Sumqayıtda məktəblərin stadionu satılıb - VİDEO
İrkutsk-Bakı aviareysi açılır
Qadını və azyaşlını soyan quldurlar tutuldu - VİDEO
Suriya hakimiyyəti: İŞİD-in "hərbi naziri" məhv edilib

Hansı yağlar zərərlidir?

Hansı yağlar zərərlidir?
Bölmə :
Araşdırma
Yayım tarixi :
13/5/2017 [13:39]
Baxılıb :
833 dəfə

XX-ci əsrin ortalarında dünyada xolesterinlə mübarizəyə başlandı. Kərə yağı, yağlı xama, qaymaq kimi məhsullar birdən-birə "ziyanlı" hesab edildi. Kərə yağı hər yerdə bitki yağları və marqarinlə əvəz olunmağa başlandı: “Heyvan mənşəli yağlar yeməyin, xolesterolu yüksəldir. Yüksək xolesterol da damarları tıxayır. Onun yerinə bitki yağlarından istifadə edin, çünki onların tərkibində xolesterol yoxdur”. Ancaq bu günlərdə açıqlanan yeni bir araşdırmanın nəticəsi bu deyilənləri alt-üst etdi. 
 
Britaniyalı ekspertlər yeməklərin hazırlanmasında istifadə edilən bitki yağlarının ziyanlarını araşdırıb. Nəticələr isə faciəvidir. Demə, xolesterolu azaltdığı deyilən bitki yağları əksinə, piylənmə yaradır, ürək probleminə, ikinci dərəcəli şəkər və xərçəng xəstəliyinə səbəb olur. Araşdırma göstərib ki, günəbaxan, qarğıdalı və digər bitki yağlarını 20 dəqiqədən çox qızardanda tərkibindəki zəhərli aldehidlər də 20 dəfə artır. Bu isə yüksək dərəcəli xərçəng riskinin olduğuna işarədir.
 
Odur ki, ekspertlər yemək bişirərkən duru yağ yox, kərə, ya da nehrə yağından istifadə etməyi məsləhət görür. Çünki süd mənşəli məhsullar bizi ürək xəstəliklərindən, ikinci dərəcəli şəkər xəstəliyindən qoruyur.
 
Bəs bu deyilənlərdən hansına inanaq? Özümüzün, ailə üzvlərimizin sağlamlığını qorumaq üçün yemək bişirərkən hansı yağdan istifadə edək? Ailem.az bu mövzunu araşdırmağa çalışıb.
 
Doymuş və doymamış yağlar
 
Yağlar doymuş və doymamış olmaqla iki qrupa ayrılır. Doymuş yağlar kimyəvi tərkibində hidrogen atomu daşıyır. Bu yağ turşuları qandakı xolesterol miqdarını artırır ki, bu da ürək xəstəliklərində önəmli risk faktorudur. Heyvan mənşəli yağlar doymuş yağ turşularının bir növüdür. Zeytun yağı, soya yağı isə doymamış yağlar qrupuna aiddir və ürək, qan-damar sağlamlığı üçün faydalıdır.
 
Bitki mənşəli yağlar niyə təhlükəlidir?
 
Bir başqa araşdırmanın nəticələrinə görə, qarğıdalı və günəbaxan yağları Omega-6 tərkiblidir və istiliyə davamlı deyildir. İsidildikdə sağlamlığa zərərli “trans” yağa dönüşürlər. “Trans” yağlar da təbii keyfiyyətləri pozulmuş bitki yağlarıdır. Qızartma yemək bişirərkən istifadə etdiyimiz günəbaxan və qarğıdalı yağı çox istiliyə məruz qaldıqda tərkibindəki Omega-6 təhlükəli maddəyə dönüşür, Omega-3 yağının bütün faydalarını yox edir. Tərkibi pozulan bütün yağlar başda xərçəng və ürək-damar xəstəlikləri olmaqla bir çox xroniki xəstəliyə səbəb olur.
Kərə yağı, orqanik zeytun yağı isə “trans” formasında olmayan təbii sağlam yağlar sayılır. İstifadəsində heç bir problem yoxdur.
 
Bəs doğurdanmı bitki yağları ziyandır?
 
Bu sualla yerli mütəxəssislərimizə də müraciət etdik.
 
