Qarabağ Gündəm Cəmiyyət Hadisə Siyasət Dünya Sağlamlıq Sosial-İqtisadi
Prof. Dr. Naci Görür: "Türkiyənin hər bir şəhəri müxtəlif miqyasda zəlzələ təhlükəsi altındadır"
Prof. Dr. Naci Görür: "Türkiyənin hər bir şəhəri müxtəlif miqyasda zəlzələ təhlükəsi altındadır"

“Türkiyənin zəlzələ reallığı” ilə fevralın 6-da bir daha tanış olduq. Fevralın 6-dan düz 23 gün əvvəl, 13 yanvar 2023-cü ildə Prof. Dr. Naci Görür "Malatyanın Erkenek və Çelikhan, Kahramanmaraşın Türkoğlu rayonlarında yaşayanlar zəlzələyə hazır olmalıdır" demişdi.

Bizimyol.info Türkiyə mətbuatına istinadla xəbər verir ki, Geologiya Mühəndisləri Palatasının hesabatına görə, 18 vilayət və bir çox rayonlar fay xətləri üzərindədir. Professor Naci Görürün sözlərinə görə, ən azı 25 şəhər canlı qırılmalar üzərində qurulub. Professorun fikrincə, nə sakinlərin, nə də yerli hökumətlərin bundan xəbəri yoxdur.

“Həqiqətən qorxulu olan da budur. Vaxtı çatdıqda, qırılmalar baş verir, zəlzələlər yaranır. Zəlzələnin gücü qırılmanın ölçüsü və uzunluğundan asılı olaraq dəyişir. Haqqında danışdıqlarım 7 və ondan yuxarı zəlzələlər olacaq nöqtələrdir. Bu 25 vilayətin yaşayacağı zəlzələlərin böyüklüyü bu yaxınlıqdadır. Təhlükə böyükdür. Hamı qorxur, amma heç kim tədbir görməyi düşünmür. Fəlakət başlamazdan əvvəl nə etməliyəm? Zamandan asılı olmayaraq, bu ölkənin hər bir şəhəri müxtəlif miqyasda zəlzələ təhlükəsi altındadır. Ölkəni təcili olaraq zəlzələyə davamlı etmək lazımdır”-deyə Naci Görür qeyd edib.

Professor 6 fevral zəlzələsindən də danışıb. O, qeyd edib ki, fevralın 6-da zəlzələlər Şərqi Anadolu Fayında baş verib. Türkiyə sərhədləri daxilində 600 km uzunluğunda olan bu fay Bingöl Karlıovadan başlayır, Maraşdan keçərək Antakyadan Suriyaya qədər davam edir. Şimal hissəsi Şərqi Anadolu, cənub hissəsi isə Ölüdəniz yarması adlanır. Bu fay xəttinin xüsusiyyəti odur ki, plitə sərhəddini təyin edir. Şərqi Anadolu qırağı Anadolu, Ərəbistan və Afrika plitələrinin sərhədini təşkil edir. Zəlzələnin əmələ gəlməsi mexanizmi bu plitə sərhədlərində baş verir. Hər plitənin sərhədi zəlzələ yaradan zonadır. Cənub-şərqdəki zəlzələ Qərbi Anadoluda lövhə daxilində baş verən zəlzələ kimi deyil. Plitə sərhədində olduğu üçün daha dağıdıcı və güclüdür. Cənub-şərqdəki zəlzələdən sonra Anadolu plitəsi cənub-qərbə doğru təxminən 10 metr sürüşdü. Ərəb lövhəsi Şərqi Anadolu və Avrasiyaya doğru atıldı. Böyük gərginlik yaratdı. Şərqi Anadolu ətrafında zəlzələlər başladı.

Professorun fikrincə, bu, balans bərpa olunana qədər bir müddət davam edəcək.

“Şimali Anadolu Fay (KAF) dövrilik göstərir. Adətən zəlzələləri şərqdən qərbə aparır. Bu dövr eramızdan əvvəl də müəyyən edilmişdir. Döngünün ən yaxşı nümunəsi 1939-cu ildə Ərzincanla başlayan 1942 Niksar-Erbaa, 1943 Tosya-Ladik, 1944 Bolu-Gerede, 1957 Mudurnu, 1967 Adapazarı, 1999 Gölcükdür. İndi Marmaranı gözləyirik. KAF harada zəlzələ yaratsa, həmin bölgənin qərbi növbəti zəlzələ üçün risk altındadır. 1999-cu il zəlzələsinin olacağı hələ 1970-ci illərdə deyilməyə başladı. Necə ki, 1999-cu ildən 6 fevral deməyə başladıq. İndi eyni şey İstanbula da aiddir. Bitlis-Zaqros qurşağında təhlükə var. Hakkariyə qədər olan əraziyə diqqət yetirmək lazımdır. Şərqi Anadolu ilə Ərəbistan platformasının sərhədi olan Adıyaman-Hakkari dayaq zolağındadır. Şərqi Anadoluda böyük zəlzələlər baş verdikdə, onlar böyük enerjini bitişik sıxma kəmərinə köçürmüş ola bilər. Yanında böyük zəlzələ olarsa, digər qırılmalarda zəlzələlərin yaranması prosesi qısala bilər”-deyə Naci Görür vurğulayıb.

İlahin, Bizimyol.info

Son xəbərlər
Bütün xəbərlər »