Bürclər: 29 aprel
Bakı həbsxanasında dustaq özünü asaraq intihar edib
49 yaşlı kişini ilan vurdu
Məktəbdən gələn şagirdi avtomobil vurub

«Moskva Suriyada ABŞ-a toqquşmağa hazır deyil»

«Moskva Suriyada ABŞ-a toqquşmağa hazır deyil»
Bölmə :
Siyasət
Yayım tarixi :
14/4/2017 [22:44]
Baxılıb :
476 dəfə
Rövşən Əliyev: «ABŞ hələ bir müddət Dağlıq Qarabağ münaqişəsini prioritetləri arasında görmür»
«Siyasi üfüqdə Suriya, İran, Şimali Koreya, Əfqanıstan və Rusiyanın zəiflədilməsi prossesləri görünür»

ABŞ-ın Dövlət katibi Reks Tillersonun Rusiya səfəri kifayət qədər maraqlı məqamlarla zəngin oldu. Rusiyanın terrorla mübarizədə özünün “Qırmızı xətti” kimi qəbul etdiyi Suriyanı ilk dəfə açıq şəkildə hədəf alan Vaşinqton ardınca, nümayəndəsini Moskvaya göndərməklə əməlinin hansı reaksiya doğurduğunu öyrənməyə çalışdı. Səfərin detalları və Azərbaycana təsirlərini öyrənmək üçün beynəlxalq məsələlər üzrə ekspert Rövşən Əliyevə müraciət etdik. 

- İlk olaraq, ABŞ prezidenti Donald Trampın Suriya siyasəti barədə danışaq. Trampın əsas hədəfi nədir? 

- Əvvəla qeyd etmək lazımdır ki, Donald Trampın Suriya, Şimali Koreya, İran və s. kimi prinsipial məsələlərdə sələfi Barak Obama qədər yumşaq davranmayacağı məlum idi. Bunun bir neçə səbəbi var. İlk olaraq qeyd etmək lazımdır ki, Tramp Respublikaçılar partiyasının namizədidir. Respublikaçılar isə Amerikanın gələcəyini müharibələrdə görən partiyadır. Demokratlardan bu məsələdə kəskin fərqlənən Respublikaçıların yeni münaqişə ocaqları yaradacaqları və axtaracaqları qaçılmaz idi. İkincisi, Trampın özünün şəxsiyyəti ilə bağlı olan nüans var. Ağ Evin yeni sahibi iş adamıdır. Deməli, onun üçün ülvi hisslər yox, praqmatik yanaşma ön plandadır. Şübhəsiz ki, onun Çin prezidenti Şi Cinpin ilə görüşü zamanı Suriyanı bombalamaq əmri verməsi yuxarıda deyilənləri təsdiq edir. Fikir verin, Tramp raketlərin atılmasını belə xatırlayır. “Biz Çin prezidenti ilə heç vaxt dadına baxmadığımız şokoladlı tort yeyirdik və mənə komandanlığın hər şeyin hazır olması barədə məruzəsi təqdim olundu. Mən “vurun” əmri verdikdən sonra Cinpinə raket zərbələri barədə məlumat verdim. O isə “Əsəd rejimi vurulmalı idi” reaksiyasını verdi”. Bu fakt özlüyündə Trampın nə qədər soyuqqanlı biri olduğunu görməyə bəs edir. Deməli, qlobal böhranlarda açıq-aşkar konfrantasiyadan yayınmayan liderin komandasının da aqressiv siyasət xəttini tutacağı gözləniləndir.   

- Dövlət katibi Reks Tillersonun Rusiya səfəri və bu səfərin təfərrüatları barədə mətbuatda hələ də müzakirələr davam edir. Səfərin arxasında nə dayanırdı?

