Olimpiada qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar
Bürclər - 6 İYUN
İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
İTV-də yeni təyinat
"BİZİM YOL" QƏZETİNİN LAYİHƏSİ: Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi

Hemofiliya Mərkəzində reyestr xidməti fəaliyyətə başlayıb - FOTOLAR

Hemofiliya Mərkəzində reyestr xidməti fəaliyyətə başlayıb - FOTOLAR
Bölmə :
KİVDF
Yayım tarixi :
11/5/2013 [10:44]
Baxılıb :
3035 dəfə
Bu günə kimi 1400 nəfərdən çox hemofiliyalı xəstə haqqında məlumat toplanıb

Dövlət qayğısına ehtiyacı olan vətəndaşların sırasına hemofiliyalı xəstəliyi olan insanlar da daxildir. İrsi qan xəstəliyi olan hemofiliya Asiya, Afrika qitəsində, Aralıq dənizi hövzəsində daha çox yayılıb. Xəstəliyin əsas səbəbləri kimi mütəxəssislər yaxın qohumların nikahını, radiasiyalı ətraf mühiti, qida və tütün məmulatlarının təsirini göstərirlər. 

Hazırda dünyada 300 mindən çox hemofiliyalı xəstə var. Azərbaycanda bu xəstəlikdən 1500 insan əziyyət çəkir. Son illər ölkəmizdə talassemiyalı xəstələrin müalicəsinin səviyyəsi yüksəldiyi üçün ölüm faizi azalmışdır. Əgər əvvəllər talassemiyalı xəstələr 10-12 yaşa qədər yaşayırdılarsa, indi onların ömrü 26 yaşa qədər uzanmışdır. Müalicə düzgün və davamlı aparılarsa, talassemiyalı xəstələr 50 il və daha çox yaşaya bilərlər.

Prezident İlham Əliyev tərəfindən 2005-ci ildə “Hemofiliya və talassemiyalı irsi qan xəstəliyinə düçar olmuş şəxslərə dövlət qayğısı” haqqında Fərman imzalanıb. Bununla əlaqədar əhali arasında vaxtaşırı maariflənmə kampaniyası həyata keçirilir. Ölkəmizdə uğurla həyata keçirilən “Hemofiliya və talassemiya irsi qan xəstəlikləri üzrə Dövlət Proqramı” isə irsi qan xəstəliyindən əziyyət çəkənlərin həyat tərzinin yaxşılaşdırılmasına və ömürlərinin uzadılmasına xidmət edir. Proqram çərçivəsində xəstələr dərman preparatları ilə pulsuz təmin olunurlar.

Heydər Əliyev Fondu 2005-ci ildən ölkəmizdə bu xəstəliyin yayılmasının qarşısını almaq məqsədi ilə “Talassemiyasız həyat naminə” layihəsinə başlayıb. Bundan əlavə, Bakı şəhərində istifadəyə verilən Talassemiya Mərkəzi indi hemofiliyalı uşaqların və onların valideynlərinin böyük ümid yeridir. 12 otaqdan ibarət klinika, xəstələrə qanköçürmə əməliyyatı aparılan transfuziya zalı, laboratoriya və digər zəruri şöbələrə malik Mərkəz beynəlxalq standartlara tam cavab verir. Burada quraşdırılan ən müasir tibbi avdanlıq müalicənin yüksək səviyyədə aparılmasına şərait yaradır. Talassemiya Mərkəzində gün ərzində 30-40 xəstə qəbul edilir. Mərkəzin laboratoriyasında qan qrupunu avtomatik təyin edən müasir cihaz quraşdırılmışdır. Burada donorlardan götürülən qan dərhal müayinə olunur. Mərkəzdə regionda ilk dəfə olaraq sümük iliyinin köçürülməsi üçün əməliyyat otağı yaradılıb və bu prosesin tətbiqi istiqamətində geniş iş aparılır. Yaxın gələcəkdə Talassemiya Mərkəzində xəstəliyin radikal müalicəsinin tətbiqi nəzərdə tutulur, bu isə xəstələrin tam sağalması deməkdir.

Eyni zamanda, Səhiyyə Nazirliyi və digər dövlət qurumları tərəfindən vaxtaşırı təşkil edilən könüllü qanvermə aksiyalarından toplanan qan irsi qan xəstəliyindən əziyyət çəkənlərin müalicəsinə sərf olunur. Səhiyyə Nazirliyinin məlumatına görə, Azərbaycanda təhlükəsiz donor qanı ilə təminat məsələsi bu gün praktiki olaraq həll edilmişdir. Qan tədarükü 6,8 tondan hazırda 25,9 tonadək artmışdır.

