Olimpiada qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar
Bürclər - 6 İYUN
İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
İTV-də yeni təyinat
"BİZİM YOL" QƏZETİNİN LAYİHƏSİ: Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi

Təyyarələrlə toqquşma onların həyatı bahasına başa gəlir...

Təyyarələrlə toqquşma onların həyatı bahasına başa gəlir...
Bölmə :
KİVDF
Yayım tarixi :
24/12/2015 [23:02]
Baxılıb :
905 dəfə
AOC: “Quşların hürküdülməsi üçün yeganə effektli vasitə yoxdur”

(Əvvəli ötən sayımızda)

“Quşların ən böyük miqrasiya yollarından biri də Azərbaycandan keçir. Onların əksər hissəsi Xəzərin sahili boyu uçur. Abşeronun quraqlıq ərazisi bu cür şərtlərə uyğunlaşan bəzi növlər üçün daimi yaşayış yeridir. Lakin zaman keçdikcə Abşeron yarımadası quşlar üçün daha cəlbedici əraziyə çevrilir”, -deyə Azərbaycan Ornitoloji Cəmiyyətinin (AOC) mətbuat xidmətindən “Bizim Yol”a bildirildi.

Cəmiyyətdən verilən məlumata görə, çox vaxt antropogen təsir təbiətə arzuolunmaz mənfi təsir göstərir: “Lakin bir sıra növlər üçün bu təsir onların sayını artırmaqla optimal şərait yaradır. Bakı şəhəri və şəhərətrafının yaşıllaşdırılması bu əraziyə böyük miqdarda dendrofilləri (məs: adi qurqur, qaraqaratoyuq, payız bülbülü, adi alaçöhrə və s.) cəlb etmişdir, lakin çoxlu sayda tikintinin olması və torpaqdan kənd təsərrüfatı məqsədilə istifadə olunması adi muymul, çöl göyərçini, müxtəlif növ qağayılar, qara uzunqanad, kənd və şəhər qaranquşu, adi sığırçın, zağca və s. kimi tipik antropogen növlərin məskunlaşmasına səbəb olmuşdur. Beləcə də hava limanının yaşıl və qorunan ərazisi son illərdə quşları cəlb etməyə başlayıb. Bu isə təbii olaraq narahatlıq yaradır. Quşların təyyarələrlə toqquşması onların məcburi enmələrinə və ya qəzalara səbəb olur. Ona görə də hal-hazırda hürküdülməsi məqsədilə tətbiq oluna nakustik reppelentlərdən (hürküdücülərdən) istifadə olunur. Heydər Əliyev adına hava limanı ilə yanaşı, onlar həmçinin Los-Anceles, San-Fransisko, Solk-Leyk-Siti, Vankuver, Dubay, Sankt-Peterburq və s. kimi dünyanın müxtəlif böyük hava limanlarında təsis edilmişdir”. 

AOC-dən  da bildirildi ki, bu qurğu quşların zəngin akustik (səs) qabiliyyətinə əsaslanır: “Ov, həyəcan, təhlükə və s. kimi müxtəlif siqnalların geniş spektrinə malik olan reppelentlər təhlükəli situasiyaları təqlid edərək, quşlar üçün daimi stress faktoru yaradır, beləliklə də onların hava limanının ərazisini tərk etməsinə və bir daha buraya yaxınlaşmamasına səbəb olur. Bundan əlavə, uçuş-eniş zolaqlarında iri qarğayabənzər quşlar (zağcalar, boz qarğalar) üçün nəzərdə tutulan tələlər quraşdırılır. Əvvəllər böyük saya malik olan növlərin (çöl göyərçinləri, zağcalar, sığırçınlar, qarğalar) qış mövsümündə qismən ovlanmasına icazə verilirdi, belə ki, bu cür ölçüdə olduğu və çoxlu miqdarda toplantılar əmələ gətirən quşlar təyyarələr üçün çox böyük təhlükə törədirdi. Onların ovlanması bir qayda olaraq xüsusi ovçular tərəfindən həyata keçirilirdi. Lakin belə münasibət düzgün olmadığına görə son vaxtlar ovlama tətbiq edilmir. Bunun əvəzində partlayış və güllə səslərini təqlid edən reppelentlərdən daha çox istifadə edilir. Hal-hazırda Heydər Əliyev adına hava limanının müdiriyyəti belə reppelentlərin alınması ilə bağlı tədbirlər görür. Quşların hürküdülməsi üçün yeganə effektli vasitə yoxdur. Bir qayda olaraq yalnız bir üsuldan istifadə istənilən effekti azaltdığı üçün kompleks tədbirlərin həyata keçirilməsi daha məqsədəuyğundur. Məsələn, növlərin sadəcə ovlanmasının həyata keçirilməsi onların bir yerdən başqa bir yerə keçməsi ilə nəticələnir. Hürkütmə prosesi  2-3 ayda bir dəfə dəyişdirilir, eyni bir yerə uyğunlaşması qış və yayda müşahidə olunur, ilin digər vaxtlarında burada miqrasiya gedir”.
 
