Olimpiada qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar
Bürclər - 6 İYUN
İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
İTV-də yeni təyinat
"BİZİM YOL" QƏZETİNİN LAYİHƏSİ: Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi

“Problem yaratmasaq, problemimiz həll olunmur”

“Problem yaratmasaq, problemimiz həll olunmur”
Bölmə :
KİVDF
Yayım tarixi :
15/5/2013 [11:15]
Baxılıb :
713 dəfə
Həkim məsuliyyətsizliyi üzündən 3 yaşlı körpə sağalmaz xəstəliyə düçar olub

Azərbaycanda 1460 nəfər hemofiliyadan əziyyət çəkən xəstə var. Bu barədə Səhiyyə Nazirliyinin Respublika Elmi-Praktik Hemofiliya Mərkəzinin direktoru Elmira Qədimova jurnalistlərə açıqlamasında məlumat verib. O bildirib ki, ölkədə olan 1460 hemofiliyalı xəstənin 600-dən çoxu Bakı və ətraf qəsəbələrdə yaşayır. E.Qədimova qeyd edib ki, bölgələrdə azsaylı hemofiliyalı xəstə var və onların da hər biri lazımi, pulsuz dərman preparatları ilə təchiz olunur. 

Hemofiliyalı xəstələrə daha çox hansı yaşlarda təsadüf olunmasına gəlincə, mərkəz direktoru qeyd edib ki, Azərbaycanda olan 1460 hemofiliyalı xəstədən 150-si 1-7 yaş arasında, 150-si 7-15 yaş arasında, 700-ə yaxını 18-40 yaş arasında, qalanları isə 40 yaşdan yuxarıdır: “Ən yaşlı hemofiliyalı xəstə 70 yaşındadır. Artıq uzun zamandır ki, bu xəstə müalicə olunur və qanaxmadan dünyasını dəyişmir. Əgər 10 il öncə xəstələrin sayı 1000 nəfər idisə, bu gün onların sayının artmasına səbəb maarifləndirmə işlərinin geniş yayılması və diaqnozun düzgün qoyulmasıdır”.

3 yaşlı hemofiliya xəstəsi

Bu xəstəliyin daşıyıcılarının yaşamı, üzləşdikləri problemlər və onlara göstərilən qayğıdan agah olmaq məqsədilə hemofiliyalı xəsətliyindən əziyyət çəkən 7 yaşlı Həzi Əkbərovun anası Vüsalə Əkbərova ilə həmsöhbət olduq. Ali təhsilli musiqi müəlimi olan V.Ələkbərova oğlunda hemofiliyanın fəsadlaşmış formasının olduğunu bildirdi. Yəni Həzinin səhhəti daha ağırdır.

“Övaldıma 9 aylığında dəqiq diaqnoz qoyuldu ki, hemofiliya xəstəliyi var. Öncə “hemofiliya xəstəliyi nədir?” sualına aydınlıq gətirim. Hemofiliya - qanın laxtalanma xüsusiyyətinin pozulması ilə xarakterizə olunan irsi xəstəlikdir. Xəstəlik zamanı oynaqlara, əzələlərə və daxili orqanlara öz-özünə, zədə və ya cərrahi müdaxilə nəticəsində qanaxmalar baş verir. Hətta xırda zədələr nəticəsində hemofiliyalı xəstələrin beyninə və ya digər həyati əhəmiyyətli orqanlarına qan axmasının ölümlə nəticələnməsi ehtimalı yüksəkdir. Hemofiliyanın ağır formasından əziyyət çəkən xəstələr oynaqlara (hemartroz) və əzələlərə (hematoma) tez-tez qan axması nəticəsində əlil halına düşürlər. Hemofiliya hemostazın plazma həlqəsinin pozulmasından irəli gələn hemorraqik diatezlərə (koaqulopatiya) aid edilir.

Hemofiliya X xromosomunda bir genin dəyişilməsi nəticəsində yaranır. Xəstəliyin üç tipi fərqləndirilir (A, B, C). Adətən xəstəlikdən kişilər əziyyət çəkirlər, qadınlar isə hemofiliyanın daşıyıcısı kimi çıxış edirlər və xəstəliyə tutulmurlar. Lakin, onlar xəstə oğlan uşaqları və ya daşıyıcı qız uşaqları dünyaya gətirə bilərlər.