Bir sözlə, Azərbaycanda talassemiya və hemofiliyalı xəstələr dövlət qayğısı ilə əhatə olunmuşlar. Problemə dövlət səviyyəsində həssas münasibət və xüsusi diqqət var. Bu sahə ilə bağlı ölkəmizdə həyata keçirilən tədbirlər əhalinin daha sağlam gələcəyinə hesablanıb.

Nazirlər Kabineti “2011-2015-ci illər üçün hemofiliya xəstəliyi üzrə Tədbirlər Proqramı”nı təsdiq edib. Səhiyyə Nazirliyi və digər aidiyyəti dövlət orqanlarına Tədbirlər Proqramını həyata keçirməyi təmin etmək tapşırılıb. Tədbirlər proqramının məqsədi hemofiliyalı xəstələrə göstərilən tibbi yardımın keyfiyyətinin artırılması, onların həyat şəraitinin yaxşılaşdırılması, xəstəlikdən əlillik və ölüm hallarının azaldılması, hemofiliyanın fəsadlarının diaqnostikasının, müalicəsinin və profilaktikasının təkmilləşdirilməsi, xəstələrdə qanaxmaların profilaktikası məqsədi ilə faktor preparatları ilə müalicənin təşkili və sairdir.

“Adətən xəstəlikdən kişilər əziyyət çəkirlər, qadınlar isə...”

Sözügedən tədbirlər proqramının hemofiliyalı xəstələr arasında necə qarşılandığı və bu xəstələrin son durumu ilə bağlı Hemofiliyalı Xəstələrin Respublika Assosiasiyasının prezidenti Gülnarə Hüseynova ilə söhbətləşdik: “Hemofiliya - qanın laxtalanma xüsusiyyətinin pozulması ilə xarakterizə olunan irsi xəstəlikdir. Xəstəlik zamanı oynaqlara, əzələlərə və daxili orqanlara öz-özünə, zədə və ya cərrahi müdaxilə nəticəsində qanaxmalar baş verir. Hətta xırda zədələr nəticəsində hemofiliyalı xəstələrin beyninə və ya digər həyati əhəmiyyətli orqanlarına qan axmasının ölümlə nəticələnməsi ehtimalı yüksəkdir. Hemofiliyanın ağır formasından əziyyət çəkən xəstələr oynaqlara (hemartroz) və əzələlərə (hematoma) tez-tez qan axması nəticəsində əlil halina düşürlər. Hemofiliya hemostazın plazma həlqəsinin pozulmasından irəli gələn hemorraqik diatezlərə (koaqulopatiya) aid edilir. Hemofiliya X xromosomunda bir genin dəyişilməsi nəticəsində yaranır və bu dəyişikliyin lokalizasiyası Hemofiliya A üçün Xq 28; Hemofiliya B üçün isə Xq 27.1- q 27.2 şəklində ifadə olunur.

Adətən xəstəlikdən kişilər əziyyət çəkirlər, qadınlar isə hemofiliyanın daşıyıcısı kimi çıxış edirlər və xəstəliyə tutulmurlar. Ancaq onlar xəstə oğlan uşaqları və ya daşıyıcı qız uşaqları dünyaya gətirə bilərlər.
Rast gəlmə sıxlığı - Hemofiliyanın cəmiyyətdə görülmə sıxlığı çoxdur. Hər 4 nəfərdən birində rast gəlinir. Kişilərdə görülmə sıxlığı qadınlara görə daha çoxdur. Qadınlarda görülməsi çox nadir bir vəziyyətdir. Hemofiliyalı xəstələrin 50-55 faizini məktəbəqədər, məktəbyaşlı uşaqlar və gənclər təşkil edir. Azərbaycan Səhiyyə Nazirliyinin Elmi-Praktiki Hemofiliya Mərkəzində (EPHM) 1281 hemofiliyalı xəstə rəsmi qeydiyyatdadır. Xəstələr müxtəlif yaş qruplarında olurlar. Onların arasında 6 aylıq uşaqdan 70 yaşlı ahıla qədər xəstə var”.

