Bürclər - 6 İYUN
İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
İTV-də yeni təyinat
Ağır vəziyyətdə olan azərbaycanlı nazir Türkiyəyə aparıldı

Sosial media: reallıqlar və prespektivlər

Sosial media: reallıqlar və prespektivlər
Bölmə :
Cəmiyyət
Yayım tarixi :
20/4/2017 [12:59]
Baxılıb :
275 dəfə
Emin Hüseynzadə: “Onlayn mediamız daha çox sosial media alətlərinə çevrilməyə çalışmalıdırlar” 
Samir Mehdi: “Hətta bir çox ölkələrdə prezident və ya parlament seçkilərinə namizədliyini vermis şəxslər sosial media vasitəsilə öz seçicilərindən ianə də toplayır”  

Bir neçə gün öncə Milli Məclisin deputatı Araz Əlizadə “facebook” istifadəçilərini “avara” adlandırıb. Onun bu sözü sosial şəbəkə istifadəçiləri tərəfindən birmənalı qarşılanmadı. Yüksək vəzifəli dövlət məmurlarının, eləcə də parlament üzvlərinin sosial şəbəkədə səhifələri olmasına baxmayaraq, o, sosial mediyaya qarşı bu səpkidə açıqlama verən ilk şəxs deyil.

Bu gün ölkələrdə müxtəlif hadisələr baş verir. Müşahidə edirik ki, həmin məsələlərə görə hökumətlər sosial şəbəkələri qınayırlar. Avtoritar hökumətlər sosial mediadan qorxurlar və sosial medianı bağlamağa cəhdlər edirlər. Baxmayaraq ki onların kifayət qədər hakimiyyətləri var. Məsələn, Misirdə Mübarək sosial medianı bağlamağa, mobil şəbəkələri dayandırmağa cəhd göstərdi. Bu uğursuzluqla başa çatdı. Nəticədə “Facebook” inqilabı baş verdi. 

Təcrübə göstərir ki, sosial media dünyasından ən yaxşı müdafiə sosial mediada yaxşı iştirakçılıqdır. 
Rəsmi rəqəmlərə görə, bu gün Azərbaycanda təkcə 3 milyona yaxın “facebook” istifadəçisi var. Bəli, “facebook” ictimai-siyasi həyatın an qaynar məkanıdır və insan həyatının ayrılmaz bir hisssəsinə çevrilib. Sosial şəbəkələrdə insanların çox vaxt keçirməsi heç kimə sirr deyil. Sosial şəbəkə istifadəçilərin əksəriyyəti deputata “kim həyatda necədirsə, “facebook”da da elədir” ismarıcını verdilər. 

Onlayn mediada çalışan jurnalist olaraq bildirmək istəyirəm ki, indi hər hansı onlayn  media orqanını “facebook” olmadan inkişaf etdiyini düşünmək mümkünsüzdür. Demək olar ki, hər bir media orqanının özünün rəsmi səhifəsi var. Onlar öz oxucuları ilə daha rahat məhz belə əlaqə saxlayırlar. Oxunuş sayı bir çox halda məhz “Facebook” üzərindən paylaşımlardan asılıdır. Ümumilikdə desək, elə bir media nümayəndəsi tapmaq çətindir ki, gün ərzində ən azı bir dəfə “Facebook” hesabına daxil olmasın. Sosial şəbəkə indi bir çox peşələr üçün həm də əvəzolunmaz iş yerinə çevrilib. 

***
Sosial media nədir? Sosial medianın cəmiyyətə hansı təsirləri var? Bu və digər suallarla sosial media üzrə ekspertlərə müraciət etdik. 

Emin Hüseynzadə bildirib ki, sosial media onlayn cəmiyyətlərin bir-bir ilə ünsiyyət yaratmaq üçün platformadır: “Əgər ikitərəfli ünsiyyət imkanları və istifadəçi məzmununun yüklənməsi imkanı yaradılarsa, hər hansı onlayn media sosial mediaya çevilə bilər. Sosial medianin cəmiyyətə əsas təsiri də əlçatımlığı və rahatlığıdır. Cəmiyyət də məhz buna görə sosial mediadan istifadə edir”.

