Olimpiada qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar
Bürclər - 6 İYUN
İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
İTV-də yeni təyinat

“Səs ver, ancaq seçmə” - Məmməd Süleymanov

Bölmə :
Köşə
Yazar :
Məmməd Süleymanov
Yayım tarixi :
10/7/2012 [10:52]
Baxılıb :
1754 dəfə

“Seçicilər səs verirlər, ancaq seçmirlər” - Latın Amerikasının məşhur yazıçısı və Sol siyasi xadimi, uruqvaylı Eduardo Qaleano yazır. Bu, ildən ilə daha çox xalqın qavramağa başladığı faktın konstatasiyasıdır.

Fakt isə ondadır ki, seçkilər bir demokratik institut kimi çoxdan “ləkələnib” və Oruell antiutopiyasının legitimliyinə nail olmaq alətinə çevrilib. Liberalizm kimi, demokratik seçkilər anlayışı da iflasa gedib. Bunu sağ olaydı Vitqenşteyn, daha sərrast ifadə edərdi. Çünki, o, dünyanın sözlərdən və sözə qoyulan mənalardan ibarət olduğunu yazırdı. Predmet yoxdur, söz isə var. Eynilə çörək olmayıb, «çörək» sözü olduğu kimi.

Nə vaxtsa Rusiyada «Narodnaya Volya»nın qaynar baxışlı, solğun bənizli qəhrəmanları canlarını fəda edərək çardan bircə tələbdə bulunurdular - Konstitusiya. O da oldu, ancaq heç nə dəyişmədi. Çünki, o devrimçilər üçün Konstitusiya - məna idi, başqaları üçün söz. Söz isə heç vaxt əməlin əvəzedicisi olmayıb.

Haitidə ata-Düvalyenin («papa-Dok) vaxtında seçki bülletenlərinə iri hərflərlə diktatorun, altdan isə xırda hərflərlə rəqiblərinin adları yazılırdı. Ki, şantaj, qorxu altında saxlanan savadsız xalq oxuya bilmədiyindən birdən çaşıb başqasının adına «plyus» qoyar. Hər seçkidən sonra isə Qərb Haitidəki «demokratik seçkilər»dən bəh-bəhlə danışırdı.

Paraqvayda başqa diktator - Alfredo Stressner seçimlərə tək qatılmaqdan xoşlanmazdı. Axı bu, antidemokratik olardı?! Və hər dəfə bizdəki sayaq bir neçə personaj tapıb onları rəqib kimi seçkiyə qoşub hamısına bir yerdə 5-10 faiz səs yazdırırdı. Qərb də deyirdi - Stressner demokratik seçkilər keçirib.

Bu seçkilər həm də qeyri-rəsmi monarxiyaları legitimləşdiririrdi. Ata-Düvalye hakimiyyəti 19 yaşlı oğluna verdi. Sonra da o, 2 dəfə «demokratik» seçkilər düzəltdi. Və bu, 1986-cı ildə xalq qalxıb onu Haitidən rədd edənə qədər davam etdi. 

Stressnerin isə oğlu yoxdu, həm də 1980-cı illərin sonundan başlayaraq köhnə diktatorların qorxunc imicindən xilas olmaq istəyən yankilər onun tipli mastodontlardan yaxa qurtarmaq istəyirdi. Odur ki, çevriliş imitasiyası edib onu Braziliyaya qovdular, yerinə isə qudası gəldi. Bütün bu şoular onunla bitdi ki, 2008-ci ilin əvvəlində Paraqvayda prezident seçkilərini keçmiş devrimçi uddu (Ümumiyyətlə, ən mənfur diktaturaların bəsləndiyi Latın Amerikası hazırda daha demokratik və ədalətli məkana çevrilib). Ancaq cəmisi 2 həftə əvvəl - 2012-ci ilin iyunun sonlarında parlament xaqın seçdiyi prezident Fernando Luqonu hakimiyyətdən uzaqlaşdırdı. Bəs onda seçkinin və xalqın səsverməsinin nə əhəmiyyəti varmış? Göründüyü kimi, heç nə.

Yaxud Rusiyada 1996-cı il prezident seçkilərinin ikinci turu. Yeltsinin reytinqi 1-3 faizə enmişdi, Züqanov şəksiz favoritdi. Misilsiz saxtalaşdırmalar - və YBN seçildi. Qərb də dedi: «demokratiya».

2000-ci ildə balaca Buşun qalib çıxdığı ABŞ seçkiləri də qaranlıq bir tarixçədir.