Cəmiyyətdə hesab edirlər ki, quşların hürküdülməsi zəruridir: “Bu, uçuşların təhlükəsizliyinin təmin edilməsi üçün dünyanın bütün hava limanlarında həyata keçirilir. Bizim hava limanımızın bir üstün cəhəti var - burada çoxlu yırtıcılar olduğu üçün onların süni şəkildə yayılmasına ehtiyac qalmır. Burada kiçik şahinlərlə yanaşı, daim rast gəlinən və kiçik növlərə effektli təsir göstərən kifayət qədər iri ölçülü çöl və bataqlıq belibağlısı da yayılmışdır. Bir neçə il öncə kiçik quşların təyyarələrlə toqquşması halları qeydə alınmışdı, lakin ciddi təhlükəyə səbəb olmamışdı. Məlum olduğu kimi, təyyarə hündürlüyə müəyyən müddət ərzində qalxır. Bu zaman ərzində o, öz hərəkət istiqamətində hərəkət edir və 5, 10, 40 km-dən sonra toqquşmanın baş verməsi mümkündür. Quşların təyyarəyə yaxınlaşmadan uçmalarına rəğmən, təyyarənin hərəkət sürəti o qədər yüksək olur ki, toqquşmanı labüd edir. Təyyarənin mühərrikləri turboreaktiv olduğu üçün, onlar bu mühərriklərin əmələ gətirdiyi hava axınına düşürlər. Təbii ki, onlar «istəməyərək» toqquşmanın «qurbanına» çevrilirlər”.

(Davamı gələn sayımızda)

