Olimpiada qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar
Bürclər - 6 İYUN
İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
İTV-də yeni təyinat

Gücsüzlüyün qürur yeri - Məmməd Süleymanov

Bölmə :
Köşə
Yazar :
Məmməd Süleymanov
Yayım tarixi :
7/7/2012 [10:47]
Baxılıb :
1917 dəfə

İlk dəfə 1887-ci ildə özünün “Əxlaqın mənşəyi” əsərində Fridrix Nitsşe “resentiment” terminindən istifadə edib. Və ilk növbədə də xristianlığı ifşa etmək üçün. Resentiment - zəiflərin, uduzmuşların, əzilənlərin gücsüzlüyü, paxıllığı, həsədi, qisascıllığıdır. Alman Nitsşe doğma dilində bu təzahürü ifadə etməyə söz tapmadığından, fransız sözünü işlətdi. Ancaq resentiment - sentimentallıq deyil. Və əgər resentiment xəstəlikdirsə, Azərbaycanda o, çoxdan epidemiya formasını alıb. 20-ci əsrin əvvəllərində Rusiyadakı inqilabi şəraiti analiz edən Nikolay Berdyayev yenidən bu terminə baş vurdu. Az sonra Maks Şeler onu tədqiq etdi. Və özü də resentimentin qurbanı oldu - intihar etdi.

Sonra resentiment sözü unuduldu. Və nahaqdan. Söz unudula bilər, reallıq ki yoxa çıxmayacaq?

Nitsşe resentimenti quzu ilə quzğunun münasibətlərində analiz edir. Quzu üçün quzğun pisdir, vəhşidir, düşməndir. Və nə quzğuna daha çox oxşamırsa, o yaxşıdır. Ancaq quzu quzğunla bacara, mübarizə apara, qisas ala bilməz, çünki zəifdir. Bu, incidilənin gücsüzlüyüdür. Onda quzu özündən bütöv bir doktrina düzəldir - quzğun olmaq pisdir, üstəlik quzğunlara acımaq lazımdır, çünki onlar pisdir və cəzalanacaqlar. Bəs kim və nə vaxt cəzalandıracaq? - quzu bunu bilmir və demir. Əvəzində öz gücsüzlüyünə haqq qazandırır - düzgün olanı odur ki, zorakılıqdan qaçasan, mübarizə aparmayasan, şilləyə şillə ilə cavab verməyəsən və şərə müqavimət göstərməyəsən. Bir sözlə, istəklərinin baş tutmamasına haqq qazandırmaq üçün quzu elan edir ki, quzu olmaq - ən yaxşı işdir. Bununla o, öz əzablarına, əzilməsinə haqq qazandırır.

Nitsşe o vaxt üçün dəbdə olan süjeti - İsanın edamının quzunun qurbanlıq edilməsi ilə müqayisə edilməsini inkişaf etdirmişdi. Ancaq 20-ci əsr gəldi, Avropadan klassik mənada xristianlıq getdi, resentimet isə qaldı.

Onu daha mükəmməl Şeler analiz etdi. İnsan əzilir, incidilir, içində qiyamdır, şilləyə şillə ilə cavab vermək istəyir. Ancaq əlini qaldırmır, qiyam etmir, üstəlik isə deyir də: «Eybi yox, başqa vaxta qalsın! Gələn dəfə dərsini verərəm!» Özü də bilir ki, gələn dəfə də bu cür olacaq. Bəs niyə mübarizə aparmır? Yaranan qisas impulsları ona görə əmələ keçmir ki, insan - zəifdir, gücsüzdür.

Ancaq bu ziddiyyətlə fərd yaşaya bilməz axı? Bir tərəfdən istək, məqsəd, qiyam, digər tərəfdən isə onların reallaşdırılmaması. Və insan bu daxili ikililiyi necəsə həll etməlidir.

Edir də - elan edir ki, mübarizə, qiyam, ideallar boş və mənasızdır, onlarsız keçinmək olar. Əsas olanı - zordan, davadan, qan tökülməsindən qaçmaqdır. Mişel Montenin çox bəyəndiyim fikrini burada təkrarlasaq, «Onlar istədiklərinə çatmayanda, çatdıqlarını istədikləri saydılar».
Nəticədə bütöv xalqlar Nitsşenin söylədiyi quzu rolunu üzərlərinə çəkir. Onlar quzğunla bacarmaq istəmirlər, əvəzində quzu olmağı yaxşı və mütərəqqi, quzğun olmağı isə pis və cəzalandırılacaq bir rol sayırlar. Kim cəzalandıracaq? - buna nə vaxtsa başqalarının qisas alacağına əfəl ümid kimi baxmaq olar. Cəzanın vaxtı qeyri-müəyyən gələcəyə proyeksiya olunur.