Üstəlik, tamam başqa tendensiya da var - onu Jil Dove «Üsyanlar öləndə» kitabında geniş analiz edib. Demokratiya bir söz, vasitə kimi ifrat millətçilərin və diktatorların legitimləşməsi üçün əsas üsul olub. Mussolini, Pilsudski, Hitler hakimiyyətə demokratik seçkilərlə gəlmişdilər”¦

Bəs onda çıxış yolu nədədir? Çerçillin ardınca təsdiqləməkdəmi ki, demokratiya pis üsuldur, ancaq yaxşısı mövcud deyil?

Bu qədər uzağa getməzdim. Bircə onu deyə bilərəm ki, quruluş dəyişməyibsə, seçkilər də köhnə quruluşa xidmət edəcək. Əks halda, maksimum o baş verə bilər ki, bir personaj gedib başqası gələcək, Sistem isə qalacaq. Maydan Ukraynasında, Putin-Medvedev Rusiyasındakı kimi”¦ Quruluşu seçkilər yolu ilə dəyişmək isə xəyalpərəstlikdən xəbər verir.
Dünyada ildən ilə daha çox adam «demokratik seçkilər»in yalnız mövcud iqtidarları daha bir neçə il müddətinə legitimləşdirməyə xidmət etdiyini və bir institut kimi seçkilərin puçluğunu anlayır və açıqca elan edir. Cəmiyyət lap aşağıdan, avtonom formada, maarifçiliklə, radikal yollarla dəyişməyə başlamalıdır. Ki, hələ nə qədər seçkilər xalqların gələcəyini müəyyənləşdirən bir instrument kimi qalır, heç olmasa urnaya yaxınlaşanların fikirlərinə təsir etmək olsun. Yoxsa köhnə başlar köhnə yaddaşla səs verəcəklər”¦

