Olimpiada qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar
Bürclər - 6 İYUN
İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
İTV-də yeni təyinat

Üzeyir bəy olmasaydı... - Gülnarə Rəfiq

Bölmə :
Köşə
Yazar :
Gülnarə Rəfiq
Yayım tarixi :
21/9/2012 [10:25]
Baxılıb :
1872 dəfə

Bu il də həmişə olduğu kimi sentyabrın 18-ni musiqi günü kimi qeyd etdik. «Koroğlu» uvertürasını bir daha səsləndirdik, teatr mövsümünü Üzeyir bəyin əsəri ilə açdıq, dahi bəstəkarın qəbrinə gül əklilləri qoyub ruhuna bir daha dua oxuduq. Maraqlısı odur ki, yalançı liderlərə mədhnamələr oxuyanda da bu belə idi. Leninin, Stalinin şərəfinə deyilən dürlü sözlər unuduldu, amma Üzeyir bəyin ünvanına çatacaq təriflər hələ yağmaqdadır. Şəxsiyyətin xalqın tarixində rolunu anlamaq üçün bir anlığa onun heç olmadığını təsəvvür etmək yetər.

Əgər Üzeyir bəy olmasaydı Azərbacanda musiqi yəqin ki, olacaqdı. Qarabağdan muğam səsi də gələcəkdi, Bakıdan klassik musiqi sədası da. Üzeyir bəy olmasaydı Azərbaycanda not təhsili də yəqin ki, olacaqdı. Keçən əsrin əvvəllərində Bakıda not tədrisi verən kurslar, şəxsi müəllimlər vardı. Not bilmək avropasayağı təhsil alanların marağında idi. Pianoda, ya da başqa bir Avropa alətində çalmağı Bakıda yaşayan başqa millətlər və azərbaycanlı milyonçu balaları öyrənirdi. Çünki təhsil bahalı idi və hər kəs piano alıb evinə qoyacaq dərəcədə varlı deyildi. Şəhər mədəniyyətindən kənarda isə xalq musiqisi, aşıq yaradıcılığı, muğamlar öz həyatı ilə yaşayırdı. Bu iki mədəni qat, yəni not sistemi ilə Avropa musiqi təhsili və xalq musiqisi yanaşı mövcud idi. Onlar qətiyyən toqquşmurdu və yanaşı axan 2 çay kimi bir-birinə qarışmırdı. Üzeyir bəy olmasaydı heç qarışmayacaqdı da. Savadlımız Avropaya meyl edəcəkdi, savadsızımız isə milli köklərə.

Üzeyir bəy olmasaydı, Azərbaycanda nə simfonik orkestr, nə xor kapellası, nə də xalq çalğı orkestri olacaqdı. Yəqin ki, opera teatrı da olmazdı. Ya da bəlkə eqzotik musiqi ofrması kimi onu yaradıb əcnəbi aktyorlar və dəvət edilmə rejisyor və xoreoqraflarla arabir yeni və yəqin ki, çox bahalı tamaşalar qoyacaqdı. Onda teatr da balaca, tamaşaçısı da az və seçmə olacaqdı. Yəqin ki, azərbaycanlı balası nə simfonik orkestrin səslənməsində «Koroğlu» uvertürasını, nə də Şəbi Hicran xorunu eşidə biləcəkdi. Onun yaddaşında Koroğlu operasında and mərasiminin harmoniyası, nə də simfonik orkestrdə tarın tembri olacaqdı. Yəqin ki, onda Hacı Xanməmmədov bu səslənmənin nə olduğunu bilmdiyindən tar və kamança ilə simfonik orkestr üçün konsertlərini yaza bilməyəcəkdi. Milli alətlərimiz simfonik orkestrlə görüşüb bərabərhüquqlu alət kimi bir arada səslənə bilməyəcəkdi. 