Hemofilinin müalicəsi ömür boyu sürər. Çünki bu xəstəlik genetik bir xəstəlikdir və hələ müalicələr bu mərhələyə gəlməmişdir. Xəstəlikdə əskik olan faktorlar (zülallar) enjeksiyonla yerinə qoyular. Bu şəkildə, xəstədə qanama olduğunda laxtalanmanın meydana gəlməsi təmin edilər. Lakin bu qalıcı bir müalicə şəkli deyil. Davamlı və nizamlı bir şəkildə tətbiq olunması lazımdır. Bir müddət sonra xəstədə bu qalıcı faktorlar yenə azalacaq və köhnə səviyyəsinə enəcək. Xəstəliyin diaqnozu erkən qoyulduğunda, bu üsulla adam gündəlik həyatını digər insanlardan fərqsiz bir şəkildə davam etdirə bilir.

Bu xəstəliyin müalicəsi üçün işlər davam etməkdədir. Xüsusilə Amerikada 40 könüllü xəstə üzərində gen müalicəsi tətbiq olunmaqdadır. Xəstələrə zəiflədilmiş virus verilməkdə və bu virus qaraciyərə yerləşərək, faktor 8 çıxarmaqdadır. Çox miqdarda verilmədiyindən, hələ yan təsiri görülməmişdir. Məqsəd, xəstəliyi tamamilə ortadan qaldırmaqdır. Ayrıca xəstənin idman etməsi, əzələlərin güclənməsi, sağlam bir həyat sürməsi üçün lazımlıdır. Üzmə, stolüstü tennis, gəzişmə hemofiliya xəstələri üçün faydalıdır. Yalnız irəli dərəcədə hemofiliya xəstəsi olanlar həkimin təklif etdiyi məşq proqramını tətbiq etməlidirlər. Bəzi idmanlar bu xəstələr üçün risk meydana gətirə bilər”.

Həkim səhvinin fəsadı

Müsahibimiz deyir ki, oğlunun müayinə və müalicəsini həkimlər düzgün təyin etmədiklərinə görə, xəstəlik onda 3 yaşında fəsad verib. Bu səbəbdən də Həzinin müalicənin istiqamətini dəyişiblər: “Bu kateqoriyadan olan xəstələr dövlət tərəfindən dərmanla təmin olunurlar. Ancaq müayinə və müalicə uşağın durumuna uyğun aparılmadığından səhhəti daha da pisə doğru getdi. Nəticədə hemofiliyanın fəsadlaşmış forması xəstəliyi oldu”.

Vüsalə Əkbərova sözügedən xəstəlik üzrə ictimaiyyətin maarifləndirilmədiyindən şikayət etdi: “Hemofiliyalı xəstələrin Respublika Assosiasiyasının üzvüyəm. Assosiasiyada təlimlər keçirilirdi, bax burda bizi maarfləndirdilər. Uşağı necə saxlamaq, iynəni necə vurmaq gərəkdir, nə etsək qan dayana bilər və s. məlumatları bildik. Məsələn, hər dəfə xəstənin qanaxması olanda daha biz dərmandan istifadə etmirik, həm də duzdan istifadə edirik.
Təlimlərdə yaşlı hemofiliyalı xəstələr öz təcrübələrini bölüşürdülər, görüşmələrimiz oldu. Ekstermal vəziyyətdə necə iynə vurmağı öyrətdilər bizə. Yəni, indi xəstəni həkim yanına aparmaqdan qabaq, həkimsiz də biz bilirik ki, nə etmək lazımdır.

Mən öz adımdan deyərəm ki, qeydiyyatda olduğumuz Respublika Klinik Xəstəxanasının nəzdində yerləşən Hemofiliya Mərkəzində biz maariflədirilmənin şahidi olmamışıq. Yalnız dövlət hesabına verilən dərmanlar verilib bizə. Elə bu qədər. Mən həkimlərə deyirdim ki, 3 yaşına qədər, yəni hemofiliyanın fəsadlaşmasına qədər mərkəzə gəlib- gedirdim, niyə məni maarifləndirmirdiniz? Niyə dərman verməklə xidmətinizi bitmiş hesab edirsiniz? Onu da soruşurdum ki, dərman əvəzinə başqa nədən istifadə edə bilərik? Xəstə ilə necə davranmaq gərəkdir? Bu və başqa suallarımıza cavab vermirdilər. Susurdular. Oğlumun səhhətinin ağırlaşmasına səbəblərdən biri də bax bu susmaqlar, həkimlərin məsuliyyətsizliyi, fəaliyyətsizliyi oldu.
İndi artqı baxırlar ki, biz hər şeyi bilirik, maariflənmişik, bizimlə həmsöhbət olurlar. Biz də haqqımızı tələb edirik. Xəstəxanada problem yaratmasaq, problemimiz həll olunmur. Bir sözlə etiraz etməsək, şikayətimizə baxan yoxdur”.

