Olimpiada qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar
Bürclər - 6 İYUN
İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
İTV-də yeni təyinat

İntellektuallar...

Bölmə :
Köşə
Yazar :
Məmməd Süleymanov
Yayım tarixi :
3/7/2012 [12:31]
Baxılıb :
2335 dəfə

Əkrəm Əylisli ANS-in efirində marksizm barədə xoş sözlər söyləyir, Marksın müdrikliyini qeyd edir və dünyada ifrat təbəqələşməyə qarşı mübarizənin getdiyini deyir. Qəribədir, deyilmi? Lenin komsomolu mükafatı laureatı, ömrünün böyük hissəsini SSRİ-də yaşamış, pulsuz təhsilin, səhiyyənin, sosial dövlətin nə demək olduğunu bilən, kütləvi işsizliyin və total cəzasızlığın isə nə olduğunu görməyən yazıçı 20 il əvvəl asanlıqla mövqeyini dəyişmişdi, indi yenə dəyişir. Və inanmaq istəyirəm ki, məhz indi o, səmimidir.

Rusiya komunististi Darya Mitina (Dövlət Dumasının keçmiş deputatı) simvolik bir əhvalat danışır: Moskva Beynəlxalq Kinofestivalında yaşlı bir rejissor ona yaxınlaşıb 1 əvvəl əvvəl Nepal maoçu-partizanları haqda yazdığı yazısını tərifləyir. Sonra da soruşur: “Siz doğrudan kommunistsiz? Elə bilirdim, indi təkcə pitekantroplar kommunist olurlar”. Daryanın da cavabı gecikmir: “İndi yalnız pitekantroplar antikommunist olurlar”.

Həmin yaşlı rejissor - Tofiq Şahverdiyevdir. Rusiyanın xalq artisti, Bakıda doğulub, Taqanroqda böyüyüb. Atası müharibədə həlak olub, özünü isə Sovet hakimiyyəti böyüdüb, tərbiyə verib, 2 ali təhsil alıb (mühəndis və rejissorluq), SSRİ illərinin “kefini çıxaranlardandır”, sonra isə dövr dəyişib və o da dövrə uyğun dəyişib. Vaxtilə Leninin tərifini verdiyi “ziyalı”lardan biridir.

20-25 il əvvəl dünyanın 6-da 1-də psixi epidemiya kimi xalqlar sinxron dəli olanda, intellektuallar özlərini hamıdan daha çox dəli kimi göstərir, səslərinin gur yerinə salıb kapitalizmi vəsf edirdilər. Üstündən 2 onillik keçəndən sonra hansılar ki, özlərini yenidən komfortda hiss etmir (söhbət təkcə maddiyyatdan getmir, axı ürəkdə də sakitlik olmalıdır və əsas olanı da elə budur), belələri yenidən keçmişə, ötən əsrə qayıdırlar, müqayisə edirlər və hansı dəhşətli çirkabın içində çabalamadan mövcud olduğumuzu görüb günah hissi keçirirlər. Belələri azdır. Tofiq Şahverdiyev kimiləri isə çoxdur. Onlara elə bu gün də yaxşıdır. Axı onlar “sadəcə rejissor”durlar, siyasətlə, yaxud sosiumla nə işləri var...


***
120 il əvvəl Fransada başlayan “Dreyfusun işi” (yəhudi əsilli zabit Alfred Dreyfusun casusluqda ittiham olunaraq həbsi) mədəniyyəti “intellektual” termini ilə zənginləşdirdi. İlk baxışda sıravi və rezonanssız görünən proses Fransanı ikiyə böldü. 1898-ci ilin 1 fevralında Barres “İntellektualların etirazı” məqaləsini dərc etdirdi. Yazının hədəfi ilk növbədə Dreyfusun müdafiəsinə qalxan yazıçı Emil Zolya və onun “Mən ittiham edirəm” məqaləsi idi.

Beləliklə, özü də bilmədən və istəmədən Dreyfus intellektuallar “sinfi”nin yaranmasına təkan oldu. Barresin termini isə mənfi çalar daşıyırdı. Yəni, baxın bir, həyatdan uzaq düşmüş, özündənrazı ədiblər və professorlar milli maraqları tapdayır və özlərini az qala həqiqətin etalonu sayırlar. Və nə qəribə ki, Barresin alçaltmaq istədiyi şəxslər “intellektual” kəlməsi ilə həvəslə razılaşdılar (Necə ki, 1860-cı illərdə rus xalqçıları onları kiçiltmək və ələ salmaq üçün istifadəyə buraxılan “nihilist” kəlməsinə müsbət məna verərək bu adı fəxrlə daşımağa başlamışdılar).