- İlk olaraq, səfərin vaxtına nəzər salmaq vacibdir. Baxın, Rusiyanın şimal paytaxtı Sankt Peterburqda 14 nəfər dinc insanın ölümü ilə nəticələnən metro partlayışları törədilir. Ardınca, ABŞ Rusiyanı Suriyada heçə sayaraq, 59 “Tomoqavk” raketini “Şayrat” bazasına atır. Daha sonra Tillersonun Rusiya səfəri başlayır. Xronoloji ardıcıllığa nəzər salsaq, hadisələrin bir-biri ilə sıx bağlılığı ortaya çıxır. Deməli, Rusiyanın ən sakit şəhərlərindən biri və keçmiş paytaxtında törədilən terrorla Vaşinqton Vladimir Putinə hər şeyin özünün nəzarətində olması ismarıcını verdi. Düzdür, birbaşa olaraq, ABŞ-ı terrorun arxasında olduğunu demək düzgün olmazdı. Amma İŞİD qruplaşmasıının Yaxın Şərqin başına bəla edilməsində amerikalıların rolu şübhəsizdir. Suriyadakı hava bazası bombalanır və Rusiya Hava Hücumundan müdafiə sistemlərinin flaqmanları olan S 300 və S 400 zenit-raket kompleksləri heçə sayılır. Bu həmçinin Vaşinqtonun Moskvanın nəbzini yoxlaması demək idi. Putinin sərt bəyanatlardan yayınması və ümumi ifadələrlə amerikalıları qınaması səssiz razılıq əlaməti idi. Başqa sözlə, Putin raket zərbələrinə “soyuqqanlı” yanaşmağa məcbur edilir. Onun ən böyük üsyanı Tillersonla görüşdən imtinası idi ki, bu vədini də sona qədər tuta bilmədi. Tillersonun isə istər, həmkarı Serqey Lavrovla, istərsə də Putinlə görüşdə ultimativ dillə danışası diqqətdən qaça bilməz. Görüşlərdən sonra verilən bəyanatlara da nəzər salsaq, Rusiya tərəfinin daha çox təslimçi ifadələrə yer verdiyi görünür. Bunun başlıca səbəbi isə Moskvanın Suriyada ABŞ-la birbaşa üz-üzə gələcək qədər ciddi ssenarilərə hazır olmamasıdır. Fikir verin, Tramp Tillersonun Moskva səfərini açıq şəkildə Amerika diplomatiyasının uğuru kimi səciyyələndirdi. Rusiya isə ancaq əməkdaşlıq perespektivlərindən dəm vurur. 

- Tillersonun səfəri sözsüz ki, bütün region üçün böyük əhəmiyyətə malikdir. Necə düşünürsünüz, Vaşinqtonun Moskva ilə münasibətlərinin yeni mərhələyə qədəm qoyduğu bir vaxtda Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli istiqamətində müsbət dəyişikliklər gözləməyə dəyər?

- Tillersonun Rusiyaya ilk səfəri zamanı bir çox regional məsələlərə də yer ayrılıb. Hazırda formalaşan beynəlxalq siyasi vəziyyət istənilən münaqişə ocağının bir anda yenidən gündəmə gələ biləcəyini deməyə əsas verir. Suriya ilə yanaşı Ukraynadakı vəziyyət və NATO-Rusiya münasibətləri gündəmə gətirilib. Amma təəssüflər olsun ki, Dağlıq Qarabağ, Cənubi Osetiya və Dnestryanı münaqişələr kimi böhralı vəziyyətlər barədə danışıqların aparılmasına dair fikirlərə rast gəlinmədi. Deməli, ABŞ hələ bir müddət Dağlıq Qarabağ münaqişəsini prioritetləri arasında görmür. Sözzsüz ki, müasir dünyada siyasi prosseslər çox sürətlə inkişaf edir. Bu konteksdən baxılarsa, sabah ABŞ-ın ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədri kimi Rusiyaya təzyiqlərinin artacağını istisna etmək olmaz. 

- Sizin fikrinizcə, hazırda Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli Vaşinqton üçün o qədər də əhəmiyyətli deyil?

- ABŞ üçün əhəmiyyətsiz prosses yoxdur. Ümumi siyasi mənzərə nəzərə alınarsa, hələlik Tramp administrasiyası Suriya, Şimali Koreya, Əfqanıstanın öözünün təsir dairəsinə salınması ilə məşğuldur. Burda Rusiyanın da nə qədər adekvat olcağı mühümdür. Əgər Putin Amerikanın liderliyində Qərb dünyasına meydan oxumağa davam edərsə, onda “Ağ Ev” Dağlıq Qarabağ, Cənubi Osetiya, Dnestryanı kimi münaqişə ocaqlarından da Kremlə qarşı istifadə edə bilər. Əslində Amerika-Azərbaycan münasibətləri iki ölkə arasında əlaqələrin qurulmasının 25 illiyi ilə bağlı məktub mübadiləsində özünü göstərdi. Dövlət Departamentindən göndərilən məktubda rəsmi Bakının münasibətlərə verdiyi önəm, Əfqanıstanda aparılan anti-terror əməliyyatlarına dəstəyi yüksək qiymətləndirildi. Amma əsas vurğu enerji sahəsinə vuruldu. Yəni hazırda Azərbaycan-Ermənistan-Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ikinci plana atılmış oldu. Tərəfləri şablon olaraq, güc tətbiqindən çəkinməyə, münaqişənin sülh yolu ilə həll edilməsinə dair çağırışlar proioritet təşkil etdi. Bakının haqlı mövqeyi, BMT kimi ali qurumun 4 qətnamməsi, 1 milyondan artıq vətəndaşın doğma yurd-yuvalarından didərgin salınması barədə Departament susmağa üstünlük verdi. Məktubda qoşunların təmas xəttindəki gərginlikdən ciddi narahatlığın olması, ötən ilin aprel hadisələri barədə heç bir şey deyilmədi. Halbuki, atəşkəs rejimi ilə bağlı 1994-cü ildə imzalanan hüquqi sənəd mövcuddur. Ötən ilin aprel hadisələri zamanı həmsədrlərdən ancaq Rusiyanın tərəfləri danışılar masasına əyləşməyə məcbur etməsi, Sankt Peterburq və Vyana danışıqları əsas rıçaqların hələ də Moskvanın əlində olmasına işarədir. Lakin Bakının 2016-cı ili hadisələrində təmas xəttində monitorinq aparılması və beynəlxalq müşahidəçilərlə bağlı müstəqil qərarları Tramp administrasiyası üçün münaqişəyə nəzarətin Moskvanın əlindən çıxması üçün şans sayılmalı idi. Dağlıq Qarabağ münaqişəsini şərh edərkən Lavrov “Dağlıq Qarabağ münaqişəsi Azərbaycanın daxili işi olmaqdan çıxıb” ifadələrini işlətməsi də təsadüfi deyildi. Bakının prinsipiallığına qarşılıq olaraq işlədilən bu ifadə bir növ cəza kimi başa düşülməlidir. Bu isə o deməkdir ki, münaqişə artıq beynəlxalq müstəviyə çıxarılıb və Vaşinqton bundan maksimum yararlana bilər. Amma hələlik siyasi üfüqdə Suriya, İran, Şimali Koreya, Əfqanıstan və Rusiyanın zəiflədilməsi prossesləri görünür.   
   
