Olimpiada qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar
Bürclər - 6 İYUN
İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
İTV-də yeni təyinat

Ümid və ümidsizlik - Məmməd Süleymanov

Bölmə :
Köşə
Yazar :
Məmməd Süleymanov
Yayım tarixi :
3/8/2012 [10:22]
Baxılıb :
1928 dəfə

Qərb qəzetləri “Daha da dəhşətli olacaq” başlıqlı yazlar verir. ABŞ-da son ildə işsizliyə görə müvinət alanların sayı rekord (5 milyon 776 min nəfər) rəqəmə çatıb İqtisadçılar dünya iqtisadiyyatının ürəyinin xəstə olduğunu təkrarlayır. Böhran qiyamlara və müharibələrə yol açır. Onun hələ nə qədə davam edəcəyi və nə ilə nəticələnəcəyi naməlumdur.

Dünyanı işsizlik fonunda etirazlar və intiharlar bürüyüb. 100 milyonların həyatı bir nazik çubuq kimi sınır. Neoliberalizmin və tetçerizmin cinayətlərini dünya bir qanlı müharibə kimi yaşayır, adlayıb keçməkdə isə gücsüzdür.

Budur tarixin ən ağır qlobal böhranının ümumi mənzərəsi. Səhv iqtisadi ideolologiyanı qarğayıb marksizmin növbəti dəfə haqlı olduğunu söyləməklə “Nə qədər pis olsa, bir o qədər yaxşıdır” demək mənəviyyatsızlıq olardı. Hamı eyni batan gəmidədir. Və çıxış yolu hələlik görünmür.

Son 20 ilimizin yaddaşını eşələyirəm. 1980-lərin sonunadək bizi çətinlikdən dövlətin çıxaracağına əmindik. 1990-ların əvvəlində artıq dövlət dayaq durmurdu və insanlar ailənin hesabına problemdən çıxırdı: nənə-babalar, hətta uşaqlar da çalışırdı. 1990-ların sonlarında insanları dostlar xilas edirdi - şəxsi münasibətlərin gücünə inanan hər kəs dostunun yanında iş tapacağına əmindi. İndi isə...

İndi isə dövlət də, ailə də, dostlar da çıxış yolu deyil. Fraqmentarlaşmış və atomlaşmış dünyada insan öz təkliyi və ekzistensial harayı ilə baş-başa qalıb. Və yalnız özbaşına xilas olmalıdır. Mümkün olacaqmı?

“Sosialist Revyu” jurnalı məşhur linqvist, siyasi xadim və nəzəriyyəçi Noam Xomskinin məqaləsini dərc etmişdi. 85 yaşlı amerikalı özünü libertar sosialist və anarxosindikalist sayır. O, həmişə radikal Sola yaxın baxışları ilə seçilib. Və Xomskidən “Böyük depressiya” (1928-də başlamış böhran) ilə bu günki qlobal böhranın fərqlərini soruşurlar.

“İndi havada ümidsizlik, fəlakət hissi və nəyisə dəyişməyin mümkünsüzlüyü dolaşır. Bu, ictimai sorğulardan da görünür. Amerikalıların 80 faizi ölkənin səhv yolda olduğunu və ölkənin xalqı düşünməyən balaca qrup tərəfindən idarə olunduğunu söyləyir” - Xomski deyir.

O ki qaldı, Xomskinin hələ uşaqkən yaşadığı “Böyük depressiya”ya, filosof fərqləri sadalayır. O vaxt cəmiyyət aktiv idi, təşbbüslər vardı, geniş siyasi debat və diskussiyalar gedirdi, entuziazm hökm sürürdü və insanlar inanırdılar - vəziyyətdən çıxacaqlar. “Həmin inam hissi indi yoxdur. Bu gün daha çox neqativ və passivlik var” - Xomski deyir.

Onun sözlərinə görə, indi heç kəsin böhranın bəşəri hara aparıb çıxaracağına dair azacıq da olsa təsəvvürü yoxdur: “Fakt faktlığında qalır: heç kəs dəqiq heç nə bilmir. Baş verənlər məchulluğun qaranlığı ilə örtülüb. Eyni vaxtda bir neçə böhran gedir”.

“Bütün ölkə kreditin hesabına yaşayır. Bunun hara aparıb çıxaracağını demək çətindir” - Xomski fikrini yekunlaşdırır.