Səbəbləri və tipləri

Gülnarə Hüseynova hemofiliyanın tipləri və səbəblərindən də söz açdı: “Hemofiliyanın səbəbi, qanın laxtalanmasını təmin edən faktorların əskik olmasıdır və klinik olaraq üç növ Hemofiliya vardir: Hemofiliya A, Hemofiliya B və Hemofiliya C. Hemofiliya xəstəliyinin ağırlıq dərəcəsi isə faizlə (%) ölçülür. Belə ki, 1-2 % ağır, 5 %-ə qədər orta ağır, 10 %-ə qədər yüngül, 20 %-dən yuxarı gizlin hemofiliya sayılır. Qanda faktor 8 və faktor 9 adlı iki zülal olur. Hemofiliya vəziyyətində bunlar qanda əksikliyi olur.

Hemofiliya A və ya klassik hemofiliya genetik olaraq 8-ci laxtalanma faktoru (F 8) çatışmazlığı nəticəsində yaranan bir xəstəlikdir. Həmçinin Hemofiliya A X-lə bağlı resesiv keçən və ciddi qanaxmalara səbəb olan bir xəstəlikdir. Ancaq Hemofiliya xəstələrinin təxminən 30%-nin ailəsində hemofiliya yoxdur. Çünki xəstəlik genlərdə meydana gələn mutasiyalardan qaynaqlanar. Hemofiliyada problem qanaxmada deyil qanaxma müddətinin uzanmasında, yəni qanın daha gec laxtalanmasındadır.

Hemofiliya A-nın rast gəlmə sıxlığı Hemofiliya B-yə görə daha yüksəkdir. Faktor 8 zülalın miqdarının qanda normal konsentrasiyanın yarısından da aşağı düşməsi nəticəsində Hemifiliya A meydana çıxar. Bu zaman qanda zülalın miqdarı nə qədər azalarsa, xəstəlik bir o qədər ağır gedişli olar. Hemofiliya B isə laxtalanmanın 9-cu faktorunun (F 9) çatışmazlığı nəticəsində yaranır. Xəstəliyin klinik əlamətləri Hemofiliya A-dan seçilmir. Əlamət vermədən irəliləyə bildiyindən diaqnoz qandakı faktor səviyyələrinin təyin olunmasıyla aparılır. Hemofiliya C isə faktor 11 (F 11) çatışmazlığı səbəbi ilə yaranan patologiyadır.

Hemofiliyanın ifadə olunan şiddəti, qanda olan faktorların nə qədər əskik olduğuna bağlıdır və əsas klinik əlaməti qanamadır. Uşaqlıq çağında ortaya çıxan beyin qanaması hətta ölümə səbəb ola bilər. Uşaqlar xüsusən oyun çağında çox yaralandıqları zaman qanama oynaq içində də müşahidə oluna bilər və bu təkrarlanarsa, ciddi probemlərə gətirib çıxara bilər. Nəticədə oynaq hərəkətlərinin məhdudlaşmasına və hətta tamamilə itməsinə səbəb ola bilər. Ayrıca qanamalar qaraciyər, böyrək kimi daxili orqanlarda da ortaya çıxar. Yaş irəlilədikcə xəstəliyin fərqinə varan adam, daha diqqətli bir həyat sürməlidir. Beləcə uzun illər həyatını davam etdirə bilər. Lakin kiçik yaralarda, ya da çarpmalarda belə bədəndə bənövşəyiliklər görülə bilər. Xəstəliyin yaş irəlilədikcə necə müşahidə ediləcəyini təxmin etmək çətindir, çünki kiçik qanamalardan sonra belə, dayanmayan qan itkiləri meydana gələ bilər.

Hemofiliya diaqnozu həyatın hər dövründə təyin edilə bilər. Yeni doğulan uşaqda da met xəstəlik təsbit edilər. Lakin, hemofiliya xəstələrində, qanamanın nə vaxt görüləcəyi bilinmədiyindən, diaqnoz üçün həkimə müraciət etmə zamanı da gecikər. Həkimə getdiyinizdə, sizə ailədə belə bir hadisənin daha əvvəl olub-olmadığı soruşulacaq. Xəstəliyin keçişində, anadan gələn genlər əhəmiyyətli olduğundan, ananın qardaşlarında, ya da qardaşlarının uşaqlarında hemofiliya xəstəsi olub-olmadığı araşdırılar. Ayrıca edilən qan təhlilləriylə, qan laxtalanmasına baxılar. Qəti diaqnoz, met testlərdən sonra qoyular. Hemofiliya müalicəsi uzun sürür”.

Hemofiliya Mərkəzi....