Üzeyir bəy olmasaydı, bizim nə Qara Qarayevimiz, nə də Fikrət Əmirovumuz olardı. Bəlkə də hardasa Qara Qarayev adda bəstəkar olacaqdı. O, gedib Şostakoviçdən dərs alacaq və rus musiqi məktəbinin davamçısı kimi tarixə girəcəkdi. Musiqişünaslar ha başını sındırsa da Qarayevdə milli musiqidən əsər əlamət tapa bilməyəcəkdi. Onda «Leyli və Məcnun» simfonik lövhəsi, «7 gözəl baleti» də olmayacaqdı yəqin. Fikrət Əmirov isə muğamın əsarətindən qopa bilməyəcəkdi. Tarzən kimi bəlkə də çox məşhurlaşacaqdı, onu toya aparmaqçün növbəyə düzüləcəkdilər. O öz ecazkar mahnılarını toyxanada səsləndirəcək, bəlkə də lent yazısına ala bilməyəcəkdi. O Bakıya gəlib simfonik musiqini burada eşitməsəydi yəqin heç bəstəkar olmaq da istəməyəcəkdi. Onda simfonik muğamlarımız yaranmayacaqdı. Dünyanın bu möhtəşəm musiqidən tükü ürpəşməyəcəkdi. Yəqin ki, dünyanı simfonik muğamlarımızla dolaşan Niyazi də dirijor çubuğunu belə şəstlə yelləməyəcəkdi.

Üzeyir bəy olmasaydı, millətin musiqi zövqü tamam başqa cür olacaqdı. Ordan burdan musiqi istedadlı adamlır seçmələyib Konservatoriyaya gətirən bəstəkar onlara himayədarlıq etməsəydi, kimisinə geyim, kimisinə çörək, kimisinə xoş söz, münasibət verməsəydi indi estrada «ulduz»larına göstərəcək nümunəmiz olmayacaqdı və onlar meydan sulayacaq və özlərinə musiqi dahisi deyəcəkdi. Amma indi nə qədər ki, dahi musiqi korifeyi kürsüsündə ölməz bəstəkarımız və piramidanın aşağı pillələrində onun yetirmələri durur buralara kimsə yad intonasiya, bizə xas olmayan melodiyalar soxuşdura bilmir. Zövqlər nə qədər korlansa da not bilməyənlər hələ ki, utanırlar. Utanırlar ki, ölkədə musiqi məktəbləri, konservatoriya ola-ola hələ də bir əsr əvvəlki kimi not bilmədən oxuyurlar. 

Üzeyir bəy olmasaydı, məncə, Vaqif Mustafazadə də olmazdı və caz-muğam janrı da yaranmazdı. Vaqif Mustafazadənin anası şəhərin musiqi həyatından qidalanmasaydı, musiqiçi olub pianoda muğamları çalmağı çalışmasaydı və balaca Vaqif bütün bunları evində eşitməsəydi, anası onu klassik pianoçu etməyə çalışmasaydı və o, müqavimət göstərərək özünü axtarmasaydı yəqin ki, indi bizim qulaqlarımız çox darıxardı. Caz da öz ölkəsində, muğam da öz məkanında dolaşardı, amma qarışıb qovuşmaz və eləcə nakam gəzərdi.

Bu gün musiqiçilərdən kimi danışdırsan «Biz Üzeyir bəyə borcluyuq» etirafını eləməsə düzgün olmaz. Konservatoriyanın rektoru, Azərbaycanın əbədi pianoçusu statusundan var gücüylə yapışan Fərhad Bədəlbəli də bu gün «Biz Üzeyir bəyin çörəyini yeyirik» deyir. Amma bu gün musiqi Akademiasının piano bölməsinə - hələ test imtahan nəzərə alınmadan- qəbulun qiyməti 8 min, nəzəriyyə bölməsinin qiyməti isə 5 min manatdır. Üzeyir bəy olsaydı, xüsusilə də onun rektorluğu zamanında bax bunların heç biri ola bilməzdi.