Doğrudan da, “Böyük depressiya”nın optimist nəslindən fərqli olaraq, indi total ümidsizlikdir. Səbəblər çoxdur - siyasi və iqtisadi xilas ideologiyasının yoxluğu, baş verənlərin məchulluğu, bazarın özü özünü tənzim edəcəyi kimi əfəl inamın ölməsi, dövlətin qarant duracağına əsaslı inamsızlıq... Və odur ki, sallaqxanaya gedirmiş kimi başını aşağı salıb nasist qırğınına gedən yəhudilər sayaq, bu gün də insanlar həmin təslimçilik və biganəliklə qlobal böhranın iti bıçağının altına gedirlər.

Məhz bu tip böhranlardan sonra dünyanın siyasi mənzərəsi tamamilə dəyişib. İstər Dünya müharibələri olsun, istər “Böyük depressiya” özlərindən sonra yeni siyasi ideologiyalar qoyub. Bu isə nasizm də ola bilər, faşizm də, sosializm də, bir başqası da...

Böhrandan sağ çıxa bilənlər üçün dünya daha böhrandan əvvəlki dünya olmayacaq...

Paylaş:
17/5/2018 [14:05]: Olimpiada qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar
6/6/2017 [00:50]: Bürclər - 6 İYUN
5/6/2017 [22:06]: İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
5/6/2017 [10:36]: İTV-də yeni təyinat
5/6/2017 [10:33]: Ağır vəziyyətdə olan azərbaycanlı nazir Türkiyəyə aparıldı
5/6/2017 [10:29]: Bakıda dəhşətli hadisə: Bardan evə gətirdiyi qadını...
5/6/2017 [10:20]: 26 yaşlı milyarderdən qeyri-adi Ramazan hədiyyəsi - VİDEO
5/6/2017 [10:17]: “Maşın”da növbəti insident
5/6/2017 [10:04]: Azərbaycan elminə ağır itki üz verib - FOTO
5/6/2017 [08:49]: İlanlar həyət və evlərə daraşıb - FOTO
5/6/2017 [08:37]: Saatlı və Qubada ev yanıb
5/6/2017 [08:33]: Putin: “ABŞ bütün dünyada siyasi proseslərə müdaxilə edir”
5/6/2017 [08:28]: Qonşu qadınlar arasında dava
5/6/2017 [08:21]: İki xalaoğlu bıçaqlandı
5/6/2017 [08:18]: Dörd ölkə Qətərlə diplomatik münasibətləri kəsdi
5/6/2017 [01:19]: Dərmandan daha təsirli olan gilas haqqında BİLMƏDİKLƏRİNİZ
5/6/2017 [00:07]: Bürclər - 5 İYUN
4/6/2017 [23:33]: Azərbaycanda qeyri-adi toy karvanı - VİDEO
4/6/2017 [23:10]: Məşhurların siması olduğu şirkət fırıldaqçı çıxarsa...
4/6/2017 [22:54]: Belə uşaqların 86%-ini valideynlər özü “yetim” edir
4/6/2017 [22:42]: Toyda dava düşdü - yaralananlar var
4/6/2017 [22:18]: Azərbaycanda ağır yol qəzası - 6 nəfər yaralandı
4/6/2017 [21:51]: Ağız, tər və sidik qoxuları bu xəstəliklərin XƏBƏRÇİSİDİR
4/6/2017 [21:47]: Qardaş bacısını internetdə satışa çıxardı -Londonda
4/6/2017 [21:41]: Ramazanın 10-cu gününün duası, imsak və iftar vaxtı
4/6/2017 [21:38]: 16 yaşlı qız intihara cəhd etdi
4/6/2017 [20:49]: Sürücülərin nəzərinə: bu yerlərdə parklanma ödənişli olacaq
4/6/2017 [20:14]: Araz Ağalarov: “Biz qənaət etməyi yaxşı bacarırıq”
4/6/2017 [19:53]: Səbəbsiz gülüş bu 4 XƏSTƏLİYİN simptomu ola bilər
4/6/2017 [19:37]: Məhəmməd peyğəmbərdən bəhs edən qalmaqallı film 2 gün sonra televiziyada göstəriləcək
4/6/2017 [19:32]: Bakıda qəribə olay: Xalası ilə xəstəxanaya gedən uşaq yoxa çıxdı
4/6/2017 [19:22]: Hökumət “Tanrıların qızılları”na göz dikdi: Trilyon dollarlıq xəzinə uğrunda MÜHARİBƏ
