Olimpiada qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar
Bürclər - 6 İYUN
İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
İTV-də yeni təyinat

Misri qılınc ilə Seppuki əməliyyatı - Gülnarə Rəfiq

Bölmə :
Köşə
Yazar :
Gülnarə Rəfiq
Yayım tarixi :
28/7/2012 [10:58]
Baxılıb :
4105 dəfə

Özümü tanıyanı azərbaycanlıların mif yaratmaq istedadından danışan «nağıllar» eşidirəm. «Biz mif yaradan xalqıq», ya da onun daha da cilalanmış variantı «Azərbaycan xalqının mif yaradıcı xüsusiyyətində bütün tarixin gedişatı, yaranışın sirri mifik obrazlarda gizlənib» əlbəttə, çoz cəzbedici səslənir. Bu gözəl nağıla adamın inanmağı gəlir. 

Düzdü, dünyanın bu gözəl nağıldan hələ ki, xəbəri yoxdu. Yəni bunlar yerli miqyasda danışılası miflərdir. Dünya skandinav miflərini, Okeaniya adalarının aborigen tayflarının miflərini oxuyur, Maya qəbiləsinin daş yazıları və Afrika xalqlarının şifahi söz xəzinəsini araşdırır, yapon samurayları barədə deyilənləri ləzzətlə dildən-dilə ötürür, Tibet dağlarındakı allahlar məskəni barədə informasiya toplayır. Çünki artıq Roma və yunan mifologiyasını əzbərdən bilir. Bu artıq maraqlı deyil onunçün. Əgər dünyanın mədəni irsini dürmadan öyrənən insanlar azərbaycan miflərindən, nağıllarından hələ də bayılmırsa deməli onun yaradıcıları işlərini o qədər də keyfiyyətli görməyiblər.
Hamının filmlərdən tanıdığı Yaponiyanı götürək. Hər dəfə orda nəsə baş verərsə, - deyək ki, bu nəsə əksər hallarda insan qırğınıyla nəticələnən fəlakətlər olur - bütün dünya heyranlıqla yaponların davranışına baxıb heyrətdən ağzı açıla qalır. Yaponlar gündəlik həyatda olduğu kimi fəlakətlər zamanı da qürurunu itirmir. Belə tükürpədici səhnələri görən, edəcə də şərh edən hər kəs özündən asılı olmayaraq yapon samuraylarını xatırlayır və bütün bəşəriyyətə nümunə gətirir. Kim inanar ki, samurayların alicənablığı, mənəvi kamilliyi barədə deyilənlərin əksəriyyəti elə yaponların mif yaratmaq bacarığının nəticəsidir?
Seppuku barədə mifi götürək. Hamı samurayın qarnını yortmaqla özünü öldürmə mərasimi - Seppuku barədə eşidib. Mərasim belədir ki, samuray ritual qılıncı Vakizaşi, ya da Tanta bıçağı il öz qarnını yortur. Tarix deyir ki, samuraylar bu ən son vasitəyə bəzən əl atırdılar. Amma bu mərasim qeyrət məsələsi deyildi. Sadəcə düşmənə əsir düşməkdənsə samuraylar özünü öldürməyə üstünlük verirdi. Əsirlikdə əziyyət və işgəncələr vardı. Əgər samuray Seppuku yapsaydı onun varidatı varislərinə, ailəsinə çatırdı. Amma samuray əsir düşərdisə, ya da günah üstündə edam olunardısa onun ailəsi də bütün varidatını itirirdi. Əslində samuray özünü öldürməklə öz varidatını qoruyurmuş.
