkmisən kimi qavrayırsan. Freydin vəfalı davamçıları olan psixoanalitiklər  həyata uşaqlıq prizmasından baxmaqla yanılır. Həyatında baş verənləri uşaqlıqla bağlamaq insanda şəxsiyyətin infantilliyini yaradır. Cəmiyyətə də, yaşadığın torpağa da ANA kimi baxmaq (bəzən elə də adlandırırıq), əlini döşündən çəkməmək, ondan fədakarlıq, alturizm gözləmək süd əmən küçüklərin ağzına çox süd gəlsin deyə analarına kəllə vurmasına bənzər. Mənzərə əlbəttə, çox gözəldi, hətta gözyaşardıcıdır. Amma nə olsun, bunlar hamısı qəliblərdir. Nə həqiqət, nə də səadət bu qəliblərə sığmırsa nəyə lazımdı ki? 

İncəsənətə sığınmaq, ordan enerji almaq, cəmiyyətdən, insanlardan gözlədiyini kitabdan, filmdən, rəsmdən götürmək bacarığı fantastik keyfiyyətdir. Amma həmin rəssam, yazıçı, rejissor özü beynində dəqiq formulə etmədiyi həqiqət axtarışında daha bir axtarış etmək, dərindən düşünəndə çox mənasız vaxt sərfiyyatına çevrilir. Ona görə də bütün sənətlərin "şünas"ları cəmiyyətdə parazitlik edib qızılı muncuqlara xırdalayan dələduzlardır. Yalnız özü axtaranın bəlkə nəsə tapmaq şansı əmələ gəldi. Ümumilikdə sənətkarın nəsə axtardığını iddia etmək meşədə göbələk yığmağa bənzəyir, tapa da bilərsən, tapmaya da. Pikasso isə deyirdi: "Mən axtarmıram, mən tapıram". Sənətkarın düz yolda olduğundan şübhələri varsa, dərhal dayanmalıdı. "Avanqardda" olanlar lap çox yanılır. 

Bu qədər yazılır, araşdırılır, faktlar tutuşdurulur, amma gözəlliyin formulunu çıxaran yoxdu. Gözəllik dövrün insanlarının şüur səviyyəsinin göstəricisidir. Zamanından asılı olaraq qolu qırıq Venera Milosskaya da meyar ola bilər, yataqda şellənən gombul Danaya da, qaşları qırxıq  Mono Liza da, çiyninə kotlet qoymuş Qala da. Rəssam həqiqət axtarmaz, o, gözəllikdən danışmalı, onu vəsf eləməlidi, ya da dağıdıb yerlə yeksan qoymalıdı. Yolunu, üslubunu, tərzini əlbəttə, özü seçər. Gözəllik insanın qavrya biləcəyi sehirdir. Ona toxuna bilən hər kəsin (bu film də, musiqi də, rəsm də ola bilər) tükləri biz-biz olmalı, kürəyindən cərəyanlar keçməli və mütləq quraşdırdığı yalançı dünyası alt-üst olmalıdı. İncəsənət yalançı dünyalardan xilas edən bəlkə də yeganə qurtuluş yoludur.Yaratmaq eşqi insanın fiziki varlığına qarşı qoya biləcəyi yeganə ruhani tərpənişidir. İnsan həyatından gəlir gətirən hər bir şeyi çıxara bilsək yerdə bir tək yaradıcılıq qalacaq. Ona görə 20-ci əsrin ən gözəl çağında Pikassonun "Sənət bitdi, sənətkarlar qaldı" deməsi çox dəhşətli etiraf kimi səslənir. 

Bəlkə həqiqətən bəşəriyyət üçün çox ağır bir zaman gələcək və bədii obrazlar simvollarla əvəz olunacaq. Simvolu beyin anlayıb izahını verə bildiyindən dünyamız da anlaşıqlı olmağıyla sadələşib bəsitləşəcək. Heç kim sevgilisinin eyvanı altında serenada oxumayacaq, yalnız bir smaylik göndərməyi kifayət sayacaq. Qadına 19-cu əsrdə olduğu kimi vals ithaf etməyəcəklər, hətta çiçək də hədiyyə verməyəcəklər. Əvəzində onun aurasının şəklini kompüterdə çəkdirib mahiyyətini dərhal anlayacaqlar. Şeirə heç ehtiyac qalmayacaq. Bədii obrazın insanın daxili aləmini artıq əks etmədiyi günü bəşəriyyətin sonu saymaq olar. Sənətkar öz dünyasını yox, bəşəriyyətin həqiqət axtarışını sərgiləyir.  Bax, Leonardo da Vinçi, Tolstoy haqqında minlərlə kitab, araşdırma yazılıb. Heç kim nəyisə izah edə bilməyib. Sehri aydınlatmaq olmur!

