Qarabağ Gündəm Cəmiyyət Hadisə Siyasət Dünya Sağlamlıq Sosial-İqtisadi
Sadə əsgərlər öldülər ki, Əfqanıstanda bir qrup siyasətçi varlansın
Sadə əsgərlər öldülər ki, Əfqanıstanda bir qrup siyasətçi varlansın

Bu məqaləni polşalı diplomat Anjey Kraevski yazıb.Toxunduğu məqam Əfqanıstan olsa da əsas diqqəti ABŞ və Qərbin ölkələrə “ demokratiya aparmaq” nağılına yönəldib. Bizimyol.info məqaləni qısa mətnlə təqdim edir:

Amerikalıların və NATO müttəfiqlərinin Əfqanıstanı tərk etməsi sayəsində bir şey aydın oldu: Qərbin insanlara təklif etdiyi nemətlərə görə, Qərb xaricində heç kim mübarizə aparmaq istəmir.

Əfqanıstan barədə verilən bütün bu şərhləri bir yığın yalan adlandırmaq ən düzgün olardı. ABŞ və NATO -nun məğlubiyyətini çox sadə bir şəkildə izah etmək olar: heç bir əfqan bu iyirmi ildə ən böyük Qərb dövləti və müttəfiqlərinin təklif etdiyi şey üçün ölmək istəmirdi. Üstəlik, Əfqanların çoxu bu Qərb yenilikləri uğrunda mübarizə aparmaq belə istəmirdi, bu səbəbdən də bu kağız ev bu qədər çökdü. Tikintisi iyirmi il çəkdi, ancaq bir ayda çökdü.

Taliban qruplaşmalarının təxminən 75 min döyüşçüsü var. Praktiki olaraq topları, raketləri, tankları yox idi. Qərb, Əfqanıstan hökumət ordusuna 350 min əsgər üçün təyyarə də daxil olmaqla müasir silahlar verdi. Əgər onlar və zabitləri döyüş ruhu nümayiş etdirsəydilər, Qərbdən gətirilən yeni bir həyat tərzi üçün mübarizə aparmaq istəsəydilər, heç bir halda NATO -nun köməyinə ehtiyac olmadan Talibana qalib gələ bilərdilər.

Qərb Əfqanıstanda ilk növbədə, ciblərini dollarla doldurmaq üçün lider mövqeləri tutan siyasətçilərdən ibarət bir kasta yaratmağı bacardı. Ətraflarında, böyük şəhərlərdə, inzibati funksiyaları yerinə yetirən, NATO qüvvələrində işləyən, işlə məşğul olan və müəyyən dərəcədə həyat tərzini Qərbə bənzədən bir qrup insan meydana gəldi. Yeni nizamdan bəhrələndilər, amma bu, onların uğrunda mübarizəyə hazır olduqları demək deyildi. Hər şeydən əvvəl Amerika ordusu polyaklar da daxil olmaqla müttəfiqləri ilə birlikdə vuruşdu.

Əslində, sadə əsgərlər öldülər ki, bir qrup siyasətçi varlansın və rahat yaşasın. Əfqanlar kütləvi şəkildə könüllü olaraq orduya könüllü xidmət etmək istəmədilər, əksinə, bu yaxınlarda açıqlanan məlumatlarda göstərildiyi kimi, hər il əfqanların 30 faizi cəza almağaı göz önünə qoyaraq qaçırdılar, təki Taliblərlə vuruşmasınlar.

Gənc diplomat Metyu Hoh 2007 -ci ildə Dövlət Departamentinə işə girməzdən əvvəl iki il İraqda , daha sonra diplomat kimi Əfqanıstanda xidmət etdi. O Əfqanıstanda gerçəkliyin mediadan öyrəndiklərindən və Vaşinqtona göndərilən rəsmi xəbərlərdən çox fərqli olduğunu çox tez fərq etdi. Hoh dəfələrlə Ağ Evə, televiziyada və mətbuatda dəfələrlə həqiqəti deməyə çalışdı, lakin ona məhəl qoymadılar. O istefa verdi.

Metyu Hoh, 12 il əvvəl NATO qüvvələrinin Əfqanıstanda olmasının heç bir mənası olmadığını düşünürdü. Əslində bu iki məqsədə xidmət edirdi: Qərb ordusunun böyük şəhərlər üzərində yerləşdirdiyi "qoruyucu çətir" altında meydana gələn təbəqəni qorumaq və Qərb ölkələrinin sakinlərinin əhvalını yüksəltmək. Kabildəki qadınların yenidən təhsil almaq və peşəkar karyerist olmaq imkanını əldə etmələri, həmçinin Taliban dövründə olduğu kimi üzlərini gizlətməmələri. Qərb demokratiyası və bunun vasitəsilə təmin edilən insan hüquqları haqqında biliklərin yayılması haqqında hekayələrlə dolmuşdu. Bu sosial təcrübənin kiçik bir yan təsiri, 100.000 sivilin ölümü oldu. BMT -nin məlumatına görə, 2009-2019 -cu illər arasında Əfqanıstanda gedən döyüşlər nəticəsində ölənlərin sayı budur.

Əgər NATO qüvvələri 12 il əvvəl geri çəkilsəydi, Taliban on il ərzində sivil əhaliyə belə ziyan vurmazdı.NATO qüvvələrinin ekzotik bir ölkədə qalmalarını onlar üçün uzatmağın mənası yox idi. Nəticədə, Qərbin himayəsi altında yaradılan bir qrup "mədəni" Əfqanıstan hər halda Kabul hava limanında bir kabus yaşayır. Qərbin dünyanın qalan hissəsinə təklif etdiyi yeganə cəlbedici şey sərvətdir. Ancaq bugünkü dünyada zənginlik adaları yoxsulluq okeanı ilə əhatə olunmuşdur və buna görə də Qərb sərvəti bölüşə bilər - ancaq çox məhdud sayda insanlarla. Onunla bölüşdüyü şəxslər, öz növbəsində, imtiyazlarından istifadə etmək istəyirlər və onları müdafiə etmək üçün ölmürlər. Buna görə də, amerikalıların və onların müttəfiqlərinin Əfqanıstanı tərk etməsi yaxşı oldu. Bu bizi, Qərb dünyasının uydurduğu nağıllardan oynamağa, həqiqətlə üzləşməyə məcbur etdi. Bir çəllək soyuq su ayılmaq üçün yetərli olmaya bilər, tezliklə bizi Əfqanıstan taleyi yaşayacaq yeni ölkələr barədə xəbərlər gözləyir.

Hazırladı: İlhamə, Bizimyol.info

Paylaş »
››› Daha bir Türksoylu dövlətdə ruslarla bağlı qalmaqal
››› Kosobokovun geri çağırılmaq səbəbi aydın oldu
››› Universitetdə 4 nəfəri öldürənin müalicəsinə hər gün 2 milyon xərclənir
››› Nazirlikdən xəbərdarlıq: Güclü leysan olacaq, dolu düşəcək
››› Ən bahalı iPhone-ların qüsurları aşkarlanıb
››› Şəhidin qardaşı bayrağı dəyişərkən hündürlükdən yıxılaraq ölüb
››› Çin ABŞ-ı atom bombasıyla hədələyir
Son xəbərlər
Bütün xəbərlər »