Paylaş:
17/5/2018 [14:05]: Olimpiada qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar
6/6/2017 [00:50]: Bürclər - 6 İYUN
5/6/2017 [22:06]: İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
5/6/2017 [10:36]: İTV-də yeni təyinat
5/6/2017 [10:33]: Ağır vəziyyətdə olan azərbaycanlı nazir Türkiyəyə aparıldı
5/6/2017 [10:29]: Bakıda dəhşətli hadisə: Bardan evə gətirdiyi qadını...
5/6/2017 [10:20]: 26 yaşlı milyarderdən qeyri-adi Ramazan hədiyyəsi - VİDEO
5/6/2017 [10:17]: “Maşın”da növbəti insident
5/6/2017 [10:04]: Azərbaycan elminə ağır itki üz verib - FOTO
5/6/2017 [08:49]: İlanlar həyət və evlərə daraşıb - FOTO
5/6/2017 [08:37]: Saatlı və Qubada ev yanıb
5/6/2017 [08:33]: Putin: “ABŞ bütün dünyada siyasi proseslərə müdaxilə edir”
5/6/2017 [08:28]: Qonşu qadınlar arasında dava
5/6/2017 [08:21]: İki xalaoğlu bıçaqlandı
5/6/2017 [08:18]: Dörd ölkə Qətərlə diplomatik münasibətləri kəsdi
5/6/2017 [01:19]: Dərmandan daha təsirli olan gilas haqqında BİLMƏDİKLƏRİNİZ
5/6/2017 [00:07]: Bürclər - 5 İYUN
4/6/2017 [23:33]: Azərbaycanda qeyri-adi toy karvanı - VİDEO
4/6/2017 [23:10]: Məşhurların siması olduğu şirkət fırıldaqçı çıxarsa...
4/6/2017 [22:54]: Belə uşaqların 86%-ini valideynlər özü “yetim” edir
4/6/2017 [22:42]: Toyda dava düşdü - yaralananlar var
4/6/2017 [22:18]: Azərbaycanda ağır yol qəzası - 6 nəfər yaralandı
4/6/2017 [21:51]: Ağız, tər və sidik qoxuları bu xəstəliklərin XƏBƏRÇİSİDİR
4/6/2017 [21:47]: Qardaş bacısını internetdə satışa çıxardı -Londonda
4/6/2017 [21:41]: Ramazanın 10-cu gününün duası, imsak və iftar vaxtı
4/6/2017 [21:38]: 16 yaşlı qız intihara cəhd etdi
4/6/2017 [20:49]: Sürücülərin nəzərinə: bu yerlərdə parklanma ödənişli olacaq
4/6/2017 [20:14]: Araz Ağalarov: “Biz qənaət etməyi yaxşı bacarırıq”
4/6/2017 [19:53]: Səbəbsiz gülüş bu 4 XƏSTƏLİYİN simptomu ola bilər
4/6/2017 [19:37]: Məhəmməd peyğəmbərdən bəhs edən qalmaqallı film 2 gün sonra televiziyada göstəriləcək
4/6/2017 [19:32]: Bakıda qəribə olay: Xalası ilə xəstəxanaya gedən uşaq yoxa çıxdı
4/6/2017 [19:22]: Hökumət “Tanrıların qızılları”na göz dikdi: Trilyon dollarlıq xəzinə uğrunda MÜHARİBƏ
4/6/2017 [19:03]: Vahid Mustafayevin adı hallanan hadisəylə bağlı Rəsmi açıqlama
4/6/2017 [18:44]: Bakı aeroportunda kuryoz hadisə - Başqasının pasportuyla DSX-dən keçdi
4/6/2017 [18:32]: Göygöldə əcnəbi turistin başına iş gəldi
4/6/2017 [18:28]: Azərbaycanda DƏHŞƏT: Mühərrikin pəri sürücünün qarnını parçaladı
4/6/2017 [16:43]: Polis Vahid Mustafayevin motosiklet karvanını saxladı - FOTOLAR