Hemofiliyalı Xəstələrin Respublika Assosiasiyasının rəhbəri bildirdi ki, Respublika Klinik Xəstəxananın nəzdində yerləşən Hemofiliya Mərkəzində artıq reyestr xidməti fəaliyyətə başlayıb: “Hər bir hemofiliyalı xəstə mərkəzə daxil olarkən onun barəsində bütün məlumatlar - onun sağlamlıq durumu, nə qədər dərman istifadə edilməsi və digər məlumatlar elektron məlumat bankına daxil olur. Bunun nəticəsində də həmin xəstə haqqında məlumatlar birbaşa Səhiyyə Nazirliyinin elektron məlumat bazasında əks olunur. Gələcəkdə bu internet şəbəkənin Gəncə və Şirvana da bağlanılması nəzərdə tutulur ki, həmin ərazilərdə yaşayan xəstələr barədə də məlumat Səhiyyə Nazirliyində qeyd olunsun. Bu günə kimi 1400 nəfərdən çox hemofiliyalı xəstə haqqında məlumat reyestr bazasına daxil olub”.

(Ardı növbəti sayımzıda)

Ramid

Paylaş:
17/5/2018 [14:05]: Olimpiada qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar
6/6/2017 [00:50]: Bürclər - 6 İYUN
5/6/2017 [22:06]: İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
5/6/2017 [10:36]: İTV-də yeni təyinat
5/6/2017 [10:33]: Ağır vəziyyətdə olan azərbaycanlı nazir Türkiyəyə aparıldı
5/6/2017 [10:29]: Bakıda dəhşətli hadisə: Bardan evə gətirdiyi qadını...
5/6/2017 [10:20]: 26 yaşlı milyarderdən qeyri-adi Ramazan hədiyyəsi - VİDEO
5/6/2017 [10:17]: “Maşın”da növbəti insident
5/6/2017 [10:04]: Azərbaycan elminə ağır itki üz verib - FOTO
5/6/2017 [08:49]: İlanlar həyət və evlərə daraşıb - FOTO
5/6/2017 [08:37]: Saatlı və Qubada ev yanıb
5/6/2017 [08:33]: Putin: “ABŞ bütün dünyada siyasi proseslərə müdaxilə edir”
5/6/2017 [08:28]: Qonşu qadınlar arasında dava
5/6/2017 [08:21]: İki xalaoğlu bıçaqlandı
5/6/2017 [08:18]: Dörd ölkə Qətərlə diplomatik münasibətləri kəsdi
5/6/2017 [01:19]: Dərmandan daha təsirli olan gilas haqqında BİLMƏDİKLƏRİNİZ
5/6/2017 [00:07]: Bürclər - 5 İYUN
4/6/2017 [23:33]: Azərbaycanda qeyri-adi toy karvanı - VİDEO
4/6/2017 [23:10]: Məşhurların siması olduğu şirkət fırıldaqçı çıxarsa...
4/6/2017 [22:54]: Belə uşaqların 86%-ini valideynlər özü “yetim” edir
4/6/2017 [22:42]: Toyda dava düşdü - yaralananlar var
4/6/2017 [22:18]: Azərbaycanda ağır yol qəzası - 6 nəfər yaralandı
4/6/2017 [21:51]: Ağız, tər və sidik qoxuları bu xəstəliklərin XƏBƏRÇİSİDİR
4/6/2017 [21:47]: Qardaş bacısını internetdə satışa çıxardı -Londonda
4/6/2017 [21:41]: Ramazanın 10-cu gününün duası, imsak və iftar vaxtı
4/6/2017 [21:38]: 16 yaşlı qız intihara cəhd etdi
4/6/2017 [20:49]: Sürücülərin nəzərinə: bu yerlərdə parklanma ödənişli olacaq
4/6/2017 [20:14]: Araz Ağalarov: “Biz qənaət etməyi yaxşı bacarırıq”
4/6/2017 [19:53]: Səbəbsiz gülüş bu 4 XƏSTƏLİYİN simptomu ola bilər
4/6/2017 [19:37]: Məhəmməd peyğəmbərdən bəhs edən qalmaqallı film 2 gün sonra televiziyada göstəriləcək
4/6/2017 [19:32]: Bakıda qəribə olay: Xalası ilə xəstəxanaya gedən uşaq yoxa çıxdı
4/6/2017 [19:22]: Hökumət “Tanrıların qızılları”na göz dikdi: Trilyon dollarlıq xəzinə uğrunda MÜHARİBƏ