Həqiqət, gözəllik anlamları kimi azadlıq da əlçatmazdır. Azadlıq seçim deyil, ruhi durumdu. Sosial, siyasi cəhətdən azad olub tənhalıqdan, çıxılmazlıqdan və gələcəyin olmamasından məhv olanlar var. Bu fonda bircə yaradıcı axtarışlarda nəsə məna tapmaq olar. Dairə sanki qapandı. Azad insanların həqiqət və gözəllik axtarışları olmasa gələcək görünmür...

Paylaş:
17/5/2018 [14:05]: Olimpiada qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar
6/6/2017 [00:50]: Bürclər - 6 İYUN
5/6/2017 [22:06]: İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
5/6/2017 [10:36]: İTV-də yeni təyinat
5/6/2017 [10:33]: Ağır vəziyyətdə olan azərbaycanlı nazir Türkiyəyə aparıldı
5/6/2017 [10:29]: Bakıda dəhşətli hadisə: Bardan evə gətirdiyi qadını...
5/6/2017 [10:20]: 26 yaşlı milyarderdən qeyri-adi Ramazan hədiyyəsi - VİDEO
5/6/2017 [10:17]: “Maşın”da növbəti insident
5/6/2017 [10:04]: Azərbaycan elminə ağır itki üz verib - FOTO
5/6/2017 [08:49]: İlanlar həyət və evlərə daraşıb - FOTO
5/6/2017 [08:37]: Saatlı və Qubada ev yanıb
5/6/2017 [08:33]: Putin: “ABŞ bütün dünyada siyasi proseslərə müdaxilə edir”
5/6/2017 [08:28]: Qonşu qadınlar arasında dava
5/6/2017 [08:21]: İki xalaoğlu bıçaqlandı
5/6/2017 [08:18]: Dörd ölkə Qətərlə diplomatik münasibətləri kəsdi
5/6/2017 [01:19]: Dərmandan daha təsirli olan gilas haqqında BİLMƏDİKLƏRİNİZ
5/6/2017 [00:07]: Bürclər - 5 İYUN
4/6/2017 [23:33]: Azərbaycanda qeyri-adi toy karvanı - VİDEO
4/6/2017 [23:10]: Məşhurların siması olduğu şirkət fırıldaqçı çıxarsa...
4/6/2017 [22:54]: Belə uşaqların 86%-ini valideynlər özü “yetim” edir
4/6/2017 [22:42]: Toyda dava düşdü - yaralananlar var
4/6/2017 [22:18]: Azərbaycanda ağır yol qəzası - 6 nəfər yaralandı
4/6/2017 [21:51]: Ağız, tər və sidik qoxuları bu xəstəliklərin XƏBƏRÇİSİDİR
4/6/2017 [21:47]: Qardaş bacısını internetdə satışa çıxardı -Londonda
4/6/2017 [21:41]: Ramazanın 10-cu gününün duası, imsak və iftar vaxtı
4/6/2017 [21:38]: 16 yaşlı qız intihara cəhd etdi
4/6/2017 [20:49]: Sürücülərin nəzərinə: bu yerlərdə parklanma ödənişli olacaq
4/6/2017 [20:14]: Araz Ağalarov: “Biz qənaət etməyi yaxşı bacarırıq”
4/6/2017 [19:53]: Səbəbsiz gülüş bu 4 XƏSTƏLİYİN simptomu ola bilər
4/6/2017 [19:37]: Məhəmməd peyğəmbərdən bəhs edən qalmaqallı film 2 gün sonra televiziyada göstəriləcək
4/6/2017 [19:32]: Bakıda qəribə olay: Xalası ilə xəstəxanaya gedən uşaq yoxa çıxdı
4/6/2017 [19:22]: Hökumət “Tanrıların qızılları”na göz dikdi: Trilyon dollarlıq xəzinə uğrunda MÜHARİBƏ
4/6/2017 [19:03]: Vahid Mustafayevin adı hallanan hadisəylə bağlı Rəsmi açıqlama
4/6/2017 [18:44]: Bakı aeroportunda kuryoz hadisə - Başqasının pasportuyla DSX-dən keçdi
4/6/2017 [18:32]: Göygöldə əcnəbi turistin başına iş gəldi