4/6/2017 [16:11]: Londonun şərqində xüsusi əməliyyat keçirilir
4/6/2017 [15:18]: Natiq Əliyevin vəziyyəti ilə bağlı xəstəxanadan AÇIQLAMA
4/6/2017 [15:00]: Polisin otellərdə nikahsız vətəndaşlara qarşı reydləri barədə yazılara DİN-dən AÇIQLAMA
4/6/2017 [14:41]: “İntihar etməyə gedirəm” yazan uşağın meyiti tapıldı
4/6/2017 [14:35]: Azərbaycan prezidenti Böyük Britaniya baş nazirinə başsağlığı verib
4/6/2017 [14:02]: ABŞ PKK-nın Suriya qolu ilə Rakka əməliyyatına başlayıb
4/6/2017 [13:26]: Çempionlar Liqasının final oyunu zamanı İtaliyada 1000-dən çox insan xəsarət aldı - VİDEO
4/6/2017 [13:07]: Londonda terror aktları nəticəsində ölənlərin sayı artır - VİDEO
4/6/2017 [12:34]: Rusiyanın güllələnərək öldürülənlərin sayı 9 nəfərə çatıb
4/6/2017 [12:09]: İyunun 5-ə HAVA PROQNOZU
4/6/2017 [11:58]: Nazir xəstəxanaya yerləşdirildi
4/6/2017 [11:24]: Dolların iyunun 5-nə olan məzənnəsi
4/6/2017 [11:20]: Sərxoş sürücü ağır qəza törətdi: ÖLƏN VAR
4/6/2017 [10:11]: "Zidan ömrü boyu "Real"da qala bilər"
4/6/2017 [10:00]: London polisi terrorçu olduğu ehtimal edilən üç nəfəri məhv etdi
4/6/2017 [09:53]: Rusiyada 8 nəfər güllələnərək öldürüldü
4/6/2017 [09:48]: Cəbhə xəbərləri
4/6/2017 [09:40]: Tramp Londona yardım təklif etdi
4/6/2017 [09:29]: Manilada kazinoya silahlı basqın: 36 nəfər öldü - VİDEO
4/6/2017 [09:10]: Gürcüstan, Azərbaycan və Türkiyə birgə hərbi təlim
4/6/2017 [09:05]: Göygöl sakini körpüdən yıxıldı
4/6/2017 [09:02]: Magistraturaya qəbul imtahanının ikinci mərhələsi keçirilir
4/6/2017 [08:57]: Londonda terror aktları: 6 nəfər öldü, 30 nəfər yaralandı
4/6/2017 [00:43]: Qeyri-adi hadisə: Göyərçin Putinə "hərbi salam" verdi -VİDEO
4/6/2017 [00:23]: Putin: "NATO-da müttəfiq yoxdur, yalnız vassallar var"
4/6/2017 [00:08]: Bürclər - 4 İYUN
3/6/2017 [23:37]: Pulun yoldan çıxardığı milyarderlər
3/6/2017 [23:15]: İnanılmaz - Körpə qocalıq sindromu ilə doğuldu
3/6/2017 [22:24]: Bakıda onlarla sakin tülkülərin hücumuna məruz qalıb
3/6/2017 [22:15]: 19 yaşlı qızını bıçaqlayıb Azərbaycandan qaçmaq istədi
3/6/2017 [22:09]: Əfqanıstanda qəbiristanlıqda partlayış: 20 ölü
3/6/2017 [21:51]: Sankt-Peterburq sakini iyun ayında donub öldü
3/6/2017 [21:43]: ABŞ-da homoseksual ata "ana" olmağa hazırlaşır
BÜTÜN ARXIV BIR SIRADA

Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi


www.bizimyol.info
saytı "Bizim Yol" qəzetinin
internet ünvanıdır
Təsisçi və baş redaktor:
Bahəddin Həziyev
Veb-redaktor:
Müşfiq Hüseynov
Ünvan: AZ1100, Bakı şəh.,
Mirəli Seyidov küçəsi, 51,
"Arqus" binası
Tel: (+99455) 911 85 15
e-mail: [email protected]