Olimpiada qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar
Bürclər - 6 İYUN
İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
İTV-də yeni təyinat

Mütləqiyyətin iç üzü

Bölmə :
Köşə
Yazar :
Məmməd Süleymanov
Yayım tarixi :
29/6/2012 [13:07]
Baxılıb :
2101 dəfə

SSRİ-nin Misir və ABŞ-da səfiri olmuş Nikolay Novikov özünün "Diplomatın xatirələri" kitabında ötən əsrin monarxlarının maraqlı təsvirlərini yaradıb. Söhbət Misir, Yunanıstan və Yuqoslaviya krallarından gedir.

Əgər Misir kralı Fərrux böyük bir ölkənin başında dururdusa, kral Georq və kral Pyotr torpaqsızdılar - nasistlərin ölkələrini işğal etməsindən sonra Qahirədə sığınacaq tapmışdılar. Və Sent-Ekzüperinin dahiyanə "Balaca şahzadə"sindəki krala bənzəyirdilər. Bu cümlələri xatırlayırsınızmı? - "Gəl buraya,- dedi kral, - O, çox məmnun idi ki, kiməsə əmr edə bilər". Eynilə, həmin monrax kimi bunların da krallıqları yoxdu.

Kral Fərrux isə başqa misaldı. Rəsmən Misir, Nubiya, Sudan və Darfurun kralı sayılırdı. Novikov Avropalı monarxların misalında hakimiyyətin nə qədər ötəri ola bildiyini göstərirdisə, Misir kralının timsalında başqalarına hökm edənlərin əslində nə qədər asılı, gücsüz və martonetliyini təsvir edirdi.

Beləliklə, 1942-ci ilin fevralı. Böyük Britaniyanın səfiri lord Killinqin avtomobili 3 zirehli maşının əhatəsində kral sarayının önündə dayanır. Fərruxla görüşən lord onun qarşısına 2 sənəd qoyub deyir: "İkisindən birini imzalayın". Kral ya Vəfd partiyasının başçısı Nəhhas Paşanı baş nazir təyin etməli, ya da taxt-tacından əl çəkib hava limanında uçuşa hazır dayanan təyyarə ilə Cənubi Afrikaya yollanmalıdır. "Mən ata-babamın tacını başımdan yerə qoya bilmərəm" deyən kral nifrət bəslədiyi personajı baş nazir edir. Bu da mütləqiyyətin iç gücü! Monarxı hakimiyyətdə saxlayan - onun Qərbdən, xalqının isə onun özündən qorxusudur. Bu resept Azərbaycanda da qüvvədədir.

Sonra Novikov bu Qərb qarşısında aciz, hətta baş naziri də özü təyin edə bilməyən monarxın yeni səfirlərin sənədlərini qəbul etmə mərasimindən yazır. Etiketə görə, səfir iltizamnaməsini verib xeyir-duasını alandan sonra kralın olduğu zalı dal-dala tərk etməlidir. Monarxa heç bir halda arxa çevirmək olmaz. Üstəlik, dabanları ilə irəli (geri) gedən səfir bir an da olsa baxışlarını kralın gözlərindən çəkməməlidir. Daxilən zəif mütləqiyyətə yalançı alilik vermək üçün yaradılmış zahiri güc fantomu.

Diplomat 24 yaşlı kralı daha bir situasiyada təsvir edir - 1943-cü ildə aclıq və malyariya 100 min fəllahın (kəndli) ömrünə son qoyur. Sağ qalanlara yardım yığmaq üçün Fərrux xeyriyyə tədbiri keçirir. Halbuki, bu qəbuldan yığılan pula ən çoxu bir neçə min xəstəyə xinin preparatı almaq olar vəssalam. Malyariyalılar isə bu dərmanı onsuz da içməyəcək, bir tikə çörəyə dəyişəcəklər.

Novikov təsvir edir ki, krala yaxınlaşıb fəlakətlə bağlı başsağlığı vermək istəsə də, bu alınmadı. Çünki, sərxoş, zarafatlaşan və bakkara (kart) oyununda udmağa çalışan əhlikef adama ölümləri xatırlatmaq üçün vəziyyət çox namünasibdi.
Kral Fərrux kart oyununu çox xoşlayırdı. 1948-ci ildə - devrilməsindən 4 il əvvəl isə sonralar eruditlərin intellektual oyunlarda bir sual kimi verdikləri məşhur qanadlı kəlməsini söyləmişdi: "Bir neçə ildən sonra dünyada cəmisi 5 kral qalacaq - Böyük Britaniya kralı və 4 kart kralı".

