Olimpiada qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar
Bürclər - 6 İYUN
İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
İTV-də yeni təyinat

Demokratiyadan totalitarizmə - Məmməd Süleymanov

Bölmə :
Köşə
Yazar :
Məmməd Süleymanov
Yayım tarixi :
4/7/2012 [12:04]
Baxılıb :
1892 dəfə

İlk gəngliyində anarxist (“Bonnonun dəstəsi) olmuş, sonra isə marksizmə keçən Viktor Serj özünün "Demokratiyadan totalitarizmə" kitabında 1920-ci illərin sonunda SSRİ-də populyar olan bir lətifəni qələmə alıb. "Yoldaş İvanov, sən müxalifətə hörmətlə yanaşırsan?" - "Nə danışırsız? Mənim ailəm, övladlarım var!"

İvanov müxalifətçi deyil. Olsa-olsa müxalifətə rəğbətlə yanaşan passiv seyrçilərdəndir. Bu isə artıq ona qarşı hökmdür.

Diqqət edin - söhbət 1936-38-ci illərdən - kütləvi həbslərin getdiyi, “xalq düşməni” termininin leksikona daxil olduğu vaxtlardan getmir. Bayırda hələ 1920-ci illərin ikinci yarısıdır. SSRİ-də müxalifət də hələ rəsmən və leqal olaraq mövcuddur. Bu müxalifət - Lev Trotski və trotskiçilərdir, Zinovyev, Kamenev və onların Leninqraddakı tərəfdarlarıdır, Smirnov-Sapronov qrupudur, bir az sonra "Ryutin platforması"nda birləşənlərdir, "Sənaye partiyası"dır, "Kəndli partiyası"dır... Müxalifət çeşidlidir, çoxsaylıdır və pərakəndədir. Bu ad altında 1917-ci ilin bir çox qəhrəmanları (o cümlədən, Trotski, Radek, Rakovski, Krestinski, Mraçkovski, İoffe, İvan Smirnov, Vladimir Smirnov...) nəzərdə tutulur. Və onlara - dünənin kumirlərinə - sadəcə hörmət bəsləmək belə artıq təhlükəsizlik hüququnun şübhə altına alınması anlamına gəlir.

Kim ki müxalifətçilərin yanındadır - işi ilə, karyerası ilə risq edir. Viktor Serj öz kitabında təkqol bir fəhlənin təsvirini verir. Həmin fəhlə nə vaxtsa Peterburqda, Polşada, Kamçatkada vuruşub, qolunun birini itirib. "Mən Trotskinin tərəfindəyəm. Bunun üçün işimi itirəcəm. Sonra bir qolumla harada iş tapacam? Ailəm acından öləcək" deyir və Serjdən "İndi nə edim" soruşur. Serj də "Sadəcə qəlbinizin təmizliyini qoruyun" deyir və özü də bilir ki, qarşıdurmanın kəskin mərhələyə qədəm qoyduğu bir dövrdə effektiv vasitə kimi bu resept əhəmiyyətsizdir. Bayırda isə 1928-ci ildir - Trotski təzəlikcə Alma-Ataya sürgünə göndərilib.

Bir daha qabardıram - 1937-ci ilin həbslərinə hələ bir onillik var. Totalitarizm isə artıq qalib gəlib.

Fransa təbəəsi, kommunist, 1917-ci ildən Rusiyada mübarizədə olan, trotskiçi Viktor Serj repressiya çarxının dişlərindən yalnız Qərb intellektuallarının çoxsaylı tələbləri və xahişləri sayəsində sağ qurtulub Vətəninə dönəcəkdi. Buna qədərsə - təqiblər, ailə draması, dost itkiləri, yoxsulluq, illərlə həbs və qeyri-müəyyənlik. Ancaq Serjin bəxti gətirir - sağ-salamat qurtula bilir və subyektivizmdən xali olmasa da, hər halda zəngin faktoloji kitablar yazır. Orada isə bir həqiqət də göz deşir - kütləvi repressiyalar heç də 1935-ci ilin dekabrında, Sergey Kirovun Leninqradda qətlə yetirilməsindən sonra başlamayıb. O, həmin tarixdən illərlə əvvəl başlayıb. Bəlkə də İoffenin intiharından, bəlkə də Trotskinin sürgünündən, bəlkə də Blyumkinin edamından... Ancaq bütün hallarda 1926-27-ci illərdən.