2014-ə qədər...

Həmsöhbətimiz onu da qeyd etdi ki, Səhiyyə Nazirliyi və Gənclər və İdman Nazirliyinin dəstəyi ilə hemofiliyalı xəstələr üçün keçirilən növbəti təlimlər artıq başa çatıb: “Regionlarda hemofiliyaya dair diaqnostika sahəsində potensialın möhkəmlənməsi və pasientlərin maarifləndirilməsi vasitəsi ilə hemofiliyalı xəstələrə qayğının desentralizasiyası layihəsinin həyata keçirilməsində Gənclər və İdman Nazirliyinin də töhfəsi var. Belə ki, layihə çərçivəsində nəzərdə tutulmuş təlimlər Gənclər və İdman Nazirliyinin nəzdindəki Şüvəlan qəsəbəsində yerləşən “Cırtdan” İstirahət və Sağlamlıq Mərkəzində baş tutmuşdur. Burada 100 nəfərdən ibarət hemofiliyalı uşaq, gənc və onların ailə üzvləri hemofiliya xəstəliyi haqqında qiymətli informasiya əldə etdilər. 100 nəfər təlimçinin arasında olan 41 uşaq, 32 gənc və 27 valideyn ayrı-ayrılıqda qruplara bölünüb və hemofiliya xəstəliyinə dair məşğələlər keçiblər. Burada hemofiliyalı xəstələr bahalı dərman preparatları ilə reabilitasiya prosedurları keçib, idmanla məşğul olub və psixoloji yardım alıblar.

Dünyanın inkişaf etmiş ölkələrində belə təlimlər mütamadi olaraq keçirilir və bu da vətəndaşın həm fiziki, həm də mənəvi inkişafına böyük təkan verir. Layihə çərçivəsində təlimlər Bakı, Gəncə və Şirvanda 2014-cü ilin mart ayına kimi davam edəcəkdir. Artıq 2013-cü il 27 apreldə Hemofiliyalı xəstələrin Respublika Assosiasiyası Şirvan şəhərinin Mərkəzi xəstəxanasında olub. Burada hemofiliyalı xəstələr üçün yaradılacaq diaqnostik laboratoriya və müalicə kabinetində yaxın gələcəkdə təkmilləşmə kursları keçən həkim, laborant və tibb bacıları ilə görüş olub, valideynlərlə birgə müzakirələr aparılıb. Yeni yaradılan laboratoriya otağı və həkim kabinetində yekunlaşan təmir işlərinə baxış keçirilib. Yataqda olan hemofilyalı uşaq ziyarət olunub”.

“Diaqnoz səhv qoyuldu”

Vüsalə Əkbərova bildirir ki, xəstəxanalarda xəstələrə diaqnoz düzgün qoyulmur: “Xəstəxanada qoyulan müayinənin nəticəsindən narazıyam. Diaqnoz düzgün qoyulmur, nəticədə xəstələrin vəziyyəti daha da pisləşir. Elə bu səbədən də Həzi ilə İrana getməli olduq. Övladıma orda tamam başqa diaqnoz qoyuldu. Həmin diaqnozu Respublika Klinik Xəstəxananın nəzdində yerləşən Hemofiliya Mərkəzinə təqdim edəndən sonra dərmanları dəyişdirdilər, diaqnoza uyğun dərmanlar verildi”.


Həmsöhbətimin sözlərinə görə, hemofiliya xəstəsi olan oğlunun təhsil almasında da problemlə rastlaşıb: “Həzinin təhsil alması ilə bağlı problem var. Sağlamlığında problemləri olan insanların hansı şəraitdə təhsil almasını müyyənləşdirən Psixoloji Tibbi Pedoqoji Komissiya var.
Keçən il getdik bu komissiyaya, ordan bildirdilər ki, bu ilin may ayında gedək. Bizə də bu günlərdə getdik, dedilər ki, “biz sizə mayda yox, avqusta gəl demişik”. Mən maraqlandım ki, elə may ayında olur komissiyanın yoxlaması, təyinatı. Bildirim ki, sözügedən komissiya 268 xüsusi təyinatlı məktəbdə yerləşir, Təhsil Nazirliyin tabeliyindədir. Mən də nazirlik ilə əlaqə saxladım, ordan da bildirdilər ki, komissiyanın sədri Bəhruz müəllimlə əlaqə saxlayaq. Qeyd edim ki, əlillər üçün məktəblər müxtəlifdir. Biz evdə təhsil almasını istəyirik, bu hüququ da Psixoloji Tibbi Pedoqoji Komissiya verir, təsdiq eləyir. Baxça yaşında problem olduğu üçün uşaq baxçasına getmədi, daha doğrusu qəbul edilmədi”.