1952-ci ildə gənc zabitlər kral Fərruxa qarşı əldə silah çıxanda monarxiyanı müdafiə etməyə adam tapılmadı.Fərrux da 48 saata ölkəni tərk etmək əmri alıb varidatını gəmiyə yükləyib çıxıb getdi. Daha 13 il mühacirətdə yaşayıb vaxtsız öldü.
Analogiyalar aparmaq niyyətim yoxdur - oxşarlıqlar göz önündədir. Fərruxun 3 davranış epizodu - lord Killinqdən qorxusu, səfirlərlə etiket qaydaları və fəllahlara xinin toplama aksiyası fərqli məkanda olub. Ancaq zaman həminkidir ki dayanıb...

Paylaş:
17/5/2018 [14:05]: Olimpiada qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar
6/6/2017 [00:50]: Bürclər - 6 İYUN
5/6/2017 [22:06]: İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
5/6/2017 [10:36]: İTV-də yeni təyinat
5/6/2017 [10:33]: Ağır vəziyyətdə olan azərbaycanlı nazir Türkiyəyə aparıldı
5/6/2017 [10:29]: Bakıda dəhşətli hadisə: Bardan evə gətirdiyi qadını...
5/6/2017 [10:20]: 26 yaşlı milyarderdən qeyri-adi Ramazan hədiyyəsi - VİDEO
5/6/2017 [10:17]: “Maşın”da növbəti insident
5/6/2017 [10:04]: Azərbaycan elminə ağır itki üz verib - FOTO
5/6/2017 [08:49]: İlanlar həyət və evlərə daraşıb - FOTO
5/6/2017 [08:37]: Saatlı və Qubada ev yanıb
5/6/2017 [08:33]: Putin: “ABŞ bütün dünyada siyasi proseslərə müdaxilə edir”
5/6/2017 [08:28]: Qonşu qadınlar arasında dava
5/6/2017 [08:21]: İki xalaoğlu bıçaqlandı
5/6/2017 [08:18]: Dörd ölkə Qətərlə diplomatik münasibətləri kəsdi
5/6/2017 [01:19]: Dərmandan daha təsirli olan gilas haqqında BİLMƏDİKLƏRİNİZ
5/6/2017 [00:07]: Bürclər - 5 İYUN
4/6/2017 [23:33]: Azərbaycanda qeyri-adi toy karvanı - VİDEO
4/6/2017 [23:10]: Məşhurların siması olduğu şirkət fırıldaqçı çıxarsa...
4/6/2017 [22:54]: Belə uşaqların 86%-ini valideynlər özü “yetim” edir
4/6/2017 [22:42]: Toyda dava düşdü - yaralananlar var
4/6/2017 [22:18]: Azərbaycanda ağır yol qəzası - 6 nəfər yaralandı
4/6/2017 [21:51]: Ağız, tər və sidik qoxuları bu xəstəliklərin XƏBƏRÇİSİDİR
4/6/2017 [21:47]: Qardaş bacısını internetdə satışa çıxardı -Londonda
4/6/2017 [21:41]: Ramazanın 10-cu gününün duası, imsak və iftar vaxtı
4/6/2017 [21:38]: 16 yaşlı qız intihara cəhd etdi
4/6/2017 [20:49]: Sürücülərin nəzərinə: bu yerlərdə parklanma ödənişli olacaq
4/6/2017 [20:14]: Araz Ağalarov: “Biz qənaət etməyi yaxşı bacarırıq”
4/6/2017 [19:53]: Səbəbsiz gülüş bu 4 XƏSTƏLİYİN simptomu ola bilər
4/6/2017 [19:37]: Məhəmməd peyğəmbərdən bəhs edən qalmaqallı film 2 gün sonra televiziyada göstəriləcək
4/6/2017 [19:32]: Bakıda qəribə olay: Xalası ilə xəstəxanaya gedən uşaq yoxa çıxdı
4/6/2017 [19:22]: Hökumət “Tanrıların qızılları”na göz dikdi: Trilyon dollarlıq xəzinə uğrunda MÜHARİBƏ
4/6/2017 [19:03]: Vahid Mustafayevin adı hallanan hadisəylə bağlı Rəsmi açıqlama
4/6/2017 [18:44]: Bakı aeroportunda kuryoz hadisə - Başqasının pasportuyla DSX-dən keçdi