Hər bir hadisənin hadisəönü var. Bu sonuncu da birincini müəyyənləşdirir. Bu gün edam etmirlərsə, yalnız məhbəsə atırlarsa, bu, dəhşətli sabaha görə arxayın olmağa və susmağa səbəb deyil. 1927-ci ilsiz "37" mümkün deyildi. Və bu cəhətdən "37" özündən 10 il əvvəl baş verənlərin məntiqi kulminasiyası idi.

Özünüz müəyyənləşdirin - bizdə indi neçənci ildir?.. Və məntiqi unutmayın...

Paylaş:
17/5/2018 [14:05]: Olimpiada qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar
6/6/2017 [00:50]: Bürclər - 6 İYUN
5/6/2017 [22:06]: İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
5/6/2017 [10:36]: İTV-də yeni təyinat
5/6/2017 [10:33]: Ağır vəziyyətdə olan azərbaycanlı nazir Türkiyəyə aparıldı
5/6/2017 [10:29]: Bakıda dəhşətli hadisə: Bardan evə gətirdiyi qadını...
5/6/2017 [10:20]: 26 yaşlı milyarderdən qeyri-adi Ramazan hədiyyəsi - VİDEO
5/6/2017 [10:17]: “Maşın”da növbəti insident
5/6/2017 [10:04]: Azərbaycan elminə ağır itki üz verib - FOTO
5/6/2017 [08:49]: İlanlar həyət və evlərə daraşıb - FOTO
5/6/2017 [08:37]: Saatlı və Qubada ev yanıb
5/6/2017 [08:33]: Putin: “ABŞ bütün dünyada siyasi proseslərə müdaxilə edir”
5/6/2017 [08:28]: Qonşu qadınlar arasında dava
5/6/2017 [08:21]: İki xalaoğlu bıçaqlandı
5/6/2017 [08:18]: Dörd ölkə Qətərlə diplomatik münasibətləri kəsdi
5/6/2017 [01:19]: Dərmandan daha təsirli olan gilas haqqında BİLMƏDİKLƏRİNİZ
5/6/2017 [00:07]: Bürclər - 5 İYUN
4/6/2017 [23:33]: Azərbaycanda qeyri-adi toy karvanı - VİDEO
4/6/2017 [23:10]: Məşhurların siması olduğu şirkət fırıldaqçı çıxarsa...
4/6/2017 [22:54]: Belə uşaqların 86%-ini valideynlər özü “yetim” edir
4/6/2017 [22:42]: Toyda dava düşdü - yaralananlar var
4/6/2017 [22:18]: Azərbaycanda ağır yol qəzası - 6 nəfər yaralandı
4/6/2017 [21:51]: Ağız, tər və sidik qoxuları bu xəstəliklərin XƏBƏRÇİSİDİR
4/6/2017 [21:47]: Qardaş bacısını internetdə satışa çıxardı -Londonda
4/6/2017 [21:41]: Ramazanın 10-cu gününün duası, imsak və iftar vaxtı
4/6/2017 [21:38]: 16 yaşlı qız intihara cəhd etdi
4/6/2017 [20:49]: Sürücülərin nəzərinə: bu yerlərdə parklanma ödənişli olacaq
4/6/2017 [20:14]: Araz Ağalarov: “Biz qənaət etməyi yaxşı bacarırıq”
4/6/2017 [19:53]: Səbəbsiz gülüş bu 4 XƏSTƏLİYİN simptomu ola bilər
4/6/2017 [19:37]: Məhəmməd peyğəmbərdən bəhs edən qalmaqallı film 2 gün sonra televiziyada göstəriləcək
4/6/2017 [19:32]: Bakıda qəribə olay: Xalası ilə xəstəxanaya gedən uşaq yoxa çıxdı
4/6/2017 [19:22]: Hökumət “Tanrıların qızılları”na göz dikdi: Trilyon dollarlıq xəzinə uğrunda MÜHARİBƏ
4/6/2017 [19:03]: Vahid Mustafayevin adı hallanan hadisəylə bağlı Rəsmi açıqlama
4/6/2017 [18:44]: Bakı aeroportunda kuryoz hadisə - Başqasının pasportuyla DSX-dən keçdi
4/6/2017 [18:32]: Göygöldə əcnəbi turistin başına iş gəldi