E.Hüseynzadə bildirir ki, ənənəvi media birtərəflidi məlumat ötürmə yoludur. Onlar yalnız məlumatı ötürür, amma məlumatın düzgünlüyü və keyfiyyətinə də cavabdehdir. Sosial mediada isə məkanlar yalnız nominal olaraq kiməsə məxsusudur. Burada məlumat sahibi istifadəçilərin özüdür. 
“Bəzi şəxslər sosial mediaya məxsus etik problemlərin olduğunu deyirlər. Bu doğru deyil. Sosial media bir platformadır, bura insanlar gəlir və ünsiyyət yaradır. İnsanların xasiyyətləri, mədəniyyət və dünyagörüşləri fərqli olduğu üçün etik məsələlər ortaya çıxır. Amma bu problemlər sosial medianın deyil, məhz istifadəçilərindir. İstifadəçilər sosial media olmasa belə eyni xüsusiyyətlərini saxlayırlar və istənilən digər platformalarda ünsiyyət qurduqda bu etik məsələlər ortaya çıxır. Ümumiyyətlə mən sosial mediada problem deyil, imkan görürəm. Onlayn mediamız daha çox sosial media alətlərinə çevrilməyə çalışmalıdırlar. Saytlar öz “sosial” fəaliyyətlərini kənar platformalarda deyil, öz saytlarında həyata keçirməlidirlər. Bu onların biznes modellərinə də kömək edər. 

Sosial media vasitəsi ilə vəsait toplamaq mümkündür. “Kickstarter”, “Indiegogo”, “Kiva”, “Patreon” və digərləri məhz belə sosial media vasitəsidir. İnsanlar bura vəsait toplamaq üçün gəlirlər. Bu platformaların məhz ixtisaslaşması budur. Amma digər platformalarda, məsələn feysbukda və s. də pul toplamaq kampaniyaları keçirilir. Belə kampaniyalar yalnız digər daha ixtisaslaşmış saytın fəaliyyətinin hissəsi kimi fəaliyyət göstərməlidirlər. Əks halda çox qısa müddətdən sonra istifadəçilər belə elanlardan yorulur və səhifələrdən qaçır. Bu da normaldır, çünki həmin platformaların məqsədi tamamilə fərqlidir”,-deyə E.Hüseynzadə bildirib.  

“Bununla da ictimai fikir formalaşdırıla bilinir” 

Samir Mehdi bildirib ki, sosial media-internet alətləri vasitəsilə sosial ünsiyyət yaratmaq və məlumatların paylaşılması deməkdir: “Bura həm şəxslər, həm şirkətlər, hətta dövlət orqanları da aiddir. Sosial media vasitələri dedikdə əsasən sosial şəbəkələr, bloqlar (vloglar), ünsiyyət proqramları (whatsapp və s.) nəzərdə tutulur.

İnsanların günün böyük hissəsinin sosial mediada keçirdiyi hər kəsə bəllidir. Və bundan sözün yaxşı mənasında istifadə edərək sosial mediadakı kütləyə xitab edərək maddi vəsait toplamaq mümkündür və tətbiq olunur. Hətta bir çox ölkələrdə prezident və ya parlament seçkilərinə namizədliyini vermis şəxslər öz seçicilərindən ianə də toplayır.  Ölkəmizdə isə əsasən xeyriyyə məqsədli (müalicə, təhsil, maddi yardım və s.) ianə kampaniyaları keçirilir. Burada da bəzi hallarda fırıldaqçılığa rast gəlmək mümkündür. Ona görə insanlar bu tip kampaniyalara qoşularkən diqqətli olmalıdır. 

Bəli, sosial medianın insanlar üzərində çox böyük bir təsiri olduğu artıq qəbul edilib. Artıq insanlar rastlaşdıqları problemləri, yardım kampaniyasını, şad xəbərləri və digər məsələləri  anında sosial media vasitəsilə müzakirəyə çıxarır. Cəmiyyət bu barədə həm məlumat ala bilir, həm də öz fikrini bildirir. Bununla da ictimai fikir formalaşdırıla bilinir. 