O vaxtdan əsrlər keçib, dünya da, intellektuallar da dəyişib. İlkin anlamında götürəndə, əqli əməklə məşğul olan və korporativ maraqlara görə yox, şəxsi əqidəsinə görə siyasi mübahisədə konkret mövqe sərgiləyən şəxslərə intellektual deyirlər (Yəni, bu anlamda Barres özü də intellektual idi). Ancaq 20-ci əsrin sonlarında “Yeni Sol”un görkəmli nümayəndəsi Noam Xomski bu anlayışı təftiş etdi. Xomskiyə görə, intellektual - hakim sinfin muzdlusudur. Qısa və konkret.

Azərbaycanda intellektualla hakimiyyətin yolları ikincinin birinciyə ehtiyacı olmayan anlarda ayrılır. Bu, ümumiyyətlə intellektuallara da, ayrı-ayrı fərdlərə də aiddir. Odur ki, bizim dövrümüzdə hansısa intellektualın dünən hakimiyyətin yanında olub bu gün onu tərk etməsinə ciddi baxmayın. Onlar qovulanda da arxalarıca qapını çırpmayıb gedirlər və gözləri də daima arxada qalır...

Müasir dreyfusların işi səssiz-səmirsiz ötüşür...

Paylaş:
17/5/2018 [14:05]: Olimpiada qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar
6/6/2017 [00:50]: Bürclər - 6 İYUN
5/6/2017 [22:06]: İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
5/6/2017 [10:36]: İTV-də yeni təyinat
5/6/2017 [10:33]: Ağır vəziyyətdə olan azərbaycanlı nazir Türkiyəyə aparıldı
5/6/2017 [10:29]: Bakıda dəhşətli hadisə: Bardan evə gətirdiyi qadını...
5/6/2017 [10:20]: 26 yaşlı milyarderdən qeyri-adi Ramazan hədiyyəsi - VİDEO
5/6/2017 [10:17]: “Maşın”da növbəti insident
5/6/2017 [10:04]: Azərbaycan elminə ağır itki üz verib - FOTO
5/6/2017 [08:49]: İlanlar həyət və evlərə daraşıb - FOTO
5/6/2017 [08:37]: Saatlı və Qubada ev yanıb
5/6/2017 [08:33]: Putin: “ABŞ bütün dünyada siyasi proseslərə müdaxilə edir”
5/6/2017 [08:28]: Qonşu qadınlar arasında dava
5/6/2017 [08:21]: İki xalaoğlu bıçaqlandı
5/6/2017 [08:18]: Dörd ölkə Qətərlə diplomatik münasibətləri kəsdi
5/6/2017 [01:19]: Dərmandan daha təsirli olan gilas haqqında BİLMƏDİKLƏRİNİZ
5/6/2017 [00:07]: Bürclər - 5 İYUN
4/6/2017 [23:33]: Azərbaycanda qeyri-adi toy karvanı - VİDEO
4/6/2017 [23:10]: Məşhurların siması olduğu şirkət fırıldaqçı çıxarsa...
4/6/2017 [22:54]: Belə uşaqların 86%-ini valideynlər özü “yetim” edir
4/6/2017 [22:42]: Toyda dava düşdü - yaralananlar var
4/6/2017 [22:18]: Azərbaycanda ağır yol qəzası - 6 nəfər yaralandı
4/6/2017 [21:51]: Ağız, tər və sidik qoxuları bu xəstəliklərin XƏBƏRÇİSİDİR
4/6/2017 [21:47]: Qardaş bacısını internetdə satışa çıxardı -Londonda
4/6/2017 [21:41]: Ramazanın 10-cu gününün duası, imsak və iftar vaxtı
4/6/2017 [21:38]: 16 yaşlı qız intihara cəhd etdi
4/6/2017 [20:49]: Sürücülərin nəzərinə: bu yerlərdə parklanma ödənişli olacaq
4/6/2017 [20:14]: Araz Ağalarov: “Biz qənaət etməyi yaxşı bacarırıq”
4/6/2017 [19:53]: Səbəbsiz gülüş bu 4 XƏSTƏLİYİN simptomu ola bilər
4/6/2017 [19:37]: Məhəmməd peyğəmbərdən bəhs edən qalmaqallı film 2 gün sonra televiziyada göstəriləcək
4/6/2017 [19:32]: Bakıda qəribə olay: Xalası ilə xəstəxanaya gedən uşaq yoxa çıxdı
4/6/2017 [19:22]: Hökumət “Tanrıların qızılları”na göz dikdi: Trilyon dollarlıq xəzinə uğrunda MÜHARİBƏ