Ailem.az-a danışan Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov zənn edir ki, araşdırma əslində yağ istehsalçıları arasında gedən rəqabətin bir istiqamətdir: “Bir-biri ilə rəqabət aparan istehsalçılar qarşı tərəfin məhsulunun ziyanlı olduğunu uyduraraq satışına xələl gətirmək istəyir”.
 
E.Hüseynov bildirib ki, ümumiyyətlə, insanlar qida rasionunda yağdan balanslaşdırılmış şəkildə istifadə etməlidir: “Həm kərə, həm də bitki yağlarından istifadə etmək lazımdır. Hər ikisinin də keyfiyyəti və zərərləri ola bilər. Bir şərtlə ki, bitki yağlarının və kərə yağının düzgün saxlanma və istifadə qaydalarına əməl etsinlər. Bu qaydalara düzgün əməl edilsə, ziyanı olmaz. Elə yağlar olur ki, onlar ancaq soyuq qidalar üçün istifadə edilir, yəni salatlar üçün. Bu yağları qızartma yeməklərdə istifadə etmək olmaz”.
 
Birlik sədri qeyd edib ki, həqiqətən də bitki yağlarının həddən artıq temperaturda isidilməsi onların kanserogen riskini artırır: “Yağ çox isidildiyində tərkibindəki zəhərli elementlərin miqdarı artır və bu da xərçəng riskini artırır. Ən faydalısı zeytun yağıdır. Yerli zeytun yağı almağa üstünlük versələr, daha yaxşı olar”.
 
“Bitki yağlarını yüksək temperaturda isidəndə faydası itir”
 
Tibb elmləri doktoru, professor Adil Qeybulla Ailem.az-a bildirib ki, kərə yağı olan yerdə bitki yağlarının keyfiyyəti üstün ola bilməz: “İnsanlar hərəkətsiz həyat yaşadıqları üçün az xolesterollu qidalansınlar deyə vaxtilə kərə yağı yerinə bitki yağları məsləhət görülüb. Kərə yağı çox xolesterolludur. Ancaq kərə yağı o halda zərərli ola bilər ki, insan fiziki cəhətdən aktiv olmasın. Vaxtilə dədə-babalarımız da kərə yağından bol istifadə ediblər, amma o vaxt ürək-damar xəstəliklərinin yaşı bu qədər cavanlaşmamışdı. Çünki o vaxt insanlar həddən ziyadə yağlı ətdən yesələr də, fiziki iş də görüblər. O vaxt nəqliyyat, avtomatlaşmış sistem yox idi, insanlar bir işi görmək üçün çox hərəkətdə olurdular. Bu da xolesterollu yağların yanmasına kömək edirdi. İndi isə hamı axşam doyunca yedikdən sonra evdə uzanıb dincəlir. Bütün bunlar ürək-damar sistemi xəstəliklərinin yaşının cavanlaşmasına və xeyli insanların əmək qabiliyyətini itirməsinə gətirib çıxarır. İnsanlar formadan düşürlər. 40 yaşında ürək əməliyyatı keçirənlərin böyük əksəriyyəti uzun müddət kabab yeyən şəxslərdir. Xolesterollu qidaların həddən ziyadə qəbulu damarların tıxanmasına səbəb olur. Kərə yağı da xolesterolludur, lakin hərəkətdə olan insan üçün ziyanı yoxdur”.
 
Həkim qeyd edib ki, yağları uzun müddət qaynatmaq, yüksək temperaturda isitmək olmaz: “Yağ bir dəfə istifadə olunubsa, uzun müddət qaynadılıbsa, tərkibində natamam yanmış maddələr əmələ gəlir. Bu oksidləşdirici maddələr də kanserogen təhlükə daşıyır və tədricən xərçəngə gətirib çıxarır. Ona görə fast foodlar mədə-bağırsaq pozuntularına, çox piylənməyə, onkoloji xəstəliklərə, şəkər xəstəliyinə səbəb olur. Yağın təkrar istifadəsi düzgün deyil. Kərə yağını dağ edirlər. Bu üsul əslində kərə yağının saxlanma müddətini uzatmaq üçündür. Əgər yağı dağ edərkən tərkibindəki maye düzgün şəraitdə çıxarılırsa, onda yağı uzun müddət otaq temperaturunda da saxlamaq olar. Tərkibində su olan kərə yağı ancaq soyuducuda saxlanmalıdır. Bitki yağlarını yüksək temperaturda isidəndə faydası itir. Fast food restoranlarında kartof frilərini hazırlamaq üçün yağı saatlarla qaynadırlar və bir yağdan dəfələrlə istifadə edirlər. Fast foodla qidalanan isə əsasən uşaq və gənclərdir. Onları bu qidalardan çəkindirmək lazımdır”.
 