4/6/2017 [19:03]: Vahid Mustafayevin adı hallanan hadisəylə bağlı Rəsmi açıqlama
4/6/2017 [18:44]: Bakı aeroportunda kuryoz hadisə - Başqasının pasportuyla DSX-dən keçdi
4/6/2017 [18:32]: Göygöldə əcnəbi turistin başına iş gəldi
4/6/2017 [18:28]: Azərbaycanda DƏHŞƏT: Mühərrikin pəri sürücünün qarnını parçaladı
4/6/2017 [16:43]: Polis Vahid Mustafayevin motosiklet karvanını saxladı - FOTOLAR
4/6/2017 [16:11]: Londonun şərqində xüsusi əməliyyat keçirilir
4/6/2017 [15:18]: Natiq Əliyevin vəziyyəti ilə bağlı xəstəxanadan AÇIQLAMA
4/6/2017 [15:00]: Polisin otellərdə nikahsız vətəndaşlara qarşı reydləri barədə yazılara DİN-dən AÇIQLAMA
4/6/2017 [14:41]: “İntihar etməyə gedirəm” yazan uşağın meyiti tapıldı
4/6/2017 [14:35]: Azərbaycan prezidenti Böyük Britaniya baş nazirinə başsağlığı verib
4/6/2017 [14:02]: ABŞ PKK-nın Suriya qolu ilə Rakka əməliyyatına başlayıb
4/6/2017 [13:26]: Çempionlar Liqasının final oyunu zamanı İtaliyada 1000-dən çox insan xəsarət aldı - VİDEO
4/6/2017 [13:07]: Londonda terror aktları nəticəsində ölənlərin sayı artır - VİDEO
4/6/2017 [12:34]: Rusiyanın güllələnərək öldürülənlərin sayı 9 nəfərə çatıb
4/6/2017 [12:09]: İyunun 5-ə HAVA PROQNOZU
4/6/2017 [11:58]: Nazir xəstəxanaya yerləşdirildi
4/6/2017 [11:24]: Dolların iyunun 5-nə olan məzənnəsi
4/6/2017 [11:20]: Sərxoş sürücü ağır qəza törətdi: ÖLƏN VAR
4/6/2017 [10:11]: "Zidan ömrü boyu "Real"da qala bilər"
4/6/2017 [10:00]: London polisi terrorçu olduğu ehtimal edilən üç nəfəri məhv etdi
4/6/2017 [09:53]: Rusiyada 8 nəfər güllələnərək öldürüldü
4/6/2017 [09:48]: Cəbhə xəbərləri
4/6/2017 [09:40]: Tramp Londona yardım təklif etdi
4/6/2017 [09:29]: Manilada kazinoya silahlı basqın: 36 nəfər öldü - VİDEO
4/6/2017 [09:10]: Gürcüstan, Azərbaycan və Türkiyə birgə hərbi təlim
4/6/2017 [09:05]: Göygöl sakini körpüdən yıxıldı
4/6/2017 [09:02]: Magistraturaya qəbul imtahanının ikinci mərhələsi keçirilir
4/6/2017 [08:57]: Londonda terror aktları: 6 nəfər öldü, 30 nəfər yaralandı
4/6/2017 [00:43]: Qeyri-adi hadisə: Göyərçin Putinə "hərbi salam" verdi -VİDEO
4/6/2017 [00:23]: Putin: "NATO-da müttəfiq yoxdur, yalnız vassallar var"
4/6/2017 [00:08]: Bürclər - 4 İYUN
3/6/2017 [23:37]: Pulun yoldan çıxardığı milyarderlər
3/6/2017 [23:15]: İnanılmaz - Körpə qocalıq sindromu ilə doğuldu
3/6/2017 [22:24]: Bakıda onlarla sakin tülkülərin hücumuna məruz qalıb
3/6/2017 [22:15]: 19 yaşlı qızını bıçaqlayıb Azərbaycandan qaçmaq istədi
3/6/2017 [22:09]: Əfqanıstanda qəbiristanlıqda partlayış: 20 ölü
3/6/2017 [21:51]: Sankt-Peterburq sakini iyun ayında donub öldü
3/6/2017 [21:43]: ABŞ-da homoseksual ata "ana" olmağa hazırlaşır
BÜTÜN ARXIV BIR SIRADA

Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi


www.bizimyol.info
saytı "Bizim Yol" qəzetinin
internet ünvanıdır
Təsisçi və baş redaktor:
Bahəddin Həziyev
Veb-redaktor:
Müşfiq Hüseynov
Ünvan: AZ1100, Bakı şəh.,
Mirəli Seyidov küçəsi, 51,
"Arqus" binası
Tel: (+99455) 911 85 15
e-mail: [email protected]