Daha sonra samurayların geri çəkilmədiyi barədə danışırlar. Amma tarixi faktlar göstərir ki, samuraylar bütün döyüşçülər kimi hücuma keçib geri də çəkilirdilər. Filmlərdə görürük ki, samuraylar yalnız katana adlanın xüsusi qılıncla vuruşur. Amma əslində onlar toplardan tutmuş xırda bıçaqlara qədər hər bir silahla vuruşurdular. Katana isə samurayın ən qiymətli əşyası, uşaqlarına ötürə biləcəyi ən fəxrli mirası idi. Onu nadir hallarda döyüş meydanına çıxarırdılar. Həmin o filmlərdə samurayların centlimenliyi barədə məlumat alırıq. Guya onlar sahibinə vəfalı və qanunpərəst olurlar. Müasir dövrün romantizmi samurayları Buşado kodeksinin ən qatı tərəfdaşı kimi göstərir. Amma samuraylar arasında da mübahisələr, davalar və xainlik mujketyorlar arasında olan qalmaqallardan heç də geri qalmırdı. Samurayların az olduğunu düşünürük. Lap bizim məlikmmmədlərimiz qədər barmaqla sayası qədər. Rəqəmlərsə başqa şeyləri deyir. Meci erasında 25 milfonluq əhaliyə 1 milyon 774 min samuray düşürdü. Bu əhalinin 7 faizi qədər idi. Ona görə də müasir yaponun əksəriyyətinin genetik ağacında samuraylığa aparan bir budağı var.
Samuraylar barədə həqiqətdən ən uzaq mif onların həqiqətpərəst və vicdanlı olması barədə yayılan fikirlərdir. Onları biz elitanın tiranlığından əziyyət çəkən sadə əhalini müdafiə edənlər kimi tanıyırıq. Samuray isə feodalların vergi yığanı olurdu. O, sadə kəndlini istədiyi vaxt, xırda pozuntuya görə öldürə bilərdi, elə öldürürdü də. Ona görə yaponlar öz samuraylarından qorxurdu. Özünü samuray adlandıran hər kəs heç döyüş meydanını görməyib. Sülh zamanı samuraylar alim, məmur, avara olur və hərbi səriştələrini itirirdilər. Evdə divardan asılan katana qılıncı isə silahdan artıq status simvolu olurdu. Ona görə də həqiqətən vuruşmaq lazım gələndə yapon ordusunda yenilənmə aparmaq lazım oldu. Artıq imperator Myenin zamanındə samurayların vuruşmaq üçün yararsız olduğu barədə qərar çıxdı. Nədənsə dünya bu qərardan xəbər tutmadı.
Gördüyünüz kimi yaponlar hər bir şeydə punktual olduğu qədər də mif yaradıcılığında dəqiq və qüsursuzdurlar. Yaponiyada istehsal edilmiş kompüter Gəncədə yığılmış noutbuklarla müqayisə edilməz olduğu qədər də samuraylar barədə mif ağ atlı oğlan və məlikməmmədlərin əhvalatlarıyla bir yerə qoyulası deyil. Tərəzinin gözünü ağırlaşdırmaqçün bura Dədə Qorqudu, babəkləri, koroğluları da əlavə etmək heç nəyi dəyişməz. Dünya yaponun samurayını gözdən salası deyil. Yaranışdan mifi gözəl, yaponsayağı kamil yaratmaq lazım idi. Demirəm ki, Koroğlunun Misri qılıncı samurayın Katanasına bab ola bilməz. Ya da Qırat və Düratın yetişdirilmə şəraiti kifayət qədər təmtəraqlı deyildi. Sadəcə bu mifi beyinlərə yeritmək lazım idi. İndi isə Koroğlunun (ya da başqa bir mifik qəhrəman, ya da tarixi şəxsiyyət olsun, fərq etməz) ünvanına daş atan «yazar»ların heç olmasa ağzının üstündən vurmaq lazımdı. Yoxsa az keçmiş uşaqlarımızı yapon samurayları, nindzyalar barədə nağıllar danışmalı olacağıq. Özü də samuraylar barədə həqiqətləri bilə-bilə.
P. S. Yazını klaviaturada dınqıldadan zaman televizorda çığırışan nindzyaların səsindən lap bezirdim. Bəlkə dublyaj zamanı onları Koroğlunun hayqırtısına əvəz edək?