“Bu gün istifadə olunan bitki yağlarının əksəriyyəti genetik modifikasiya olunub ki, satış üçün çatdırılsın. Onların nə dərəcədə orqanik olması, digər keyfiyyət xüsusiyyətlərinin də yüksək olması sual altındadır. Ona görə təmiz kərə yağından istifadə etmək ən düzgün həyat tərzi sayılır. Amma yeyib yatmamaq şərtilə. Maddələr mübadiləsinin düzgün inkişafı üçün fiziki aktivlik lazımdır. Faydalılıq baxımdan kərə yağı daha üstün hesab olunur. Kütləvi idmana meyillənmək və sağlam həyat fəlsəfəsi qurmaq birinci amildir”, - deyə A.Qeybulla əlavə edib.

Paylaş:
24/5/2017 [15:11]: Sumqayıtda məktəblərin stadionu satılıb - VİDEO
24/5/2017 [15:08]: İrkutsk-Bakı aviareysi açılır
24/5/2017 [14:56]: Qadını və azyaşlını soyan quldurlar tutuldu - VİDEO
24/5/2017 [14:50]: Suriya hakimiyyəti: İŞİD-in "hərbi naziri" məhv edilib
24/5/2017 [14:49]: Tramp administrasiyası Azərbaycana maliyyə yardımı 90 faiz azaldır
24/5/2017 [14:34]: “Bakı Metropoliteni”nin ötən il üzrə borcları açıqlandı
24/5/2017 [14:29]: Azərbaycanda it və pişik alveri - 3200 manata sifariş
24/5/2017 [14:23]: Eynicinsli nikahları qanuniləşdirən ilk Asiya ölkəsi oldu
24/5/2017 [14:15]: Xanımlar, ehtiyatlı olun! Bu geyimlər xəstəlik mənbəyidir
24/5/2017 [14:08]: “Birinci sinfə elektron sənəd qəbulu bütün subyektiv amilləri aradan qaldırır” - MÜSAHİBƏ
24/5/2017 [14:01]: Müğənni Abbasın toyundan VİDEO
24/5/2017 [13:58]: Azərbaycanda məhbus özünü asdı
24/5/2017 [13:43]: Quran kursları ilə bağlı RƏSMİ XƏBƏRDARLIQ
24/5/2017 [13:16]: “Azərbaycanın dövlət-din münasibətləri modelini çökdürməyə çalışanlar var”
24/5/2017 [13:04]: İstefada olan generaldan Xocalı aeroportu ilə bağlı ermənilərə XƏBƏRDARLIQ
24/5/2017 [12:55]: 79 yaşlı kişi özünü asdı
24/5/2017 [12:47]: Bakıda qanlı dava: ölən var
24/5/2017 [12:42]: Əli Abbasova yeni vəzifə verildi
24/5/2017 [12:39]: Bakıda səfirliyin maşını qəzaya düşdü
24/5/2017 [12:30]: 250 manatlıq сərimələmək üçün tələ - DİQQƏT (VİDEO)
24/5/2017 [12:24]: Qadınları Türkiyədə satan Səkinə məhkəmə qarşısında
24/5/2017 [12:23]: “Ramazanda iftardan əvvəl məclislərdə iştirak edən imam və axundlar işdən çıxarılacaq”
24/5/2017 [12:13]: “Dindarlar özbaşına bəyanat verməsinlər”
24/5/2017 [12:12]: Sabaha olan HAVA PROQNOZU
24/5/2017 [12:07]: Zəngə "alo" cavabı verməyən 12 ölkə - FOTOLAR
24/5/2017 [11:51]: Ramazan ayının başlama tarixi açıqlandı - FƏTVA
24/5/2017 [11:50]: QMİ-dən Ramazan təqvimindən istifadə ilə bağlı dindarlara xəbərdarlıq
24/5/2017 [11:48]: Avropa Liqasının finalını yayımlayacaq kanallar - SİYAHI
24/5/2017 [11:41]: Bakının mərkəzində dəhşət - Özünü bankın qaşısında yandırdı
24/5/2017 [11:37]: Sürücülərin nəzərinə
24/5/2017 [11:32]: İnstagramdan daha bir yenilik