Sosial mediadakı sərbəstlikdən sui-istifadə edilərək qeyri-dəqiq informasiyanın paylaşılması, sosial media istifadəçilərinin təhqir olunması kimi etika problemlərinə də rast gəlinir. Bu problemlərin həlli yolu zənnimcə həmin şəxslərin qanunverciliklə cəzalanması və bu cəzaların sərtləşdirilməsidir”.
 
Sosial media sizi fenomen edəcək

Günel Abduraxmanova da deyir ki, sosial medianın cəmiyyətə yox, cəmiyyətin sosial mediaya təsiri var: “Düşünürəm ki, burada olan nə varsa onu insan özü formalaşdırır. İlk növbədə ünsiyyət bacarıqlarının yazı bacarığına çevrilməsindən danışaq. Sosial media adamı öz fikrini sözlə yox, yazı ilə daha yaxşı ifadə edir. Bu da dolayı yolla olsa da sosial mediaya uyğun iş imkanlarını yaradır. 
Sosial media cəmiyyətin əsas vasitəsinə çevrilib. Bir çox insanlar bu kanaldan iş və şəxsi münasibətlərin yaradılması üçün istifadə edir. Lakin bir qrup insanlar var ki, onlara “fake” insanlar da demək olar, müəyyən hədəflər üçün sosial mediadan istifadə edir. Real həyatda da belə deyilmi? Sosial media sadəcə bizim yaşadığımız real həyatın tam formada qarşımızda dayanan halıdır. Sadəcə daha faydalı və  daha qorxulu.

Onu da deyim ki, sosial şəbəkə istifadəçilərin şikayətləri əsasında xoşagəlməz paylaşımlar, istərsə də qeyri-etik şəxsi hesablar müəyyən çərçivədə izlənilir və lazımı anda tədbirlər görülür. Lakin buna tam olaraq olaraq nəzarət qeyri-mümkündür. Bu problem sadəcə sosial medianın deyil, cəmiyyətin problem olduğunu düşünürəm. Həll yolu isə təbii ki, düzgün və davamlı maarifləndirmədədir”.
Günel Abduraxmanova bildirir ki, sosial media sizi fenomen edə biləcək gücə sahib bir platformadır və insanlar “Facebook”, “Instagram”, “Twitter”, “YouTube” və s. kimi platformalar vasitəsilə pul qazana bilirlər. 

“Paylaşmalarımda verdiyim mesaj sosial ədaləti qorumaqdır” 

“Facebook” sosial şəbəkəsində fenomenə çevirilən Qəbələ sakini, 1960-cı il təvəllüdlü Nazlı Ağayeva hesab edir ki, sosial fenomen olmağı düşünməyənlər sosial fenomen ola bilərlər: “Məncə, sosial fenomen statusu xüsusi xüsusiyyətlər tələb etmir. Mən özümü sosial fenomen hesab etmirəm, sadəcə özüm olmaq mənə bu məkanda çox dəyərlər qazandırdı. Çoxlu sevənlərimi və ondan da artıq sevdiklərimi. Bir də “Meydan” Tv-dən təklif aldım, bunun üçün də Marka minnətdaram. Paylaşmalarımda verdiyim mesaj sosial ədaləti qorumaqdır”. 

Nazlı Ağayeva deyir ki, onun “facebook”da paylaşdığı və maraqla qarşılandığı statusları Cəvahir xala ilə arasında olan dialoqla bağlıdır. Məsələn:
-Qarabağ çox uzaqdadı, a bala? 
-Yox, Cəvahir xala, Yevlaxdan o tərəf Qarabağdı da. Nolmuşdu ki? 
-Heç a bala, bəs onda bunlar Qarabağı almağa Lissabona-missabona, Soçiyə-moçiyə, Brüsselə-mrüsselə niyə gedirlər?