Elmar

Paylaş:
29/4/2017 [00:03]: Bürclər: 29 aprel
28/4/2017 [23:59]: Bakı həbsxanasında dustaq özünü asaraq intihar edib
28/4/2017 [23:50]: 49 yaşlı kişini ilan vurdu
28/4/2017 [23:21]: Məktəbdən gələn şagirdi avtomobil vurub
28/4/2017 [22:50]: Tbilisidə 10 yaşlı azərbaycanlı erməni idmançını məğlub edib
28/4/2017 [22:30]: Yəməndə “Əl-Qaidə”nin liderlərindən biri məhv edilib
28/4/2017 [21:57]: Əziz Seyidov yeni vəzifəsinə başladı
28/4/2017 [21:33]: Mədə-bağırsaq xəstəliyi olanlara həkimdən möcüzəvi resept
28/4/2017 [21:00]: Elmar Məmmədyarovdan erməni nazirlə görüşü ilə bağlı AÇIQLAMA
28/4/2017 [20:45]: “Məsuliyyət Ermənistan rəhbərliyinin üzərinə düşür” – XİN rəsmisi
28/4/2017 [20:21]: Azərbaycanda qayınana gəlinini qanına qəltan etdi
28/4/2017 [20:13]: Nikah və boşanmaların ən çox qeydə alınandığı şəhər və rayonlar - RƏSMİ
28/4/2017 [19:50]: “Sovetski”də söküləcək evlərin sayı açıqlanıb
28/4/2017 [19:33]: Ən yaxşı baş məşqçilər - SİYAHI
28/4/2017 [19:30]: "Ovçular evi" ərazisində park salınır - FOTOLAR
28/4/2017 [19:20]: Bakının bu qəsəbəsində su olmayacaq
28/4/2017 [19:03]: Əməkdar artist xəstəxanaya yerləşdirildi - FOTO
28/4/2017 [19:00]: Azərbaycanda tikinti sektoru ilə bağlı vacib yenilik
28/4/2017 [18:46]: "ASAN Xidmət"ə yeni səlahiyyət verildi
28/4/2017 [18:29]: Rusiyada kişi həyat yoldaşını və uşaqlarını öldürdükdən sonra intihar etdi
28/4/2017 [18:10]: Rusiya Ukraynanın sabiq baş nazirini beynəlxalq axtarışa verdi
28/4/2017 [17:45]: “British Film Spring” festivalı Bakıda
28/4/2017 [17:28]: Bakıda həbs edilən erməni əsilli Rusiya vətəndaşına hökm oxundu
28/4/2017 [17:10]: Dolların yeni məzənnəsi
28/4/2017 [17:03]: Milli Qəhrəmanın qardaşına DTX-da iş verildi
28/4/2017 [16:51]: Sürücülərin nəzərinə: bu yollarda təmir gedir - SİYAHI
28/4/2017 [16:31]: “Neftçi” baş məşqçi axtarışına başladı
28/4/2017 [16:15]: ABŞ-da son 8 gündə 4 məhbus edam olunub - Səbəb çox qəribədir
28/4/2017 [16:04]: Ərlərini zəhərləyib öldürdüyü iddia olunan qadınların məsələsi araşdırılır
28/4/2017 [15:59]: İngiltərədə polislə azarkeşlər arasında qarşıdurma - VİDEO
28/4/2017 [15:58]: Biri 7 yaşlı oğlunu 3-cü dəfə Həccə aparır - Biri 29-cu dəfə gedir
28/4/2017 [15:46]: Çoxuşaqlı ailələrin sayı və veriləcək uşaqpulunun məbləği açıqlandı
28/4/2017 [15:31]: Pedro Aqramunt bəyanat yaydı
28/4/2017 [14:50]: Bakıda bir-birinə bitişik 11 ev yandı
28/4/2017 [14:43]: XİN rəhbərlərinin görüşü başa çatdı - BƏYANAT
28/4/2017 [14:42]: Qadın hər kəsin gözü önündə intihara cəhd etdi