Bu xanım övladının səhhəti və gələcəyi ilə bağlı narahatdır: “Oğlumun mədə-bağırsağında qanaxma olmuşdu. Qanaxmanın harda yarandığı məlum olmadı, deyilmədi. Həkimlər bilmədi. Bizdə kadr çatışmazlığı var. İranda, məsələn uşağın dişini çəkdirmək üçün qan həkimi ilə məsləhətləşirlər. Bizdə səhiyyə sitemində problem var”.

Ramid

Paylaş:
17/5/2018 [14:05]: Olimpiada qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar
6/6/2017 [00:50]: Bürclər - 6 İYUN
5/6/2017 [22:06]: İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
5/6/2017 [10:36]: İTV-də yeni təyinat
5/6/2017 [10:33]: Ağır vəziyyətdə olan azərbaycanlı nazir Türkiyəyə aparıldı
5/6/2017 [10:29]: Bakıda dəhşətli hadisə: Bardan evə gətirdiyi qadını...
5/6/2017 [10:20]: 26 yaşlı milyarderdən qeyri-adi Ramazan hədiyyəsi - VİDEO
5/6/2017 [10:17]: “Maşın”da növbəti insident
5/6/2017 [10:04]: Azərbaycan elminə ağır itki üz verib - FOTO
5/6/2017 [08:49]: İlanlar həyət və evlərə daraşıb - FOTO
5/6/2017 [08:37]: Saatlı və Qubada ev yanıb
5/6/2017 [08:33]: Putin: “ABŞ bütün dünyada siyasi proseslərə müdaxilə edir”
5/6/2017 [08:28]: Qonşu qadınlar arasında dava
5/6/2017 [08:21]: İki xalaoğlu bıçaqlandı
5/6/2017 [08:18]: Dörd ölkə Qətərlə diplomatik münasibətləri kəsdi
5/6/2017 [01:19]: Dərmandan daha təsirli olan gilas haqqında BİLMƏDİKLƏRİNİZ
5/6/2017 [00:07]: Bürclər - 5 İYUN
4/6/2017 [23:33]: Azərbaycanda qeyri-adi toy karvanı - VİDEO
4/6/2017 [23:10]: Məşhurların siması olduğu şirkət fırıldaqçı çıxarsa...
4/6/2017 [22:54]: Belə uşaqların 86%-ini valideynlər özü “yetim” edir
4/6/2017 [22:42]: Toyda dava düşdü - yaralananlar var
4/6/2017 [22:18]: Azərbaycanda ağır yol qəzası - 6 nəfər yaralandı
4/6/2017 [21:51]: Ağız, tər və sidik qoxuları bu xəstəliklərin XƏBƏRÇİSİDİR
4/6/2017 [21:47]: Qardaş bacısını internetdə satışa çıxardı -Londonda
4/6/2017 [21:41]: Ramazanın 10-cu gününün duası, imsak və iftar vaxtı
4/6/2017 [21:38]: 16 yaşlı qız intihara cəhd etdi
4/6/2017 [20:49]: Sürücülərin nəzərinə: bu yerlərdə parklanma ödənişli olacaq
4/6/2017 [20:14]: Araz Ağalarov: “Biz qənaət etməyi yaxşı bacarırıq”
4/6/2017 [19:53]: Səbəbsiz gülüş bu 4 XƏSTƏLİYİN simptomu ola bilər
4/6/2017 [19:37]: Məhəmməd peyğəmbərdən bəhs edən qalmaqallı film 2 gün sonra televiziyada göstəriləcək
4/6/2017 [19:32]: Bakıda qəribə olay: Xalası ilə xəstəxanaya gedən uşaq yoxa çıxdı
4/6/2017 [19:22]: Hökumət “Tanrıların qızılları”na göz dikdi: Trilyon dollarlıq xəzinə uğrunda MÜHARİBƏ
4/6/2017 [19:03]: Vahid Mustafayevin adı hallanan hadisəylə bağlı Rəsmi açıqlama
4/6/2017 [18:44]: Bakı aeroportunda kuryoz hadisə - Başqasının pasportuyla DSX-dən keçdi
4/6/2017 [18:32]: Göygöldə əcnəbi turistin başına iş gəldi