4/6/2017 [19:03]: Vahid Mustafayevin adı hallanan hadisəylə bağlı Rəsmi açıqlama
4/6/2017 [18:44]: Bakı aeroportunda kuryoz hadisə - Başqasının pasportuyla DSX-dən keçdi
4/6/2017 [18:32]: Göygöldə əcnəbi turistin başına iş gəldi
4/6/2017 [18:28]: Azərbaycanda DƏHŞƏT: Mühərrikin pəri sürücünün qarnını parçaladı
4/6/2017 [16:43]: Polis Vahid Mustafayevin motosiklet karvanını saxladı - FOTOLAR
4/6/2017 [16:11]: Londonun şərqində xüsusi əməliyyat keçirilir
4/6/2017 [15:18]: Natiq Əliyevin vəziyyəti ilə bağlı xəstəxanadan AÇIQLAMA
4/6/2017 [15:00]: Polisin otellərdə nikahsız vətəndaşlara qarşı reydləri barədə yazılara DİN-dən AÇIQLAMA
4/6/2017 [14:41]: “İntihar etməyə gedirəm” yazan uşağın meyiti tapıldı
4/6/2017 [14:35]: Azərbaycan prezidenti Böyük Britaniya baş nazirinə başsağlığı verib
4/6/2017 [14:02]: ABŞ PKK-nın Suriya qolu ilə Rakka əməliyyatına başlayıb
4/6/2017 [13:26]: Çempionlar Liqasının final oyunu zamanı İtaliyada 1000-dən çox insan xəsarət aldı - VİDEO
4/6/2017 [13:07]: Londonda terror aktları nəticəsində ölənlərin sayı artır - VİDEO
4/6/2017 [12:34]: Rusiyanın güllələnərək öldürülənlərin sayı 9 nəfərə çatıb
4/6/2017 [12:09]: İyunun 5-ə HAVA PROQNOZU
4/6/2017 [11:58]: Nazir xəstəxanaya yerləşdirildi
4/6/2017 [11:24]: Dolların iyunun 5-nə olan məzənnəsi
4/6/2017 [11:20]: Sərxoş sürücü ağır qəza törətdi: ÖLƏN VAR
4/6/2017 [10:11]: "Zidan ömrü boyu "Real"da qala bilər"
4/6/2017 [10:00]: London polisi terrorçu olduğu ehtimal edilən üç nəfəri məhv etdi
4/6/2017 [09:53]: Rusiyada 8 nəfər güllələnərək öldürüldü
4/6/2017 [09:48]: Cəbhə xəbərləri
4/6/2017 [09:40]: Tramp Londona yardım təklif etdi
4/6/2017 [09:29]: Manilada kazinoya silahlı basqın: 36 nəfər öldü - VİDEO
4/6/2017 [09:10]: Gürcüstan, Azərbaycan və Türkiyə birgə hərbi təlim
4/6/2017 [09:05]: Göygöl sakini körpüdən yıxıldı
4/6/2017 [09:02]: Magistraturaya qəbul imtahanının ikinci mərhələsi keçirilir
4/6/2017 [08:57]: Londonda terror aktları: 6 nəfər öldü, 30 nəfər yaralandı
4/6/2017 [00:43]: Qeyri-adi hadisə: Göyərçin Putinə "hərbi salam" verdi -VİDEO
4/6/2017 [00:23]: Putin: "NATO-da müttəfiq yoxdur, yalnız vassallar var"
4/6/2017 [00:08]: Bürclər - 4 İYUN
3/6/2017 [23:37]: Pulun yoldan çıxardığı milyarderlər
3/6/2017 [23:15]: İnanılmaz - Körpə qocalıq sindromu ilə doğuldu
3/6/2017 [22:24]: Bakıda onlarla sakin tülkülərin hücumuna məruz qalıb
3/6/2017 [22:15]: 19 yaşlı qızını bıçaqlayıb Azərbaycandan qaçmaq istədi
3/6/2017 [22:09]: Əfqanıstanda qəbiristanlıqda partlayış: 20 ölü
3/6/2017 [21:51]: Sankt-Peterburq sakini iyun ayında donub öldü
3/6/2017 [21:43]: ABŞ-da homoseksual ata "ana" olmağa hazırlaşır
BÜTÜN ARXIV BIR SIRADA

Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi


www.bizimyol.info
saytı "Bizim Yol" qəzetinin
internet ünvanıdır
Təsisçi və baş redaktor:
Bahəddin Həziyev
Veb-redaktor:
Müşfiq Hüseynov
Ünvan: AZ1100, Bakı şəh.,
Mirəli Seyidov küçəsi, 51,
"Arqus" binası
Tel: (+99455) 911 85 15
e-mail: [email protected]