28/4/2017 [14:28]: Hansı nazirlə görüşmək istəyirsiniz? - Qəbul cədvəli
28/4/2017 [14:15]: "Sosial mənzil" almaq üçün tələb olunan sənədlərin siyahısı açıqlandı
28/4/2017 [14:00]: "Pul qıtlığı yaranıb" - Ziyad Səmədzadə
28/4/2017 [13:58]: Sabaha olan HAVA PROQNOZU
28/4/2017 [13:55]: "AŞPA prezidentinə etibar etmir"
28/4/2017 [13:40]: Atəşkəsi pozan erməni əsgər cavab atəşi ilə məhv edildi
28/4/2017 [13:09]: Moskvada XİN başçılarının görüşü keçirilir
28/4/2017 [12:58]: Yol polisinin düşdüyü dəhşətli qəza ilə bağlı RƏSMİ MƏLUMAT
28/4/2017 [12:43]: May ayının HAVA PROQNOZU
28/4/2017 [12:39]: İcmal büdcənin kəsiri 1,1 mlrd. manatı ötdü
28/4/2017 [12:30]: Ermənistan “OSA” zenit raket kompleksindən istifadə etdi - RƏSMİ MƏLUMAT
28/4/2017 [12:17]: MSK partiyalarla bağlı geniş araşdırmalara başladı
28/4/2017 [12:03]: ABB: intihara cəhd bankın fəaliyyətinə aid deyil
28/4/2017 [11:58]: XİN Zaxarovanın Azərbaycan jurnalistləri təhqir etməsinə münasibət bildirdi
28/4/2017 [11:38]: Azərbaycan-İran sərhədində zəlzələ
28/4/2017 [11:37]: 930 tələbənin diplomu tanınmadı
28/4/2017 [11:23]: Telman İsmayılov kriminal müharibədə ittiham olunur
28/4/2017 [11:21]: Azərbaycanda dəhşətli hadisə: qadın yanaraq oldü
28/4/2017 [11:13]: Macarıstan Azərbaycana 100 min avro ayırdı
28/4/2017 [11:07]: Prezident Sumqayıta səfər etdi
28/4/2017 [10:56]: Rusiyada Azərbaycan vətəndaşı öldürüldü
28/4/2017 [10:52]: 7 yaşlı Ayana dəstək məqsədi ilə xeyriyyə konserti keçirilir
28/4/2017 [10:40]: Bankın qarşısında özünü yandırmaq istədi
28/4/2017 [10:35]: İki rayonun polis rəisi dəyişdi
28/4/2017 [10:06]: Daha bir dəhşətli intihar hadisəsi
28/4/2017 [09:51]: Atəşkəs rejimi 120 dəfə pozuldu
28/4/2017 [09:44]: Azərbaycanda kişi özünü qatarın altına atdı
28/4/2017 [09:39]: AMB-nin rəsmi valyuta məzənnələri
28/4/2017 [09:27]: Mariya niyə dingildəyirsən ki?
28/4/2017 [09:09]: Turizm şəhərində spirtli içkilər qadağan edilir
28/4/2017 [08:48]: Şəhid polkovnikin xanımına vəzifə verildi
28/4/2017 [08:32]: Bu ölkədə parlament binası ələ keçirildi, deputatlar və jurnalistlər girov götürüldü
28/4/2017 [00:06]: Bürclər - 28 APREL
27/4/2017 [23:49]: Dünyanın ən dəhşətli görücüsündən qandonduran Proqnozlar
BÜTÜN ARXIV BIR SIRADA

Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi


www.bizimyol.info
saytı "Bizim Yol" qəzetinin
internet ünvanıdır
Təsisçi və baş redaktor:
Bahəddin Həziyev
Veb-redaktor:
Müşfiq Hüseynov
Ünvan: AZ1100, Bakı şəh.,
Mirəli Seyidov küçəsi, 51,
"Arqus" binası
Tel: (+99455) 911 85 15
e-mail: bizimyol07@gmail.com