4/6/2017 [19:03]: Vahid Mustafayevin adı hallanan hadisəylə bağlı Rəsmi açıqlama
4/6/2017 [18:44]: Bakı aeroportunda kuryoz hadisə - Başqasının pasportuyla DSX-dən keçdi
4/6/2017 [18:32]: Göygöldə əcnəbi turistin başına iş gəldi
4/6/2017 [18:28]: Azərbaycanda DƏHŞƏT: Mühərrikin pəri sürücünün qarnını parçaladı
4/6/2017 [16:43]: Polis Vahid Mustafayevin motosiklet karvanını saxladı - FOTOLAR
4/6/2017 [16:11]: Londonun şərqində xüsusi əməliyyat keçirilir
4/6/2017 [15:18]: Natiq Əliyevin vəziyyəti ilə bağlı xəstəxanadan AÇIQLAMA
4/6/2017 [15:00]: Polisin otellərdə nikahsız vətəndaşlara qarşı reydləri barədə yazılara DİN-dən AÇIQLAMA
4/6/2017 [14:41]: “İntihar etməyə gedirəm” yazan uşağın meyiti tapıldı
4/6/2017 [14:35]: Azərbaycan prezidenti Böyük Britaniya baş nazirinə başsağlığı verib
4/6/2017 [14:02]: ABŞ PKK-nın Suriya qolu ilə Rakka əməliyyatına başlayıb
4/6/2017 [13:26]: Çempionlar Liqasının final oyunu zamanı İtaliyada 1000-dən çox insan xəsarət aldı - VİDEO
4/6/2017 [13:07]: Londonda terror aktları nəticəsində ölənlərin sayı artır - VİDEO
4/6/2017 [12:34]: Rusiyanın güllələnərək öldürülənlərin sayı 9 nəfərə çatıb
4/6/2017 [12:09]: İyunun 5-ə HAVA PROQNOZU
4/6/2017 [11:58]: Nazir xəstəxanaya yerləşdirildi
4/6/2017 [11:24]: Dolların iyunun 5-nə olan məzənnəsi
4/6/2017 [11:20]: Sərxoş sürücü ağır qəza törətdi: ÖLƏN VAR
4/6/2017 [10:11]: "Zidan ömrü boyu "Real"da qala bilər"
4/6/2017 [10:00]: London polisi terrorçu olduğu ehtimal edilən üç nəfəri məhv etdi
4/6/2017 [09:53]: Rusiyada 8 nəfər güllələnərək öldürüldü
4/6/2017 [09:48]: Cəbhə xəbərləri
4/6/2017 [09:40]: Tramp Londona yardım təklif etdi
4/6/2017 [09:29]: Manilada kazinoya silahlı basqın: 36 nəfər öldü - VİDEO
4/6/2017 [09:10]: Gürcüstan, Azərbaycan və Türkiyə birgə hərbi təlim
4/6/2017 [09:05]: Göygöl sakini körpüdən yıxıldı
4/6/2017 [09:02]: Magistraturaya qəbul imtahanının ikinci mərhələsi keçirilir
4/6/2017 [08:57]: Londonda terror aktları: 6 nəfər öldü, 30 nəfər yaralandı
4/6/2017 [00:43]: Qeyri-adi hadisə: Göyərçin Putinə "hərbi salam" verdi -VİDEO
4/6/2017 [00:23]: Putin: "NATO-da müttəfiq yoxdur, yalnız vassallar var"
4/6/2017 [00:08]: Bürclər - 4 İYUN
3/6/2017 [23:37]: Pulun yoldan çıxardığı milyarderlər
3/6/2017 [23:15]: İnanılmaz - Körpə qocalıq sindromu ilə doğuldu
3/6/2017 [22:24]: Bakıda onlarla sakin tülkülərin hücumuna məruz qalıb
3/6/2017 [22:15]: 19 yaşlı qızını bıçaqlayıb Azərbaycandan qaçmaq istədi
3/6/2017 [22:09]: Əfqanıstanda qəbiristanlıqda partlayış: 20 ölü
3/6/2017 [21:51]: Sankt-Peterburq sakini iyun ayında donub öldü
3/6/2017 [21:43]: ABŞ-da homoseksual ata "ana" olmağa hazırlaşır
BÜTÜN ARXIV BIR SIRADA

Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi


www.bizimyol.info
saytı "Bizim Yol" qəzetinin
internet ünvanıdır
Təsisçi və baş redaktor:
Bahəddin Həziyev
Veb-redaktor:
Müşfiq Hüseynov
Ünvan: AZ1100, Bakı şəh.,
Mirəli Seyidov küçəsi, 51,
"Arqus" binası
Tel: (+99455) 911 85 15
e-mail: [email protected]