ÜMİD

Paylaş:
17/5/2018 [14:05]: Olimpiada qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar
6/6/2017 [00:50]: Bürclər - 6 İYUN
5/6/2017 [22:06]: İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
5/6/2017 [10:36]: İTV-də yeni təyinat
5/6/2017 [10:33]: Ağır vəziyyətdə olan azərbaycanlı nazir Türkiyəyə aparıldı
5/6/2017 [10:29]: Bakıda dəhşətli hadisə: Bardan evə gətirdiyi qadını...
5/6/2017 [10:20]: 26 yaşlı milyarderdən qeyri-adi Ramazan hədiyyəsi - VİDEO
5/6/2017 [10:17]: “Maşın”da növbəti insident
5/6/2017 [10:04]: Azərbaycan elminə ağır itki üz verib - FOTO
5/6/2017 [08:49]: İlanlar həyət və evlərə daraşıb - FOTO
5/6/2017 [08:37]: Saatlı və Qubada ev yanıb
5/6/2017 [08:33]: Putin: “ABŞ bütün dünyada siyasi proseslərə müdaxilə edir”
5/6/2017 [08:28]: Qonşu qadınlar arasında dava
5/6/2017 [08:21]: İki xalaoğlu bıçaqlandı
5/6/2017 [08:18]: Dörd ölkə Qətərlə diplomatik münasibətləri kəsdi
5/6/2017 [01:19]: Dərmandan daha təsirli olan gilas haqqında BİLMƏDİKLƏRİNİZ
5/6/2017 [00:07]: Bürclər - 5 İYUN
4/6/2017 [23:33]: Azərbaycanda qeyri-adi toy karvanı - VİDEO
4/6/2017 [23:10]: Məşhurların siması olduğu şirkət fırıldaqçı çıxarsa...
4/6/2017 [22:54]: Belə uşaqların 86%-ini valideynlər özü “yetim” edir
4/6/2017 [22:42]: Toyda dava düşdü - yaralananlar var
4/6/2017 [22:18]: Azərbaycanda ağır yol qəzası - 6 nəfər yaralandı
4/6/2017 [21:51]: Ağız, tər və sidik qoxuları bu xəstəliklərin XƏBƏRÇİSİDİR
4/6/2017 [21:47]: Qardaş bacısını internetdə satışa çıxardı -Londonda
4/6/2017 [21:41]: Ramazanın 10-cu gününün duası, imsak və iftar vaxtı
4/6/2017 [21:38]: 16 yaşlı qız intihara cəhd etdi
4/6/2017 [20:49]: Sürücülərin nəzərinə: bu yerlərdə parklanma ödənişli olacaq
4/6/2017 [20:14]: Araz Ağalarov: “Biz qənaət etməyi yaxşı bacarırıq”
4/6/2017 [19:53]: Səbəbsiz gülüş bu 4 XƏSTƏLİYİN simptomu ola bilər
4/6/2017 [19:37]: Məhəmməd peyğəmbərdən bəhs edən qalmaqallı film 2 gün sonra televiziyada göstəriləcək
4/6/2017 [19:32]: Bakıda qəribə olay: Xalası ilə xəstəxanaya gedən uşaq yoxa çıxdı
4/6/2017 [19:22]: Hökumət “Tanrıların qızılları”na göz dikdi: Trilyon dollarlıq xəzinə uğrunda MÜHARİBƏ
4/6/2017 [19:03]: Vahid Mustafayevin adı hallanan hadisəylə bağlı Rəsmi açıqlama
4/6/2017 [18:44]: Bakı aeroportunda kuryoz hadisə - Başqasının pasportuyla DSX-dən keçdi
4/6/2017 [18:32]: Göygöldə əcnəbi turistin başına iş gəldi
4/6/2017 [18:28]: Azərbaycanda DƏHŞƏT: Mühərrikin pəri sürücünün qarnını parçaladı
4/6/2017 [16:43]: Polis Vahid Mustafayevin motosiklet karvanını saxladı - FOTOLAR
4/6/2017 [16:11]: Londonun şərqində xüsusi əməliyyat keçirilir
4/6/2017 [15:18]: Natiq Əliyevin vəziyyəti ilə bağlı xəstəxanadan AÇIQLAMA
4/6/2017 [15:00]: Polisin otellərdə nikahsız vətəndaşlara qarşı reydləri barədə yazılara DİN-dən AÇIQLAMA
4/6/2017 [14:41]: “İntihar etməyə gedirəm” yazan uşağın meyiti tapıldı
4/6/2017 [14:35]: Azərbaycan prezidenti Böyük Britaniya baş nazirinə başsağlığı verib
4/6/2017 [14:02]: ABŞ PKK-nın Suriya qolu ilə Rakka əməliyyatına başlayıb
4/6/2017 [13:26]: Çempionlar Liqasının final oyunu zamanı İtaliyada 1000-dən çox insan xəsarət aldı - VİDEO
4/6/2017 [13:07]: Londonda terror aktları nəticəsində ölənlərin sayı artır - VİDEO
4/6/2017 [12:34]: Rusiyanın güllələnərək öldürülənlərin sayı 9 nəfərə çatıb
4/6/2017 [12:09]: İyunun 5-ə HAVA PROQNOZU
4/6/2017 [11:58]: Nazir xəstəxanaya yerləşdirildi
4/6/2017 [11:24]: Dolların iyunun 5-nə olan məzənnəsi
4/6/2017 [11:20]: Sərxoş sürücü ağır qəza törətdi: ÖLƏN VAR
4/6/2017 [10:11]: "Zidan ömrü boyu "Real"da qala bilər"
4/6/2017 [10:00]: London polisi terrorçu olduğu ehtimal edilən üç nəfəri məhv etdi
4/6/2017 [09:53]: Rusiyada 8 nəfər güllələnərək öldürüldü
4/6/2017 [09:48]: Cəbhə xəbərləri
4/6/2017 [09:40]: Tramp Londona yardım təklif etdi
4/6/2017 [09:29]: Manilada kazinoya silahlı basqın: 36 nəfər öldü - VİDEO
4/6/2017 [09:10]: Gürcüstan, Azərbaycan və Türkiyə birgə hərbi təlim
4/6/2017 [09:05]: Göygöl sakini körpüdən yıxıldı
4/6/2017 [09:02]: Magistraturaya qəbul imtahanının ikinci mərhələsi keçirilir
4/6/2017 [08:57]: Londonda terror aktları: 6 nəfər öldü, 30 nəfər yaralandı
4/6/2017 [00:43]: Qeyri-adi hadisə: Göyərçin Putinə "hərbi salam" verdi -VİDEO
4/6/2017 [00:23]: Putin: "NATO-da müttəfiq yoxdur, yalnız vassallar var"
4/6/2017 [00:08]: Bürclər - 4 İYUN
3/6/2017 [23:37]: Pulun yoldan çıxardığı milyarderlər
3/6/2017 [23:15]: İnanılmaz - Körpə qocalıq sindromu ilə doğuldu
3/6/2017 [22:24]: Bakıda onlarla sakin tülkülərin hücumuna məruz qalıb
3/6/2017 [22:15]: 19 yaşlı qızını bıçaqlayıb Azərbaycandan qaçmaq istədi
3/6/2017 [22:09]: Əfqanıstanda qəbiristanlıqda partlayış: 20 ölü
3/6/2017 [21:51]: Sankt-Peterburq sakini iyun ayında donub öldü
3/6/2017 [21:43]: ABŞ-da homoseksual ata "ana" olmağa hazırlaşır
BÜTÜN ARXIV BIR SIRADA

Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi


www.bizimyol.info
saytı "Bizim Yol" qəzetinin
internet ünvanıdır
Təsisçi və baş redaktor:
Bahəddin Həziyev
Veb-redaktor:
Müşfiq Hüseynov
Ünvan: AZ1100, Bakı şəh.,
Mirəli Seyidov küçəsi, 51,
"Arqus" binası
Tel: (+99455) 911 85 15
e-mail: [email protected]