Paylaş:
17/5/2018 [14:05]: Olimpiada qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar
6/6/2017 [00:50]: Bürclər - 6 İYUN
5/6/2017 [22:06]: İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
5/6/2017 [10:36]: İTV-də yeni təyinat
5/6/2017 [10:33]: Ağır vəziyyətdə olan azərbaycanlı nazir Türkiyəyə aparıldı
5/6/2017 [10:29]: Bakıda dəhşətli hadisə: Bardan evə gətirdiyi qadını...
5/6/2017 [10:20]: 26 yaşlı milyarderdən qeyri-adi Ramazan hədiyyəsi - VİDEO
5/6/2017 [10:17]: “Maşın”da növbəti insident
5/6/2017 [10:04]: Azərbaycan elminə ağır itki üz verib - FOTO
5/6/2017 [08:49]: İlanlar həyət və evlərə daraşıb - FOTO
5/6/2017 [08:37]: Saatlı və Qubada ev yanıb
5/6/2017 [08:33]: Putin: “ABŞ bütün dünyada siyasi proseslərə müdaxilə edir”
5/6/2017 [08:28]: Qonşu qadınlar arasında dava
5/6/2017 [08:21]: İki xalaoğlu bıçaqlandı
5/6/2017 [08:18]: Dörd ölkə Qətərlə diplomatik münasibətləri kəsdi
5/6/2017 [01:19]: Dərmandan daha təsirli olan gilas haqqında BİLMƏDİKLƏRİNİZ
5/6/2017 [00:07]: Bürclər - 5 İYUN
4/6/2017 [23:33]: Azərbaycanda qeyri-adi toy karvanı - VİDEO
4/6/2017 [23:10]: Məşhurların siması olduğu şirkət fırıldaqçı çıxarsa...
4/6/2017 [22:54]: Belə uşaqların 86%-ini valideynlər özü “yetim” edir
4/6/2017 [22:42]: Toyda dava düşdü - yaralananlar var
4/6/2017 [22:18]: Azərbaycanda ağır yol qəzası - 6 nəfər yaralandı
4/6/2017 [21:51]: Ağız, tər və sidik qoxuları bu xəstəliklərin XƏBƏRÇİSİDİR
4/6/2017 [21:47]: Qardaş bacısını internetdə satışa çıxardı -Londonda
4/6/2017 [21:41]: Ramazanın 10-cu gününün duası, imsak və iftar vaxtı
4/6/2017 [21:38]: 16 yaşlı qız intihara cəhd etdi
4/6/2017 [20:49]: Sürücülərin nəzərinə: bu yerlərdə parklanma ödənişli olacaq
4/6/2017 [20:14]: Araz Ağalarov: “Biz qənaət etməyi yaxşı bacarırıq”
4/6/2017 [19:53]: Səbəbsiz gülüş bu 4 XƏSTƏLİYİN simptomu ola bilər
4/6/2017 [19:37]: Məhəmməd peyğəmbərdən bəhs edən qalmaqallı film 2 gün sonra televiziyada göstəriləcək
4/6/2017 [19:32]: Bakıda qəribə olay: Xalası ilə xəstəxanaya gedən uşaq yoxa çıxdı
4/6/2017 [19:22]: Hökumət “Tanrıların qızılları”na göz dikdi: Trilyon dollarlıq xəzinə uğrunda MÜHARİBƏ
4/6/2017 [19:03]: Vahid Mustafayevin adı hallanan hadisəylə bağlı Rəsmi açıqlama
4/6/2017 [18:44]: Bakı aeroportunda kuryoz hadisə - Başqasının pasportuyla DSX-dən keçdi
4/6/2017 [18:32]: Göygöldə əcnəbi turistin başına iş gəldi
4/6/2017 [18:28]: Azərbaycanda DƏHŞƏT: Mühərrikin pəri sürücünün qarnını parçaladı
4/6/2017 [16:43]: Polis Vahid Mustafayevin motosiklet karvanını saxladı - FOTOLAR