Azərbaycan cəmiyyətində resentiment adi və populyardır. Əzilənlər, incidilənlər, təhqir olunanlar, uduzmuşlar və zəiflər hər gün, hər saat quzu qalmaqlarına haqq qazandırırlar. Baxmayaraq ki bir gün quzğun rolunu oynamağa etiraz etməzdilər. Əlbəttə, bunun üçün mübarizə aparmadan, itki vermədən, risq etmədən.

Elə bir qurbanlıq yoxur ki, yerini öz cəlladı ilə dəyişmək istəməsin. Ancaq nə qədər ki qurbanlıqdır - bu vəziyyətinə haqq qazandırır”¦

Paylaş:
17/5/2018 [14:05]: Olimpiada qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar
6/6/2017 [00:50]: Bürclər - 6 İYUN
5/6/2017 [22:06]: İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
5/6/2017 [10:36]: İTV-də yeni təyinat
5/6/2017 [10:33]: Ağır vəziyyətdə olan azərbaycanlı nazir Türkiyəyə aparıldı
5/6/2017 [10:29]: Bakıda dəhşətli hadisə: Bardan evə gətirdiyi qadını...
5/6/2017 [10:20]: 26 yaşlı milyarderdən qeyri-adi Ramazan hədiyyəsi - VİDEO
5/6/2017 [10:17]: “Maşın”da növbəti insident
5/6/2017 [10:04]: Azərbaycan elminə ağır itki üz verib - FOTO
5/6/2017 [08:49]: İlanlar həyət və evlərə daraşıb - FOTO
5/6/2017 [08:37]: Saatlı və Qubada ev yanıb
5/6/2017 [08:33]: Putin: “ABŞ bütün dünyada siyasi proseslərə müdaxilə edir”
5/6/2017 [08:28]: Qonşu qadınlar arasında dava
5/6/2017 [08:21]: İki xalaoğlu bıçaqlandı
5/6/2017 [08:18]: Dörd ölkə Qətərlə diplomatik münasibətləri kəsdi
5/6/2017 [01:19]: Dərmandan daha təsirli olan gilas haqqında BİLMƏDİKLƏRİNİZ
5/6/2017 [00:07]: Bürclər - 5 İYUN
4/6/2017 [23:33]: Azərbaycanda qeyri-adi toy karvanı - VİDEO
4/6/2017 [23:10]: Məşhurların siması olduğu şirkət fırıldaqçı çıxarsa...
4/6/2017 [22:54]: Belə uşaqların 86%-ini valideynlər özü “yetim” edir
4/6/2017 [22:42]: Toyda dava düşdü - yaralananlar var
4/6/2017 [22:18]: Azərbaycanda ağır yol qəzası - 6 nəfər yaralandı
4/6/2017 [21:51]: Ağız, tər və sidik qoxuları bu xəstəliklərin XƏBƏRÇİSİDİR
4/6/2017 [21:47]: Qardaş bacısını internetdə satışa çıxardı -Londonda
4/6/2017 [21:41]: Ramazanın 10-cu gününün duası, imsak və iftar vaxtı
4/6/2017 [21:38]: 16 yaşlı qız intihara cəhd etdi
4/6/2017 [20:49]: Sürücülərin nəzərinə: bu yerlərdə parklanma ödənişli olacaq
4/6/2017 [20:14]: Araz Ağalarov: “Biz qənaət etməyi yaxşı bacarırıq”
4/6/2017 [19:53]: Səbəbsiz gülüş bu 4 XƏSTƏLİYİN simptomu ola bilər
4/6/2017 [19:37]: Məhəmməd peyğəmbərdən bəhs edən qalmaqallı film 2 gün sonra televiziyada göstəriləcək
4/6/2017 [19:32]: Bakıda qəribə olay: Xalası ilə xəstəxanaya gedən uşaq yoxa çıxdı
4/6/2017 [19:22]: Hökumət “Tanrıların qızılları”na göz dikdi: Trilyon dollarlıq xəzinə uğrunda MÜHARİBƏ
4/6/2017 [19:03]: Vahid Mustafayevin adı hallanan hadisəylə bağlı Rəsmi açıqlama
4/6/2017 [18:44]: Bakı aeroportunda kuryoz hadisə - Başqasının pasportuyla DSX-dən keçdi