Paylaş:
17/5/2018 [14:05]: Olimpiada qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar
6/6/2017 [00:50]: Bürclər - 6 İYUN
5/6/2017 [22:06]: İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
5/6/2017 [10:36]: İTV-də yeni təyinat
5/6/2017 [10:33]: Ağır vəziyyətdə olan azərbaycanlı nazir Türkiyəyə aparıldı
5/6/2017 [10:29]: Bakıda dəhşətli hadisə: Bardan evə gətirdiyi qadını...
5/6/2017 [10:20]: 26 yaşlı milyarderdən qeyri-adi Ramazan hədiyyəsi - VİDEO
5/6/2017 [10:17]: “Maşın”da növbəti insident
5/6/2017 [10:04]: Azərbaycan elminə ağır itki üz verib - FOTO
5/6/2017 [08:49]: İlanlar həyət və evlərə daraşıb - FOTO
5/6/2017 [08:37]: Saatlı və Qubada ev yanıb
5/6/2017 [08:33]: Putin: “ABŞ bütün dünyada siyasi proseslərə müdaxilə edir”
5/6/2017 [08:28]: Qonşu qadınlar arasında dava
5/6/2017 [08:21]: İki xalaoğlu bıçaqlandı
5/6/2017 [08:18]: Dörd ölkə Qətərlə diplomatik münasibətləri kəsdi
5/6/2017 [01:19]: Dərmandan daha təsirli olan gilas haqqında BİLMƏDİKLƏRİNİZ
5/6/2017 [00:07]: Bürclər - 5 İYUN
4/6/2017 [23:33]: Azərbaycanda qeyri-adi toy karvanı - VİDEO
4/6/2017 [23:10]: Məşhurların siması olduğu şirkət fırıldaqçı çıxarsa...
4/6/2017 [22:54]: Belə uşaqların 86%-ini valideynlər özü “yetim” edir
4/6/2017 [22:42]: Toyda dava düşdü - yaralananlar var
4/6/2017 [22:18]: Azərbaycanda ağır yol qəzası - 6 nəfər yaralandı
4/6/2017 [21:51]: Ağız, tər və sidik qoxuları bu xəstəliklərin XƏBƏRÇİSİDİR
4/6/2017 [21:47]: Qardaş bacısını internetdə satışa çıxardı -Londonda
4/6/2017 [21:41]: Ramazanın 10-cu gününün duası, imsak və iftar vaxtı
4/6/2017 [21:38]: 16 yaşlı qız intihara cəhd etdi
4/6/2017 [20:49]: Sürücülərin nəzərinə: bu yerlərdə parklanma ödənişli olacaq
4/6/2017 [20:14]: Araz Ağalarov: “Biz qənaət etməyi yaxşı bacarırıq”
4/6/2017 [19:53]: Səbəbsiz gülüş bu 4 XƏSTƏLİYİN simptomu ola bilər
4/6/2017 [19:37]: Məhəmməd peyğəmbərdən bəhs edən qalmaqallı film 2 gün sonra televiziyada göstəriləcək
4/6/2017 [19:32]: Bakıda qəribə olay: Xalası ilə xəstəxanaya gedən uşaq yoxa çıxdı
4/6/2017 [19:22]: Hökumət “Tanrıların qızılları”na göz dikdi: Trilyon dollarlıq xəzinə uğrunda MÜHARİBƏ
4/6/2017 [19:03]: Vahid Mustafayevin adı hallanan hadisəylə bağlı Rəsmi açıqlama
4/6/2017 [18:44]: Bakı aeroportunda kuryoz hadisə - Başqasının pasportuyla DSX-dən keçdi
4/6/2017 [18:32]: Göygöldə əcnəbi turistin başına iş gəldi
4/6/2017 [18:28]: Azərbaycanda DƏHŞƏT: Mühərrikin pəri sürücünün qarnını parçaladı
4/6/2017 [16:43]: Polis Vahid Mustafayevin motosiklet karvanını saxladı - FOTOLAR
4/6/2017 [16:11]: Londonun şərqində xüsusi əməliyyat keçirilir
4/6/2017 [15:18]: Natiq Əliyevin vəziyyəti ilə bağlı xəstəxanadan AÇIQLAMA
4/6/2017 [15:00]: Polisin otellərdə nikahsız vətəndaşlara qarşı reydləri barədə yazılara DİN-dən AÇIQLAMA
4/6/2017 [14:41]: “İntihar etməyə gedirəm” yazan uşağın meyiti tapıldı
4/6/2017 [14:35]: Azərbaycan prezidenti Böyük Britaniya baş nazirinə başsağlığı verib
4/6/2017 [14:02]: ABŞ PKK-nın Suriya qolu ilə Rakka əməliyyatına başlayıb
4/6/2017 [13:26]: Çempionlar Liqasının final oyunu zamanı İtaliyada 1000-dən çox insan xəsarət aldı - VİDEO
4/6/2017 [13:07]: Londonda terror aktları nəticəsində ölənlərin sayı artır - VİDEO
4/6/2017 [12:34]: Rusiyanın güllələnərək öldürülənlərin sayı 9 nəfərə çatıb
4/6/2017 [12:09]: İyunun 5-ə HAVA PROQNOZU
4/6/2017 [11:58]: Nazir xəstəxanaya yerləşdirildi
4/6/2017 [11:24]: Dolların iyunun 5-nə olan məzənnəsi
4/6/2017 [11:20]: Sərxoş sürücü ağır qəza törətdi: ÖLƏN VAR
4/6/2017 [10:11]: "Zidan ömrü boyu "Real"da qala bilər"
4/6/2017 [10:00]: London polisi terrorçu olduğu ehtimal edilən üç nəfəri məhv etdi
4/6/2017 [09:53]: Rusiyada 8 nəfər güllələnərək öldürüldü
4/6/2017 [09:48]: Cəbhə xəbərləri
4/6/2017 [09:40]: Tramp Londona yardım təklif etdi
4/6/2017 [09:29]: Manilada kazinoya silahlı basqın: 36 nəfər öldü - VİDEO
4/6/2017 [09:10]: Gürcüstan, Azərbaycan və Türkiyə birgə hərbi təlim
4/6/2017 [09:05]: Göygöl sakini körpüdən yıxıldı
4/6/2017 [09:02]: Magistraturaya qəbul imtahanının ikinci mərhələsi keçirilir
4/6/2017 [08:57]: Londonda terror aktları: 6 nəfər öldü, 30 nəfər yaralandı
4/6/2017 [00:43]: Qeyri-adi hadisə: Göyərçin Putinə "hərbi salam" verdi -VİDEO
4/6/2017 [00:23]: Putin: "NATO-da müttəfiq yoxdur, yalnız vassallar var"
4/6/2017 [00:08]: Bürclər - 4 İYUN
3/6/2017 [23:37]: Pulun yoldan çıxardığı milyarderlər
3/6/2017 [23:15]: İnanılmaz - Körpə qocalıq sindromu ilə doğuldu
3/6/2017 [22:24]: Bakıda onlarla sakin tülkülərin hücumuna məruz qalıb
3/6/2017 [22:15]: 19 yaşlı qızını bıçaqlayıb Azərbaycandan qaçmaq istədi
3/6/2017 [22:09]: Əfqanıstanda qəbiristanlıqda partlayış: 20 ölü
3/6/2017 [21:51]: Sankt-Peterburq sakini iyun ayında donub öldü
3/6/2017 [21:43]: ABŞ-da homoseksual ata "ana" olmağa hazırlaşır
BÜTÜN ARXIV BIR SIRADA

Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi


www.bizimyol.info
saytı "Bizim Yol" qəzetinin
internet ünvanıdır
Təsisçi və baş redaktor:
Bahəddin Həziyev
Veb-redaktor:
Müşfiq Hüseynov
Ünvan: AZ1100, Bakı şəh.,
Mirəli Seyidov küçəsi, 51,
"Arqus" binası
Tel: (+99455) 911 85 15
e-mail: [email protected]