4/6/2017 [18:28]: Azərbaycanda DƏHŞƏT: Mühərrikin pəri sürücünün qarnını parçaladı
4/6/2017 [16:43]: Polis Vahid Mustafayevin motosiklet karvanını saxladı - FOTOLAR
4/6/2017 [16:11]: Londonun şərqində xüsusi əməliyyat keçirilir
4/6/2017 [15:18]: Natiq Əliyevin vəziyyəti ilə bağlı xəstəxanadan AÇIQLAMA
4/6/2017 [15:00]: Polisin otellərdə nikahsız vətəndaşlara qarşı reydləri barədə yazılara DİN-dən AÇIQLAMA
4/6/2017 [14:41]: “İntihar etməyə gedirəm” yazan uşağın meyiti tapıldı
4/6/2017 [14:35]: Azərbaycan prezidenti Böyük Britaniya baş nazirinə başsağlığı verib
4/6/2017 [14:02]: ABŞ PKK-nın Suriya qolu ilə Rakka əməliyyatına başlayıb
4/6/2017 [13:26]: Çempionlar Liqasının final oyunu zamanı İtaliyada 1000-dən çox insan xəsarət aldı - VİDEO
4/6/2017 [13:07]: Londonda terror aktları nəticəsində ölənlərin sayı artır - VİDEO
4/6/2017 [12:34]: Rusiyanın güllələnərək öldürülənlərin sayı 9 nəfərə çatıb
4/6/2017 [12:09]: İyunun 5-ə HAVA PROQNOZU
4/6/2017 [11:58]: Nazir xəstəxanaya yerləşdirildi
4/6/2017 [11:24]: Dolların iyunun 5-nə olan məzənnəsi
4/6/2017 [11:20]: Sərxoş sürücü ağır qəza törətdi: ÖLƏN VAR
4/6/2017 [10:11]: "Zidan ömrü boyu "Real"da qala bilər"
4/6/2017 [10:00]: London polisi terrorçu olduğu ehtimal edilən üç nəfəri məhv etdi
4/6/2017 [09:53]: Rusiyada 8 nəfər güllələnərək öldürüldü
4/6/2017 [09:48]: Cəbhə xəbərləri
4/6/2017 [09:40]: Tramp Londona yardım təklif etdi
4/6/2017 [09:29]: Manilada kazinoya silahlı basqın: 36 nəfər öldü - VİDEO
4/6/2017 [09:10]: Gürcüstan, Azərbaycan və Türkiyə birgə hərbi təlim
4/6/2017 [09:05]: Göygöl sakini körpüdən yıxıldı
4/6/2017 [09:02]: Magistraturaya qəbul imtahanının ikinci mərhələsi keçirilir
4/6/2017 [08:57]: Londonda terror aktları: 6 nəfər öldü, 30 nəfər yaralandı
4/6/2017 [00:43]: Qeyri-adi hadisə: Göyərçin Putinə "hərbi salam" verdi -VİDEO
4/6/2017 [00:23]: Putin: "NATO-da müttəfiq yoxdur, yalnız vassallar var"
4/6/2017 [00:08]: Bürclər - 4 İYUN
3/6/2017 [23:37]: Pulun yoldan çıxardığı milyarderlər
3/6/2017 [23:15]: İnanılmaz - Körpə qocalıq sindromu ilə doğuldu
3/6/2017 [22:24]: Bakıda onlarla sakin tülkülərin hücumuna məruz qalıb
3/6/2017 [22:15]: 19 yaşlı qızını bıçaqlayıb Azərbaycandan qaçmaq istədi
3/6/2017 [22:09]: Əfqanıstanda qəbiristanlıqda partlayış: 20 ölü
3/6/2017 [21:51]: Sankt-Peterburq sakini iyun ayında donub öldü
3/6/2017 [21:43]: ABŞ-da homoseksual ata "ana" olmağa hazırlaşır
BÜTÜN ARXIV BIR SIRADA

Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi


www.bizimyol.info
saytı "Bizim Yol" qəzetinin
internet ünvanıdır
Təsisçi və baş redaktor:
Bahəddin Həziyev
Veb-redaktor:
Müşfiq Hüseynov
Ünvan: AZ1100, Bakı şəh.,
Mirəli Seyidov küçəsi, 51,
"Arqus" binası
Tel: (+99455) 911 85 15
e-mail: [email protected]