4/6/2017 [18:32]: Göygöldə əcnəbi turistin başına iş gəldi
4/6/2017 [18:28]: Azərbaycanda DƏHŞƏT: Mühərrikin pəri sürücünün qarnını parçaladı
4/6/2017 [16:43]: Polis Vahid Mustafayevin motosiklet karvanını saxladı - FOTOLAR
4/6/2017 [16:11]: Londonun şərqində xüsusi əməliyyat keçirilir
4/6/2017 [15:18]: Natiq Əliyevin vəziyyəti ilə bağlı xəstəxanadan AÇIQLAMA
4/6/2017 [15:00]: Polisin otellərdə nikahsız vətəndaşlara qarşı reydləri barədə yazılara DİN-dən AÇIQLAMA
4/6/2017 [14:41]: “İntihar etməyə gedirəm” yazan uşağın meyiti tapıldı
4/6/2017 [14:35]: Azərbaycan prezidenti Böyük Britaniya baş nazirinə başsağlığı verib
4/6/2017 [14:02]: ABŞ PKK-nın Suriya qolu ilə Rakka əməliyyatına başlayıb
4/6/2017 [13:26]: Çempionlar Liqasının final oyunu zamanı İtaliyada 1000-dən çox insan xəsarət aldı - VİDEO
4/6/2017 [13:07]: Londonda terror aktları nəticəsində ölənlərin sayı artır - VİDEO
4/6/2017 [12:34]: Rusiyanın güllələnərək öldürülənlərin sayı 9 nəfərə çatıb
4/6/2017 [12:09]: İyunun 5-ə HAVA PROQNOZU
4/6/2017 [11:58]: Nazir xəstəxanaya yerləşdirildi
4/6/2017 [11:24]: Dolların iyunun 5-nə olan məzənnəsi
4/6/2017 [11:20]: Sərxoş sürücü ağır qəza törətdi: ÖLƏN VAR
4/6/2017 [10:11]: "Zidan ömrü boyu "Real"da qala bilər"
4/6/2017 [10:00]: London polisi terrorçu olduğu ehtimal edilən üç nəfəri məhv etdi
4/6/2017 [09:53]: Rusiyada 8 nəfər güllələnərək öldürüldü
4/6/2017 [09:48]: Cəbhə xəbərləri
4/6/2017 [09:40]: Tramp Londona yardım təklif etdi
4/6/2017 [09:29]: Manilada kazinoya silahlı basqın: 36 nəfər öldü - VİDEO
4/6/2017 [09:10]: Gürcüstan, Azərbaycan və Türkiyə birgə hərbi təlim
4/6/2017 [09:05]: Göygöl sakini körpüdən yıxıldı
4/6/2017 [09:02]: Magistraturaya qəbul imtahanının ikinci mərhələsi keçirilir
4/6/2017 [08:57]: Londonda terror aktları: 6 nəfər öldü, 30 nəfər yaralandı
4/6/2017 [00:43]: Qeyri-adi hadisə: Göyərçin Putinə "hərbi salam" verdi -VİDEO
4/6/2017 [00:23]: Putin: "NATO-da müttəfiq yoxdur, yalnız vassallar var"
4/6/2017 [00:08]: Bürclər - 4 İYUN
3/6/2017 [23:37]: Pulun yoldan çıxardığı milyarderlər
3/6/2017 [23:15]: İnanılmaz - Körpə qocalıq sindromu ilə doğuldu
3/6/2017 [22:24]: Bakıda onlarla sakin tülkülərin hücumuna məruz qalıb
3/6/2017 [22:15]: 19 yaşlı qızını bıçaqlayıb Azərbaycandan qaçmaq istədi
3/6/2017 [22:09]: Əfqanıstanda qəbiristanlıqda partlayış: 20 ölü
3/6/2017 [21:51]: Sankt-Peterburq sakini iyun ayında donub öldü
3/6/2017 [21:43]: ABŞ-da homoseksual ata "ana" olmağa hazırlaşır
BÜTÜN ARXIV BIR SIRADA

Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi


www.bizimyol.info
saytı "Bizim Yol" qəzetinin
internet ünvanıdır
Təsisçi və baş redaktor:
Bahəddin Həziyev
Veb-redaktor:
Müşfiq Hüseynov
Ünvan: AZ1100, Bakı şəh.,
Mirəli Seyidov küçəsi, 51,
"Arqus" binası
Tel: (+99455) 911 85 15
e-mail: [email protected]