4/6/2017 [18:28]: Azərbaycanda DƏHŞƏT: Mühərrikin pəri sürücünün qarnını parçaladı
4/6/2017 [16:43]: Polis Vahid Mustafayevin motosiklet karvanını saxladı - FOTOLAR
4/6/2017 [16:11]: Londonun şərqində xüsusi əməliyyat keçirilir
4/6/2017 [15:18]: Natiq Əliyevin vəziyyəti ilə bağlı xəstəxanadan AÇIQLAMA
4/6/2017 [15:00]: Polisin otellərdə nikahsız vətəndaşlara qarşı reydləri barədə yazılara DİN-dən AÇIQLAMA
4/6/2017 [14:41]: “İntihar etməyə gedirəm” yazan uşağın meyiti tapıldı
4/6/2017 [14:35]: Azərbaycan prezidenti Böyük Britaniya baş nazirinə başsağlığı verib
4/6/2017 [14:02]: ABŞ PKK-nın Suriya qolu ilə Rakka əməliyyatına başlayıb
4/6/2017 [13:26]: Çempionlar Liqasının final oyunu zamanı İtaliyada 1000-dən çox insan xəsarət aldı - VİDEO
4/6/2017 [13:07]: Londonda terror aktları nəticəsində ölənlərin sayı artır - VİDEO
4/6/2017 [12:34]: Rusiyanın güllələnərək öldürülənlərin sayı 9 nəfərə çatıb
4/6/2017 [12:09]: İyunun 5-ə HAVA PROQNOZU
4/6/2017 [11:58]: Nazir xəstəxanaya yerləşdirildi
4/6/2017 [11:24]: Dolların iyunun 5-nə olan məzənnəsi
4/6/2017 [11:20]: Sərxoş sürücü ağır qəza törətdi: ÖLƏN VAR
4/6/2017 [10:11]: "Zidan ömrü boyu "Real"da qala bilər"
4/6/2017 [10:00]: London polisi terrorçu olduğu ehtimal edilən üç nəfəri məhv etdi
4/6/2017 [09:53]: Rusiyada 8 nəfər güllələnərək öldürüldü
4/6/2017 [09:48]: Cəbhə xəbərləri
4/6/2017 [09:40]: Tramp Londona yardım təklif etdi
4/6/2017 [09:29]: Manilada kazinoya silahlı basqın: 36 nəfər öldü - VİDEO
4/6/2017 [09:10]: Gürcüstan, Azərbaycan və Türkiyə birgə hərbi təlim
4/6/2017 [09:05]: Göygöl sakini körpüdən yıxıldı
4/6/2017 [09:02]: Magistraturaya qəbul imtahanının ikinci mərhələsi keçirilir
4/6/2017 [08:57]: Londonda terror aktları: 6 nəfər öldü, 30 nəfər yaralandı
4/6/2017 [00:43]: Qeyri-adi hadisə: Göyərçin Putinə "hərbi salam" verdi -VİDEO
4/6/2017 [00:23]: Putin: "NATO-da müttəfiq yoxdur, yalnız vassallar var"
4/6/2017 [00:08]: Bürclər - 4 İYUN
3/6/2017 [23:37]: Pulun yoldan çıxardığı milyarderlər
3/6/2017 [23:15]: İnanılmaz - Körpə qocalıq sindromu ilə doğuldu
3/6/2017 [22:24]: Bakıda onlarla sakin tülkülərin hücumuna məruz qalıb
3/6/2017 [22:15]: 19 yaşlı qızını bıçaqlayıb Azərbaycandan qaçmaq istədi
3/6/2017 [22:09]: Əfqanıstanda qəbiristanlıqda partlayış: 20 ölü
3/6/2017 [21:51]: Sankt-Peterburq sakini iyun ayında donub öldü
3/6/2017 [21:43]: ABŞ-da homoseksual ata "ana" olmağa hazırlaşır
BÜTÜN ARXIV BIR SIRADA

Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi


www.bizimyol.info
saytı "Bizim Yol" qəzetinin
internet ünvanıdır
Təsisçi və baş redaktor:
Bahəddin Həziyev
Veb-redaktor:
Müşfiq Hüseynov
Ünvan: AZ1100, Bakı şəh.,
Mirəli Seyidov küçəsi, 51,
"Arqus" binası
Tel: (+99455) 911 85 15
e-mail: [email protected]