4/6/2017 [16:11]: Londonun şərqində xüsusi əməliyyat keçirilir
4/6/2017 [15:18]: Natiq Əliyevin vəziyyəti ilə bağlı xəstəxanadan AÇIQLAMA
4/6/2017 [15:00]: Polisin otellərdə nikahsız vətəndaşlara qarşı reydləri barədə yazılara DİN-dən AÇIQLAMA
4/6/2017 [14:41]: “İntihar etməyə gedirəm” yazan uşağın meyiti tapıldı
4/6/2017 [14:35]: Azərbaycan prezidenti Böyük Britaniya baş nazirinə başsağlığı verib
4/6/2017 [14:02]: ABŞ PKK-nın Suriya qolu ilə Rakka əməliyyatına başlayıb
4/6/2017 [13:26]: Çempionlar Liqasının final oyunu zamanı İtaliyada 1000-dən çox insan xəsarət aldı - VİDEO
4/6/2017 [13:07]: Londonda terror aktları nəticəsində ölənlərin sayı artır - VİDEO
4/6/2017 [12:34]: Rusiyanın güllələnərək öldürülənlərin sayı 9 nəfərə çatıb
4/6/2017 [12:09]: İyunun 5-ə HAVA PROQNOZU
4/6/2017 [11:58]: Nazir xəstəxanaya yerləşdirildi
4/6/2017 [11:24]: Dolların iyunun 5-nə olan məzənnəsi
4/6/2017 [11:20]: Sərxoş sürücü ağır qəza törətdi: ÖLƏN VAR
4/6/2017 [10:11]: "Zidan ömrü boyu "Real"da qala bilər"
4/6/2017 [10:00]: London polisi terrorçu olduğu ehtimal edilən üç nəfəri məhv etdi
4/6/2017 [09:53]: Rusiyada 8 nəfər güllələnərək öldürüldü
4/6/2017 [09:48]: Cəbhə xəbərləri
4/6/2017 [09:40]: Tramp Londona yardım təklif etdi
4/6/2017 [09:29]: Manilada kazinoya silahlı basqın: 36 nəfər öldü - VİDEO
4/6/2017 [09:10]: Gürcüstan, Azərbaycan və Türkiyə birgə hərbi təlim
4/6/2017 [09:05]: Göygöl sakini körpüdən yıxıldı
4/6/2017 [09:02]: Magistraturaya qəbul imtahanının ikinci mərhələsi keçirilir
4/6/2017 [08:57]: Londonda terror aktları: 6 nəfər öldü, 30 nəfər yaralandı
4/6/2017 [00:43]: Qeyri-adi hadisə: Göyərçin Putinə "hərbi salam" verdi -VİDEO
4/6/2017 [00:23]: Putin: "NATO-da müttəfiq yoxdur, yalnız vassallar var"
4/6/2017 [00:08]: Bürclər - 4 İYUN
3/6/2017 [23:37]: Pulun yoldan çıxardığı milyarderlər
3/6/2017 [23:15]: İnanılmaz - Körpə qocalıq sindromu ilə doğuldu
3/6/2017 [22:24]: Bakıda onlarla sakin tülkülərin hücumuna məruz qalıb
3/6/2017 [22:15]: 19 yaşlı qızını bıçaqlayıb Azərbaycandan qaçmaq istədi
3/6/2017 [22:09]: Əfqanıstanda qəbiristanlıqda partlayış: 20 ölü
3/6/2017 [21:51]: Sankt-Peterburq sakini iyun ayında donub öldü
3/6/2017 [21:43]: ABŞ-da homoseksual ata "ana" olmağa hazırlaşır
BÜTÜN ARXIV BIR SIRADA

Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi


www.bizimyol.info
saytı "Bizim Yol" qəzetinin
internet ünvanıdır
Təsisçi və baş redaktor:
Bahəddin Həziyev
Veb-redaktor:
Müşfiq Hüseynov
Ünvan: AZ1100, Bakı şəh.,
Mirəli Seyidov küçəsi, 51,
"Arqus" binası
Tel: (+99455) 911 85 15
e-mail: [email protected]