Ramid İBRAHİMOV

Paylaş:
6/6/2017 [00:50]: Bürclər - 6 İYUN
5/6/2017 [22:06]: İyirmi səkkiz il sonra Naxçıvanda
5/6/2017 [10:36]: İTV-də yeni təyinat
5/6/2017 [10:33]: Ağır vəziyyətdə olan azərbaycanlı nazir Türkiyəyə aparıldı
5/6/2017 [10:29]: Bakıda dəhşətli hadisə: Bardan evə gətirdiyi qadını...
5/6/2017 [10:20]: 26 yaşlı milyarderdən qeyri-adi Ramazan hədiyyəsi - VİDEO
5/6/2017 [10:17]: “Maşın”da növbəti insident
5/6/2017 [10:04]: Azərbaycan elminə ağır itki üz verib - FOTO
5/6/2017 [08:49]: İlanlar həyət və evlərə daraşıb - FOTO
5/6/2017 [08:37]: Saatlı və Qubada ev yanıb
5/6/2017 [08:33]: Putin: “ABŞ bütün dünyada siyasi proseslərə müdaxilə edir”
5/6/2017 [08:28]: Qonşu qadınlar arasında dava
5/6/2017 [08:21]: İki xalaoğlu bıçaqlandı
5/6/2017 [08:18]: Dörd ölkə Qətərlə diplomatik münasibətləri kəsdi
5/6/2017 [01:19]: Dərmandan daha təsirli olan gilas haqqında BİLMƏDİKLƏRİNİZ
5/6/2017 [00:07]: Bürclər - 5 İYUN
4/6/2017 [23:33]: Azərbaycanda qeyri-adi toy karvanı - VİDEO
4/6/2017 [23:10]: Məşhurların siması olduğu şirkət fırıldaqçı çıxarsa...
4/6/2017 [22:54]: Belə uşaqların 86%-ini valideynlər özü “yetim” edir
4/6/2017 [22:42]: Toyda dava düşdü - yaralananlar var
4/6/2017 [22:18]: Azərbaycanda ağır yol qəzası - 6 nəfər yaralandı
4/6/2017 [21:51]: Ağız, tər və sidik qoxuları bu xəstəliklərin XƏBƏRÇİSİDİR
4/6/2017 [21:47]: Qardaş bacısını internetdə satışa çıxardı -Londonda
4/6/2017 [21:41]: Ramazanın 10-cu gününün duası, imsak və iftar vaxtı
4/6/2017 [21:38]: 16 yaşlı qız intihara cəhd etdi
4/6/2017 [20:49]: Sürücülərin nəzərinə: bu yerlərdə parklanma ödənişli olacaq
4/6/2017 [20:14]: Araz Ağalarov: “Biz qənaət etməyi yaxşı bacarırıq”
4/6/2017 [19:53]: Səbəbsiz gülüş bu 4 XƏSTƏLİYİN simptomu ola bilər
4/6/2017 [19:37]: Məhəmməd peyğəmbərdən bəhs edən qalmaqallı film 2 gün sonra televiziyada göstəriləcək
4/6/2017 [19:32]: Bakıda qəribə olay: Xalası ilə xəstəxanaya gedən uşaq yoxa çıxdı
4/6/2017 [19:22]: Hökumət “Tanrıların qızılları”na göz dikdi: Trilyon dollarlıq xəzinə uğrunda MÜHARİBƏ
4/6/2017 [19:03]: Vahid Mustafayevin adı hallanan hadisəylə bağlı Rəsmi açıqlama
4/6/2017 [18:44]: Bakı aeroportunda kuryoz hadisə - Başqasının pasportuyla DSX-dən keçdi
4/6/2017 [18:32]: Göygöldə əcnəbi turistin başına iş gəldi
4/6/2017 [18:28]: Azərbaycanda DƏHŞƏT: Mühərrikin pəri sürücünün qarnını parçaladı
4/6/2017 [16:43]: Polis Vahid Mustafayevin motosiklet karvanını saxladı - FOTOLAR
4/6/2017 [16:11]: Londonun şərqində xüsusi əməliyyat keçirilir
4/6/2017 [15:18]: Natiq Əliyevin vəziyyəti ilə bağlı xəstəxanadan AÇIQLAMA