4/6/2017 [18:32]: Göygöldə əcnəbi turistin başına iş gəldi
4/6/2017 [18:28]: Azərbaycanda DƏHŞƏT: Mühərrikin pəri sürücünün qarnını parçaladı
4/6/2017 [16:43]: Polis Vahid Mustafayevin motosiklet karvanını saxladı - FOTOLAR
4/6/2017 [16:11]: Londonun şərqində xüsusi əməliyyat keçirilir
4/6/2017 [15:18]: Natiq Əliyevin vəziyyəti ilə bağlı xəstəxanadan AÇIQLAMA
4/6/2017 [15:00]: Polisin otellərdə nikahsız vətəndaşlara qarşı reydləri barədə yazılara DİN-dən AÇIQLAMA
4/6/2017 [14:41]: “İntihar etməyə gedirəm” yazan uşağın meyiti tapıldı
4/6/2017 [14:35]: Azərbaycan prezidenti Böyük Britaniya baş nazirinə başsağlığı verib
4/6/2017 [14:02]: ABŞ PKK-nın Suriya qolu ilə Rakka əməliyyatına başlayıb
4/6/2017 [13:26]: Çempionlar Liqasının final oyunu zamanı İtaliyada 1000-dən çox insan xəsarət aldı - VİDEO
4/6/2017 [13:07]: Londonda terror aktları nəticəsində ölənlərin sayı artır - VİDEO
4/6/2017 [12:34]: Rusiyanın güllələnərək öldürülənlərin sayı 9 nəfərə çatıb
4/6/2017 [12:09]: İyunun 5-ə HAVA PROQNOZU
4/6/2017 [11:58]: Nazir xəstəxanaya yerləşdirildi
4/6/2017 [11:24]: Dolların iyunun 5-nə olan məzənnəsi
4/6/2017 [11:20]: Sərxoş sürücü ağır qəza törətdi: ÖLƏN VAR
4/6/2017 [10:11]: "Zidan ömrü boyu "Real"da qala bilər"
4/6/2017 [10:00]: London polisi terrorçu olduğu ehtimal edilən üç nəfəri məhv etdi
4/6/2017 [09:53]: Rusiyada 8 nəfər güllələnərək öldürüldü
4/6/2017 [09:48]: Cəbhə xəbərləri
4/6/2017 [09:40]: Tramp Londona yardım təklif etdi
4/6/2017 [09:29]: Manilada kazinoya silahlı basqın: 36 nəfər öldü - VİDEO
4/6/2017 [09:10]: Gürcüstan, Azərbaycan və Türkiyə birgə hərbi təlim
4/6/2017 [09:05]: Göygöl sakini körpüdən yıxıldı
4/6/2017 [09:02]: Magistraturaya qəbul imtahanının ikinci mərhələsi keçirilir
4/6/2017 [08:57]: Londonda terror aktları: 6 nəfər öldü, 30 nəfər yaralandı
4/6/2017 [00:43]: Qeyri-adi hadisə: Göyərçin Putinə "hərbi salam" verdi -VİDEO
4/6/2017 [00:23]: Putin: "NATO-da müttəfiq yoxdur, yalnız vassallar var"
4/6/2017 [00:08]: Bürclər - 4 İYUN
3/6/2017 [23:37]: Pulun yoldan çıxardığı milyarderlər
3/6/2017 [23:15]: İnanılmaz - Körpə qocalıq sindromu ilə doğuldu
3/6/2017 [22:24]: Bakıda onlarla sakin tülkülərin hücumuna məruz qalıb
3/6/2017 [22:15]: 19 yaşlı qızını bıçaqlayıb Azərbaycandan qaçmaq istədi
3/6/2017 [22:09]: Əfqanıstanda qəbiristanlıqda partlayış: 20 ölü
3/6/2017 [21:51]: Sankt-Peterburq sakini iyun ayında donub öldü
3/6/2017 [21:43]: ABŞ-da homoseksual ata "ana" olmağa hazırlaşır
BÜTÜN ARXIV BIR SIRADA

Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi


www.bizimyol.info
saytı "Bizim Yol" qəzetinin
internet ünvanıdır
Təsisçi və baş redaktor:
Bahəddin Həziyev
Veb-redaktor:
Müşfiq Hüseynov
Ünvan: AZ1100, Bakı şəh.,
Mirəli Seyidov küçəsi, 51,
"Arqus" binası
Tel: (+99455) 911 85 15
e-mail: [email protected]