4/6/2017 [18:28]: Azərbaycanda DƏHŞƏT: Mühərrikin pəri sürücünün qarnını parçaladı
4/6/2017 [16:43]: Polis Vahid Mustafayevin motosiklet karvanını saxladı - FOTOLAR
4/6/2017 [16:11]: Londonun şərqində xüsusi əməliyyat keçirilir
4/6/2017 [15:18]: Natiq Əliyevin vəziyyəti ilə bağlı xəstəxanadan AÇIQLAMA
4/6/2017 [15:00]: Polisin otellərdə nikahsız vətəndaşlara qarşı reydləri barədə yazılara DİN-dən AÇIQLAMA
4/6/2017 [14:41]: “İntihar etməyə gedirəm” yazan uşağın meyiti tapıldı
4/6/2017 [14:35]: Azərbaycan prezidenti Böyük Britaniya baş nazirinə başsağlığı verib
4/6/2017 [14:02]: ABŞ PKK-nın Suriya qolu ilə Rakka əməliyyatına başlayıb
4/6/2017 [13:26]: Çempionlar Liqasının final oyunu zamanı İtaliyada 1000-dən çox insan xəsarət aldı - VİDEO
4/6/2017 [13:07]: Londonda terror aktları nəticəsində ölənlərin sayı artır - VİDEO
4/6/2017 [12:34]: Rusiyanın güllələnərək öldürülənlərin sayı 9 nəfərə çatıb
4/6/2017 [12:09]: İyunun 5-ə HAVA PROQNOZU
4/6/2017 [11:58]: Nazir xəstəxanaya yerləşdirildi
4/6/2017 [11:24]: Dolların iyunun 5-nə olan məzənnəsi
4/6/2017 [11:20]: Sərxoş sürücü ağır qəza törətdi: ÖLƏN VAR
4/6/2017 [10:11]: "Zidan ömrü boyu "Real"da qala bilər"
4/6/2017 [10:00]: London polisi terrorçu olduğu ehtimal edilən üç nəfəri məhv etdi
4/6/2017 [09:53]: Rusiyada 8 nəfər güllələnərək öldürüldü
4/6/2017 [09:48]: Cəbhə xəbərləri
4/6/2017 [09:40]: Tramp Londona yardım təklif etdi
4/6/2017 [09:29]: Manilada kazinoya silahlı basqın: 36 nəfər öldü - VİDEO
4/6/2017 [09:10]: Gürcüstan, Azərbaycan və Türkiyə birgə hərbi təlim
4/6/2017 [09:05]: Göygöl sakini körpüdən yıxıldı
4/6/2017 [09:02]: Magistraturaya qəbul imtahanının ikinci mərhələsi keçirilir
4/6/2017 [08:57]: Londonda terror aktları: 6 nəfər öldü, 30 nəfər yaralandı
4/6/2017 [00:43]: Qeyri-adi hadisə: Göyərçin Putinə "hərbi salam" verdi -VİDEO
4/6/2017 [00:23]: Putin: "NATO-da müttəfiq yoxdur, yalnız vassallar var"
4/6/2017 [00:08]: Bürclər - 4 İYUN
3/6/2017 [23:37]: Pulun yoldan çıxardığı milyarderlər
3/6/2017 [23:15]: İnanılmaz - Körpə qocalıq sindromu ilə doğuldu
3/6/2017 [22:24]: Bakıda onlarla sakin tülkülərin hücumuna məruz qalıb
3/6/2017 [22:15]: 19 yaşlı qızını bıçaqlayıb Azərbaycandan qaçmaq istədi
3/6/2017 [22:09]: Əfqanıstanda qəbiristanlıqda partlayış: 20 ölü
3/6/2017 [21:51]: Sankt-Peterburq sakini iyun ayında donub öldü
3/6/2017 [21:43]: ABŞ-da homoseksual ata "ana" olmağa hazırlaşır
BÜTÜN ARXIV BIR SIRADA

Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi


www.bizimyol.info
saytı "Bizim Yol" qəzetinin
internet ünvanıdır
Təsisçi və baş redaktor:
Bahəddin Həziyev
Veb-redaktor:
Müşfiq Hüseynov
Ünvan: AZ1100, Bakı şəh.,
Mirəli Seyidov küçəsi, 51,
"Arqus" binası
Tel: (+99455) 911 85 15
e-mail: [email protected]