Qazaxıstan Prezidenti Qasım-Comərt Tokayev “Qazaxıstan Respublikası Prezidenti haqqında” konstitusiya qanununu imzalayıb. Bu qanun ölkədə yeni institutun – vitse-prezidentin – yaradılmasını nəzərdə tutur.

Bizimyol.info xəbər verir ki, bu barədə prezidentin mətbuat xidməti məlumat verib.

“Qanun prezidentin hüquqi statusunu, səlahiyyətlərini və fəaliyyətinin təminat qaydasını, həmçinin Qazaxıstan Respublikası vitse-prezidentinin hüquqi statusunu müəyyən edir. Qanunun əsas yeniliyi vitse-prezident institutunun yaradılmasıdır. Dövlət başçısının tapşırığı ilə vitse-prezident dövlət orqanları ilə qarşılıqlı əlaqədə prezidentin maraqlarını təmsil edir və prezident tərəfindən müəyyən edilən funksiyaları yerinə yetirir”, – deyə məlumatda bildirilir.

Qanun 15 mart tarixində qəbul edilmiş yeni konstitusiyanın həyata keçirilməsi məqsədilə hazırlanıb. Qanuna əsasən, vitse-prezidenti Qazaxıstan Prezidenti Kurultay (təkpalatlı parlament) razılığı ilə təyin edəcək. Vitse-prezidentin fəaliyyətinə dövlət başçısının administrasiyası təminat verəcək.

Qazaxıstan vitse-prezidenti vətəndaşlıqla Qazaxıstan vətəndaşı olmalı, 40 yaşdan yuxarı olmalı, dövlət dilini sərbəst bilməli, son 15 il ərzində ölkədə yaşamış olmalı və ali təhsilə malik olmalıdır. Vitse-prezident prezidentin tapşırığı ilə parlament, hökumət və digər dövlət orqanları qarşısında onun maraqlarını təmsil edir və prezident tərəfindən müəyyən edilmiş digər səlahiyyətləri həyata keçirir.

Bundan əlavə, vitse-prezident siyasi partiyanın üzvü ola bilməz və sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul ola bilməz. Prezidentin səlahiyyətlərinin vaxtından əvvəl başa çatması halında vitse-prezident dövlət başçısının vəzifələrini icra edir, sonra isə seçkilər elan olunur. Vitse-prezident cinayət törətməsi, başqa ölkənin vətəndaşlığı və ya yaşayış icazəsi alması, məhdudiyyətli şəxs elan olunması, ölümü və digər səbəblər üzündən vəzifəsindən azad edilə bilər. Həmçinin, vitse-prezident könüllü şəkildə istefa verə bilər. Son qərar isə prezidentin səlahiyyətindədir.

Qanunda 2022-ci ildə qəbul edilmiş və superprezident idarəetmə formasından uzaqlaşmanı nəzərdə tutan konseptual müddəalar da qorunub saxlanılıb. Bunlar prezidentlik müddətinin yeddi il ilə məhdudlaşdırılması, dövlət başçısının partiyadankənar olması və prezidentin yaxın qohumlarının dövlət strukturlarında rəhbər vəzifələr tutmasının məhdudlaşdırılmasıdır.

Bizimyol.info