24/5/2017 [11:27]: Apreldə Azərbaycana gələn turist sayı AÇIQLANDI
24/5/2017 [11:20]: DİN-də kadr dəyişikliyi
24/5/2017 [11:17]: Kəbirə Məmmədovanın bacısının evində yanğın: bir nəfər öldü
24/5/2017 [11:17]: Türkiyədə 15 yaşlı qız telefona görə ata qatili oldu
24/5/2017 [11:11]: Tramp bu dəfə Romada pərt oldu - VİDEO
24/5/2017 [11:08]: ““Barselona” “Real”ı udmaq üçün bizə rüşvət verdi”
24/5/2017 [11:06]: Tramp: "Kim Çen In nüvə silahı olan dəlidir"
24/5/2017 [11:04]: Ana 8 yaşlı qızının ölümündən xəbərsizdir - Mançester faciəsi - FOTO
24/5/2017 [11:00]: Satışda olan benzinlə bağlı ŞOK AÇIQLAMA
24/5/2017 [10:58]: Bakıda anasını vəhşicəsinə döyən oğul saxlanıldı
24/5/2017 [10:45]: ABŞ “PYD”yə 100 TIR ağır silah verdi - VİDEO
24/5/2017 [10:45]: QMİ Ramazan təqvimini təqdim etdi - CƏDVƏL
24/5/2017 [10:44]: Baş həkim işdən azad edildi
24/5/2017 [10:43]: Dollar və avronun alış-satış qiymətləri – SİYAHI
24/5/2017 [10:36]: Bakıda yol polisi qəzaya düşdü
24/5/2017 [10:22]: Nazir Nyu-Yorka getdi
24/5/2017 [10:19]: 28 avtomobil yandı
24/5/2017 [09:56]: Bakıda silahlı insident: bir nəfər güllələndi
24/5/2017 [09:50]: Dövlət müəssisəsi ləğv olundu
24/5/2017 [09:42]: Cəbhə xəbərləri
24/5/2017 [09:38]: AMB-nin rəsmi valyuta məzənnələri
24/5/2017 [08:55]: "Mançester Yunayted" - "Ayaks": qalib bu gün müəyyənləşəcək
24/5/2017 [08:50]: Piyadanı vuran sürücü qaçdı
24/5/2017 [08:28]: “Azərişıq” 31 mln. zərərdə
24/5/2017 [08:21]: Avtobusun çaya düşdü, 22 nəfər ölüb
24/5/2017 [08:14]: Aeroportda şübhəli şəxs saxlanıldı
24/5/2017 [00:04]: Bürclər - 24 may
23/5/2017 [23:39]: Xəzərdən su içəcəyik - Rəsmi Açıqlama
23/5/2017 [23:23]: Ölkənin ən böyük dövlət banklarından biri özəlləşdirilir
23/5/2017 [22:53]: Bakıda top mərmisi tapıldı
23/5/2017 [22:43]: İki gündür internet niyə zəifdir? -AÇIQLAMA
23/5/2017 [22:28]: Aygün Bayramovanın toyudur - FOTOLAR
23/5/2017 [22:24]: Tarixin axarını dəyişən 9 xəta
23/5/2017 [21:56]: Gürcüstanda gənc soydaşımıza yüksək vəzifə verildi
23/5/2017 [21:29]: Xaricdə təhsil almış gənclərə ŞAD XƏBƏR
23/5/2017 [21:25]: Bütün dünya bu inəkdən danışır – “Facebook” səhifəsi də var
23/5/2017 [21:13]: Ölü bilinən kriminal avtoritet Bakıda qətlə yetirildi
23/5/2017 [20:53]: "Bu qədər mükafatdan sonra Ruslan Lunyovun yarışa qatılması özü böyük şey idi”
23/5/2017 [20:46]: Keçmiş arvadının evini yandıran ər — “Ömür boyu içkili oluram, davay dasvidaniya…” -VİDEO
BÜTÜN ARXIV BIR SIRADA

Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi


www.bizimyol.info
saytı "Bizim Yol" qəzetinin
internet ünvanıdır
Təsisçi və baş redaktor:
Bahəddin Həziyev
Veb-redaktor:
Müşfiq Hüseynov
Ünvan: AZ1100, Bakı şəh.,
Mirəli Seyidov küçəsi, 51,
"Arqus" binası
Tel: (+99455) 911 85 15
e-mail: bizimyol07@gmail.com