4/6/2017 [15:00]: Polisin otellərdə nikahsız vətəndaşlara qarşı reydləri barədə yazılara DİN-dən AÇIQLAMA
4/6/2017 [14:41]: “İntihar etməyə gedirəm” yazan uşağın meyiti tapıldı
4/6/2017 [14:35]: Azərbaycan prezidenti Böyük Britaniya baş nazirinə başsağlığı verib
4/6/2017 [14:02]: ABŞ PKK-nın Suriya qolu ilə Rakka əməliyyatına başlayıb
4/6/2017 [13:26]: Çempionlar Liqasının final oyunu zamanı İtaliyada 1000-dən çox insan xəsarət aldı - VİDEO
4/6/2017 [13:07]: Londonda terror aktları nəticəsində ölənlərin sayı artır - VİDEO
4/6/2017 [12:34]: Rusiyanın güllələnərək öldürülənlərin sayı 9 nəfərə çatıb
4/6/2017 [12:09]: İyunun 5-ə HAVA PROQNOZU
4/6/2017 [11:58]: Nazir xəstəxanaya yerləşdirildi
4/6/2017 [11:24]: Dolların iyunun 5-nə olan məzənnəsi
4/6/2017 [11:20]: Sərxoş sürücü ağır qəza törətdi: ÖLƏN VAR
4/6/2017 [10:11]: "Zidan ömrü boyu "Real"da qala bilər"
4/6/2017 [10:00]: London polisi terrorçu olduğu ehtimal edilən üç nəfəri məhv etdi
4/6/2017 [09:53]: Rusiyada 8 nəfər güllələnərək öldürüldü
4/6/2017 [09:48]: Cəbhə xəbərləri
4/6/2017 [09:40]: Tramp Londona yardım təklif etdi
4/6/2017 [09:29]: Manilada kazinoya silahlı basqın: 36 nəfər öldü - VİDEO
4/6/2017 [09:10]: Gürcüstan, Azərbaycan və Türkiyə birgə hərbi təlim
4/6/2017 [09:05]: Göygöl sakini körpüdən yıxıldı
4/6/2017 [09:02]: Magistraturaya qəbul imtahanının ikinci mərhələsi keçirilir
4/6/2017 [08:57]: Londonda terror aktları: 6 nəfər öldü, 30 nəfər yaralandı
4/6/2017 [00:43]: Qeyri-adi hadisə: Göyərçin Putinə "hərbi salam" verdi -VİDEO
4/6/2017 [00:23]: Putin: "NATO-da müttəfiq yoxdur, yalnız vassallar var"
4/6/2017 [00:08]: Bürclər - 4 İYUN
3/6/2017 [23:37]: Pulun yoldan çıxardığı milyarderlər
3/6/2017 [23:15]: İnanılmaz - Körpə qocalıq sindromu ilə doğuldu
3/6/2017 [22:24]: Bakıda onlarla sakin tülkülərin hücumuna məruz qalıb
3/6/2017 [22:15]: 19 yaşlı qızını bıçaqlayıb Azərbaycandan qaçmaq istədi
3/6/2017 [22:09]: Əfqanıstanda qəbiristanlıqda partlayış: 20 ölü
3/6/2017 [21:51]: Sankt-Peterburq sakini iyun ayında donub öldü
3/6/2017 [21:43]: ABŞ-da homoseksual ata "ana" olmağa hazırlaşır
3/6/2017 [21:25]: "Nəqliyyat və logistika sektorlarında ticarət və biznes imkanları" mövzusunda seminarı keçirilib
BÜTÜN ARXIV BIR SIRADA

Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi


www.bizimyol.info
saytı "Bizim Yol" qəzetinin
internet ünvanıdır
Təsisçi və baş redaktor:
Bahəddin Həziyev
Veb-redaktor:
Müşfiq Hüseynov
Ünvan: AZ1100, Bakı şəh.,
Mirəli Seyidov küçəsi, 51,
"Arqus" binası
Tel: (+99455) 911 85 15
e-mail: bizimyol07@gmail.com