Qarabağ Gündəm Cəmiyyət Hadisə Siyasət Dünya Sağlamlıq Sosial-İqtisadi
“Ümumdünya Nadir Xəstəliklər Günü” ilin ən nadir günündə qeyd olunur - Su allergiyası, erkən qocalma...
“Ümumdünya Nadir Xəstəliklər Günü” ilin ən nadir günündə qeyd olunur - Su allergiyası, erkən qocalma...

Dünya əhalisinin yalnız 5 faizini əhatə edən nadir xəstəliklər haqqında maarifləndirmə məqsədi daşıyan "Ümumdünya Nadir Xəstəliklər Günü" bu gün qeyd olunur. 2008-ci ildə Avropa Nadir Xəstəliklər Təşkilatı (EURORDIS) hər il fevral ayının son gününü “Ümumdünya Nadir Xəstəliklər Günü” kimi qeyd etmək qərarına gəlib. Bu xüsusi gün, fevralın 4 ildən bir 29 gün olduğu bu il nadir bir tarixə təsadüf edib.

Bizimyol.info "trthaber"ə istinadən xəbər verir ki, EURORDIS məlumatlarına görə, nadir xəstəliklərin 70 faizi uşaqlarda müşahidə olunur.

Dünya əhalisinin yalnız 5 faizini əhatə edən nadir xəstəliklərin diaqnozu çətin olduğundan və diaqnoz müddəti təxminən 5-7 il çəkdiyindən bir çox xəstələr müalicədən məhrum qalır. Qeyd olunur ki, bu xəstəliklərin nadir olması səbəbindən mövzu ilə bağlı kifayət qədər araşdırma aparılmır. Nadir xəstəliklərin 72 faizi genetik yolla ötürülürsə, qalanları ətraf mühit, infeksiya və ya allergiya səbəbindən baş verə bilər.

Nadir xəstəliklə doğulan uşaqların 30 faizi 5 yaşına çatmadan dünyasını dəyişir. Bu günə qədər ən çox nadir xəstəlik hallarının qeydə alındığı ölkələr arasında təxminən 30 milyon xəstə ilə ABŞ birinci yerdədir. Bu ölkədən sonrakı yeri 20 milyon nəfərlə Çin tutur. Avropada 36 milyon insan nadir xəstəliklərlə mübarizə aparır.

Nadir xəstəliklər hansılardır?

Türkiyə və Avropa Birliyinin (AB) istifadə etdiyi tərifə görə, bir xəstəlik və ya xəstəliyin "nadir" olaraq təsnif edilməsi üçün 10 min adamdan ən çoxu 5 nəfərə təsir etməlidir, lakin bu meyar ölkədən asılı olaraq dəyişə bilər.

Məsələn, ABŞ-da nadir bir xəstəlik olaraq təyin olunmaq üçün ən çox 200 min insanda bir xəstəlik görülməli olduğu halda, Yaponiyada ən çox 50 min, Avstraliyada isə 5 min adamda bir xəstəliyin görülməsi üçün kriteriyalar əsas götürülür. Dünyada 300 milyondan çox insanı əhatə edən nadir xəstəliklərin əksəriyyəti xroniki, proqressivləşən və həyat üçün təhlükəli olsa da, bu xəstəliklərin yalnız 5 faizinin müalicəsi var.

Dünyada rast gəlinən bəzi nadir xəstəliklər

"X" cinsi xromosom çatışmazlığından qaynaqlanan "Turner" sindromu dünyada rast gəlinən nadir xəstəliklərdən biridir. Semptomlar insandan insana dəyişə bilsə də, ümumi simptomlar qısa boy və yumurtalıqların natamam inkişafıdır.

Ürək və böyrək anomaliyaları, eləcə də göz və qulaq problemləri kimi müxtəlif əlavə simptomlara səbəb ola bilən "Turner" sindromlu insanların çoxu uşaq sahibi ola bilməz. Sindrom doğuşdan əvvəl və ya uşaqlıqda diaqnoz edilə bilsə də, bəzi hallarda hətta yetkinliyə qədər aşkarlanmaya bilər.

"Epidermolizis Bullosa"

Xalq arasında "kəpənək xəstəliyi" kimi tanınan "Epidermolizis Bullosa" (EB) digər nadir xəstəlikdir. Bədənə vurulan zərbə nəticəsində dərinin müxtəlif nahiyələrində su ilə dolu qabarcıqların əmələ gəlməsi ilə özünü göstərən bu xəstəliyin gündəlik yara baxımı kimi simptomları aradan qaldıran tədbirlərdən başqa heç bir müalicəsi yoxdur.

Bu blisterlər dərinin hər hansı bir yerində, ağız boşluğunda və ya daha ağır hallarda, gözün xarici səthində, eləcə də tənəffüs yollarında baş verə bilər.

"Su allergiyası"

Su allergiyası olaraq da bilinən "Aquagenic ürtiker" su ilə təmasda olduqda dərinin allergik reaksiya göstərməsinə səbəb olur. Adətən qadınlarda müşahidə olunan, qabarcıq və səpgilərlə özünü göstərən bu xəstəliyin əlamətləri çox vaxt yeniyetməlik dövründə özünü göstərir.

"Erkən qocalma sindromu"

Genetik bir xəstəlik olan və ictimaiyyət arasında "erkən qocalma sindromu" olaraq da bilinən "Hutçinson-Gilford Progeriya Sindromu (HGPS)" dünyada 4 milyon insandan yalnız 1-də görülür.

Bu sindromda xəstələr doğuş zamanı normal görünürlər, lakin onların böyüməsi həyatlarının ilk illərində sürətlə yavaşlayır və gənc yaşda qoca görünüşünə malik olurlar.

Qadir, Bizimyol.info

Son xəbərlər
Bütün xəbərlər »